Andrzej Dobosz - Polski Serwis Naukowy

Andrzej Dobosz (ur. 31 sierpnia 1935 r. w Warszawie) – polski krytyk literacki, felietonista, aktor nieprofesjonalny.

Najbardziej znany jako filozof z filmu fabularnego Marka Piwowskiego Rejs. Wystąpił też w epizodycznych rolach m.in. w filmach Trzeba zabić tę miłość, Trzecia część nocy, Stawiam na Tolka Banana oraz Ryś, gdzie nawiązał do postaci z filmu Rejs.

W 1974 r. wyjechał do Francji, gdzie mieszka do dziś. W latach 1994–2008 prowadził w Paryżu polską księgarnię (fran. Librairie Dobosz) położoną w Dzielnicy Łacińskiej nieopodal katedry Notre-Dame.

Tygodnik Powszechny – ukazujący się od 1945 r. tygodnik katolicki o tematyce społeczno-kulturalnej, założony przez kardynała Adama Stefana Sapiehę. Redaktorem naczelnym tygodnika jest ks. Adam Boniecki.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Był felietonistą „Współczesności”, „Tygodnika Powszechnego”. Od 2007 r. prezentował też krótkie felietony w Programie III Polskiego Radia, od 2009 r. – felietony poświęcone książkom w dzienniku „Rzeczpospolita”.
Inwigilacja przez SB

Ze względu na aktywność w środowisku pisarzy (uczestnik spotkań w kawiarni PIW-u przy „opozycyjnym” stoliku Antoniego Słonimskiego, doktorant Leszka Kołakowskiego, członek Klubu Krzywego Koła i przyjaciel Jana Józefa Lipskiego, członek ZLP) w latach 60. trafił przy okazji inwigilacji Słonimskiego pod obserwację Służby Bezpieczeństwa (jako figurantowi, czyli osobie śledzonej, nadano mu pseudonim Smentek). Materiały dotyczące inwigilacji Andrzeja Dobosza zniszczono, odpisy pozostają jedynie w teczkach dotyczących innych osób lub materiałach dotyczących środowiska literatów. W 2005 r. otrzymał od IPN status poszkodowanego (tj. osoby represjonowanej przez system komunistyczny w Polsce).
Internetowa Baza Filmu Polskiego (filmpolski.pl) – największa pośród istniejących, redagowana w Bibliotece i Ośrodku Informacji Filmowej PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi przez Jarosława Czembrowskiego. Istnieje od 1990, początkowo udostępniana w Bibliotece PWSFTviT, od marca 1998 również w internecie.

Rzeczpospolita – ogólnopolski dziennik o charakterze informacyjno-publicystycznym i ekonomiczno-prawnym. Wydawany w nakładzie około 157 tys. egzemplarzy. Właścicielami są Mecom Group (51% udziałów) i Skarb Państwa poprzez Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita" SA (49% udziałów).

Twórczość

Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia (felietony; Puls 1993, ISBN 1-85917-014-5, Wydawnictwo Iskry, ISBN 978-83-244-0159-8)

O kapeluszu (opowiadanie; Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 1999, ISBN 83-227-1393-2; seria: „Współczesne Opowiadania Polskie”)

Generał w bibliotece (felietony; Wydawnictwo Literackie 2001, ISBN 83-08-03101-3; wydanie 2 zmienione: Świat Literacki 2007, ISBN 978-83-60318-29-4)

Ogrody i śmietniki (felietony; Biblioteka "Więzi" 2008, ISBN 978-83-60356-58-6)

Filmografia

1970: Rejs – filozof

1971: Trzecia część nocy – karmiciel wszy

1972: Kwiat paproci – ksiądz kanonik, gość zjazdu

1972: Poślizg – mężczyzna w autobusie

1972: Trzeba zabić tę miłość – mężczyzna wezwany przed komisję ds. uchylających się od pracy

1973: Stawiam na Tolka Banana – pacjent u dentysty (odcinek 7)

2007: Ryś – dobosz

Przypisy

W okresie działania była to jedna z dwu polskich księgarni w Paryżu. Księgarnia powstała, gdy Kazimierz Romanowicz, por. artylerii z armii gen. Władysława Andersa, przeszedł na emeryturę i zamknął swoją księgarnię, sprzedając swoje książki - Marek Brzeziński wywiad z Andrzejem Doboszem, RFI

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, IPN 0204/1203, t. 8. Porównaj też: Konrad Rokicki, Partyjni, obojętni, opozycyjni. Środowisko literatów w latach 1956-1970 [w:] Aparat bezpieczeństwa wobec środowisk literackich 1956–1989, pod red. Andrzeja Chojnowskiego i Sebastiana Ligarskiego, Warszawa 2008 (w druku)

Linki zewnętrzne

Marek Brzeziński, Andrzej Dobosz zamyka księgarnię, RFI

Andrzej Dobosz – fotogaleria

Andrzej Dobosz w bazie filmpolski.pl

Andrzej Dobosz w bazie filmweb.pl