Andrzej Friszke - Polski Serwis Naukowy

Andrzej Friszke (ur. 29 sierpnia 1956 w Olsztynie) – polski historyk, były członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, członek Rady IPN, profesor nauk humanistycznych.

Życiorys

Jego ojciec ks. Edmund Friszke był seniorem (biskupem diecezjalnym) Diecezji Mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

W 1979 ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1994 uzyskał stopień doktora nauk historycznych (na podstawie pracy Kształtowanie się opozycji przedsolidarnościowej 1968–1980), w 2000 obronił habilitację (na podstawie książki Życie polityczne emigracji). 25 września 2009 prezydent Lech Kaczyński nadał mu tytuł profesora nauk humanistycznych, nominację odebrał 3 lutego 2010. Specjalizuje się w zakresie historii najnowszej.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym wspólnoty jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Pracował w Klubie Inteligencji Katolickiej w Warszawie, od 1980 należy do KIK. W 1981 pełnił funkcję redaktora działu historycznego w "Tygodniku Solidarność". Wchodził też w skład kolegium redakcyjnego pisma Samorządu Studentów Uniwersytetu Warszawskiego "Głos Wolny Wolność Ubezpieczający" (1980–1981). Od 1982 zajmuje stanowisko kierownika działu historycznego "Więzi".

Stowarzyszenie Archiwum Solidarności – stowarzyszenie założone w 1991, mające na celu ocalenie i utrwalenie dorobku niezależnych ruchów społecznych i opozycyjnych powstałych po tzw. wydarzeniach radomskich.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Od 1990 pracuje w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Od 1995 prowadzi wykład także m.in. w Collegium Civitas. W 2000 został przewodniczącym zarządu Stowarzyszenia Archiwum Solidarności.

W 1999 z rekomendacji Unii Wolności został powołany w skład Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. W 2007 z ramienia Platformy Obywatelskiej ponownie był kandydatem na to stanowisko, jednak nie został wybrany. W 2011 wszedł w skład nowo powołanej Rady IPN.

Odznaczenia i wyróżnienia

W 2006 Lech Kaczyński odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2011 Bronisław Komorowski Krzyżem Oficerskim tego orderu.

Tygodnik Solidarność - tygodnik polityczno-gospodarczo-społeczny - pierwsze niezależne czasopismo PRL, powstałe w 1981 r. Pierwszy numer ukazał się 3 kwietnia 1981 w nakładzie 500 tys. egzemplarzy. Obecnie wydawany jest przez NSZZ "Solidarność" i dominuje w nim tematyka związkowa. Redaktorzy naczelni: Tadeusz Mazowiecki, Jarosław Kaczyński, Andrzej Gelberg, Jerzy Kłosiński.

Unia Wolności (UW) – polska partia polityczna powstała 23 kwietnia 1994 z połączenia dwóch działających od 1990 ugrupowań: Unii Demokratycznej (UD) i Kongresu Liberalno-Demokratycznego (KLD). W maju 2005 przekształcona w Partię Demokratyczną - demokraci.pl.

Uzyskał stypendium Fundacji Herdera (1983–1984). Otrzymał nagrody Fundacji PolCul (1990), "Odry" (1994), Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie (1995), "Za osiągnięcia w badaniach polonijnych" (2000) oraz nagrodę im. ks. dra Leopolda Otto (2005) przyznawaną przez "Zwiastun Ewangelicki".

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Historia – nauka, która zajmuje się badaniem przeszłości. Humanistyczna i społeczna dziedzina nauki zajmująca się dochodzeniem do wiedzy o zdarzeniach minionych na podstawie a) świadectw bezpośrednich, b) źródeł pisanych lub c) wyników badań nauk pomocniczych historii. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Przedmiotem badań jest z reguły historia człowieka i cywilizacji ludzkiej.

Wybrane publikacje

KOR. Ludzie-działania-idee (wydana pod pseudonimem Witold Wolski), 1983

O kształt Niepodległej, 1989

Polska Podziemna 1939–1945 (współautor), 1991

Opozycja polityczna w PRL 1945–1980, 1994

Polska Gierka, 1995

Oaza na Kopernika. Klub Inteligencji Katolickiej 1956–1989, 1997

Życie polityczne Emigracji, 1999

Polska. Losy państwa i narodu 1939–1989, 2003

Solidarność podziemna 1981–1989 (red.), 2006

Przystosowanie i opór. Studia z dziejów PRL, 2007

Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi, 2010

PRL wobec Kościoła. Akta 1970–1978, 2010

Przypisy

↑ Tytuł profesora nauk humanistycznych dla Pana dr. hab. Andrzeja Friszke. civitas.edu.pl. [dostęp 2011-09-26].
Sejm wybrał pięciu członków Rady IPN. rmf24.pl, 18 marca 2011. [dostęp 2011-09-26].
M.P. z 2006 r. Nr 62, poz. 647
M.P. z 2011 r. Nr 109, poz. 1103

Źródła

Druk sejmowy nr 1518 z biogramami kandydatów do Kolegium IPN z 15 marca 2007. [dostęp 2011-09-26].

Andrzej Friszke w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2011-09-26].