Andragoras - Polski Serwis Naukowy

Moneta Andragorasa

Andragoras - satrapa Partii i Hyrkanii z ramienia Seleucydów w połowie III w. p.n.e.

Parnowie (albo Parni, Aparna) (gr. Απαρνοι/Παρνοι, łac. Aparni albo Parni) – wschodnioirańskie plemię koczowników, które w III w. p.n.e. utworzyło państwo Partów.

Seleucydzi lub też Seleukidzi - dynastia hellenistyczna wywodząca się od jednego z dowódców Aleksandra Wielkiego, Seleukosa, który w wyniku wojen diadochów został władcą (w 312 p.n.e.) wielonarodowego, ogromnego imperium rozciągającego się od Azji Mniejszej na zachodzie do granic Indii na wschodzie. Już w III wieku p.n.e. w państwie pojawiły się tendencje separatystyczne, które skutkowały stopniowym zmniejszaniem się terytorium. Imperium Seleucydów przetrwało do roku 63 p.n.e., kiedy Pompejusz przyłączył jego resztki (obejmujące już tylko Syrię i Cylicję) do Rzymu (tereny wschodnie opanowali Partowie w II wieku p.n.e.).

Nie znamy ani daty urodzin, ani daty objęcia satrapii przez Andragorasa. Grecka inskrypcja sprzed 266 p.n.e. wymienia Andragorasa jako człowieka niższej rangi, nie mamy jednak pewności czy chodzi tutaj o tą samą osobę, chociaż imię to było w owym czasie rzadkie. Andragoras jest nam znany przede wszystkim ze swoich monet. Prawdopodobnie ok. r. 245 p.n.e. zbuntował się on przeciwko Antiochowi II, na co wskazuje bicie monet pod własnym imieniem, z drugiej jednak strony nie ma na nich żadnego tytułu, co sugerowałoby nominalne uznawanie zwierzchności Seleucydów, a nie pełne zerwanie. Ok. r. 238 p.n.e. jego państwo najechali Parnowie - jego dalsze losy nie są znane, prawdopodobnie jednak niedługo potem zginął.

Hyrkania – nazwa regionu i satrapii w Starożytnej Persji. Dzisiaj jej tereny wchodzą w skład Turkmenistanu i irańskich ostanów: Golestan, Mazandaran oraz Gilan. Hyrkania położona była między Morzem Kaspijskim na północy a pasmami gór Elbrus na południu i zachodzie. Od strony północno-wschodniej graniczyła ze stepami Azji Środkowej, zamieszkiwanych od wieków przez konnych nomadów. W Hyrkanii panował ciepły klimat, a gleby były bardzo żyzne. Persowie uważali ją za jedną ze świętych krain, stworzonych przez samego Ahura Mazdę.

Satrapa – namiestnik prowincji (satrapii) w starożytnej Persji. Nominowany przez króla. Początkowo posiadał uprawnienia administracyjne i sądowe, później wojskowe. Sprawował w imieniu Króla Królów całokształt władzy.

Bibliografia

R.N. Frye: Andragoras (ang.). Encyclopaedia Iranica. [dostęp 28 lipca 2010].

Bogdan Składanek Historia Persji, Tom I, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2004, ISBN 83-88238-09-4.