Andrea del Sarto - Polski Serwis Naukowy

Portret rzeźbiarza długo uchodzący za autoportret Andrei del Sarto

Madonna z harpiami (1517)

Andrea del Sarto właśc. Andrea d'Agnolo di Francesco di Luca (ur. 16 lipca 1486 we Florencji, zm. przed 29 września 1530 tamże) – włoski malarz renesansowy.

Urodził się w rodzinie mistrza sztuki krawieckiej, stąd jego przydomek del Sarto (dosł. "od Krawca"). Uczył się malarstwa najpierw u Gian Antonia Barilego, a potem w warsztacie Piera di Cosimo. W latach 1518-1519 przebywał we Francji na dworze Franciszka I.

Pietà di Luco – obraz olejny na desce Andrei del Sarto o wymiarach 238 × 198 cm, datowany na lata 1523-1524, znajdujący się obecnie w Galerii Palatyńskiej we Florencji.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Uważany jest za jednego z najwybitniejszych artystów pełnego renesansu. Kontynuował tendencję Piera di Cosimo do poetyckiej interpretacji pejzażu, wkrótce jednak uległ wpływom Leonarda, od którego przejął harmonię kompozycji, bezbłędny rysunek oraz problematykę światłocienia. Od Michała Anioła natomiast czerpał ekspresję dzieł. Podobnie jak Fra Bartolomeo, wielką rolę przyznawał kolorowi, co czyniło go najlepszym kolorystą włoskim spośród artystów tworzących poza Wenecją. Jego twórczość prócz poetyckości cechuje idealizacja i miękkość form, łącząca się z pewną powierzchownością.

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Fra Bartolomeo, właściwie Bartolommeo di Paglia del Fartorino, znany także jako Baccio della Porta (ur. 28 marca 1472 w Soffignano pod Florencją, zm. 31 października 1517 we Florencji), malarz włoskiego renesansu.

Najgłośniejszym jego dziełem są freski w Santa Anunziata we Florencji (1504-1511) na temat życia św. Filipa oraz we florenckim Chiostro dello Scalzo (1511-1526) na temat życia św. Jana Chrzciciela utrzymane w monochromatycznej gamie brązów. Jest również wybitnym portrecistą (Portret rzeźbiarza).

The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku – najstarsze i największe muzeum w Ameryce, usytuowane w nowojorskim Central Parku; założone w 1870 roku, natomiast w 1880 roku przeniesione do nowej – obecnej – siedziby.

Florencja (wł. Firenze, MAF: [fiˈrɛnʦe]) – miasto w środkowych Włoszech, nad Arno, u stóp Apenin, stolica Toskanii i prowincji Florencja, 366 tys. mieszkańców (2006).

W obrazach sztalugowych del Sarto często odchodzi od spokoju i zrównoważenia renesansu. Pozornie statyczna, symetrycznie skomponowana Madonna z harpiami jest wypełniona ruchem, skrętami ciał, wyszukanymi, nienaturalnymi pozami i gestami. Te manieryczne tendencje będą się z czasem pogłębiać, co można zauważyć w Ofierze Abrahama.

Dzieła

Zwiastowanie – 1512, olej na desce, 185 × 174,5 cm, Pałac Pitti

Zaślubiny św. Katarzyny – 1513

Święta Rodzina – ok. 1528, olej na desce, 135,9 × 100,6 cm, Metropolitan Museum of Art

Madonna z harpiami – 1517, tempera na desce, 207 × 178 cm, Pałac Pitti

Pietà z Luco – ok. 1523, olej na desce, 238,5 × 198,5 cm, Pałac Pitti

Narodziny Marii – 1514, w klasztorze SS. Annunziata we Florencji

Madonna del Sacco – 1525

Odpoczynek Świętej Rodziny – 1525, w klasztorze Santa Annunziana

Ostatnia Wieczerza – 1526-1527, w klasztorze San Salvi. Zgodnie z narastającą wówczas tendencją do większej rodzajowości del Sarto odszedł od obowiązujących dotąd schematów i wprowadził kompozycji postacie dwóch sług przyglądających się scenie z loggi. Jest to początek „uzupełniania” Ewangelii, które wkrótce zaprowadzi w Wenecji Veronesa przed trybunał inkwizycji.

Portrety

Lukrecja del Fedce – ok. 1513 i 1522

Bibliografia

Alfred Ligocki, Sztuka renesansu, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973.

Linki zewnętrzne

Krótka biografia (pol.)

Galeria dzieł (ang.)