Andrzej Kajfosz (ur. 2 listopada 1889 w Nydku, zm. 1970 w Nydku) – polski teozof, prezes Polskiego Towarzystwa Teozoficznego w latach 1919-1939. Z zawodu: do 1920 roku górnik, ubocznie – rolnik, od 1921 roku rolnik, dodatkowo – introligator, pszczelarz i sadownik.

Życiorys

Andrzej Kajfosz urodził się 2 listopada 1889 roku w Nydku, koło Jabłonkowa na Śląsku Cieszyńskim (obecnie okręg Frýdek-Místek, Republika Czeska) jako syn Jana i Marii z Samców. W młodości był górnikiem. Od 1920 roku prowadził gospodarstwo rolne.

W 1919 roku założył Polskie Towarzystwo Teozoficzne, którego został prezesem. Pełnił tę funkcję do 1939 roku. Założył też pierwsze polskie pismo teozoficzne Teozofię.

Zagadnieniami duchowymi interesował się od wczesnych młodzieńczych lat, a to wskutek znajomości z ludźmi w Karwinie i okolicy zajmującymi się tymi właśnie zagadnieniami. W 1906 roku, to jest w wieku lat siedemnastu zaczął czytać książki okultystyczne a w szczególności omawiające tematy spirytystyczne i teozoficzne. Obdarzony wrodzoną inteligencją, dużo czytając, nabył wiele wiadomości a jego horyzont umysłowy znacznie się rozszerzył, obejmując wiele zagadnień a w szczególności dziedziny duchowe i religioznawcze.
W przyszłości – po latach piętnastu – w jednym ze swych artykułów napisze: "Tajemne moce w nas, pobudzają ciągle ducha naszego, aby zdążał do czegoś wyższego, dotąd nieznanego".

W dwa lata później t.j. w roku 1908, został członkiem Towarzystwa Teozoficznego w Pradze, pozostając nim przez kilka lat następnych. W tym czasie zaabonował czasopismo teozoficzne w języku czeskim p.t. "Lotus" którego został stałym czytelnikiem. W tym okresie ulubioną jego książką było dzieło Patandżalego "System Radża-Jogi", pochodzące z wydawnictwa książek okultystycznych Otokara Griesego w Přerově na Morawie. Pod wpływem tego dzieła wiadomości i zainteresowania Andrzeja Kajfosza ulegały dalszemu poszerzaniu. Swe dociekania teoretyczne uzupełniał pewnymi ćwiczeniami i praktykami według systemu jogi.
Oprócz studiów z dziedziny okultyzmu i innych dziedzin zajmował się także nauką języków. W 1915 roku ukończył kurs języka niemieckiego, a w 1925 roku kurs języka esperanto. Po całkowitym opanowaniu tego języka zaprowadził kursy języka esperanto w Karwinie, Trzyńcu i w Nydku. Później prowadził kursy i nauczał języka niemieckiego.
Praktyczny charakter Andrzeja Kajfosza nie pozwalał mu zadowalać się samymi studiami ezoterycznymi i czerpania z cudzego dorobku. Musiał znaleźć ujście i realizację w pracy własnej, pracy twórczej i organizacyjnej.
Ten nowy okres życia – twórczy rozpoczął w 1919 roku, w którym – wraz z innymi miłośnikami kultury duchowej – założył Polskie Towarzystwo Teozoficzne na Śląsku Cieszyńskim w rozległej wiosce podgórskiej – Nydku, będącej jego miejscem rodzinnym. Został prezesem tego Towarzystwa i był nim aż do drugiej wojny światowej t. j. do 1939 roku.
Tu – nie od rzeczy będzie zauważyć, że Polskie Towarzystwo Teozoficzne w Warszawie zorganizowane z inicjatywy Wandy Dynowskiej powstało dopiero w dwa lata później t.j. w 1921 roku.
Po założeniu Polskiego Towarzystwa Teozoficznego w Nydku, wyłoniła się kwestia założenia własnego pisma – jako stałego łącznika z ludźmi podobnie myślącymi, i w którym ludzie "mający coś do powiedzenia" mogliby zamieszczać i objaśniać materiały z dziedziny badania tajemnych dziedzin duszy, reformy życia i pielęgnowania wyższej kultury duchowej.
W tym celu Andrzej Kajfosz wraz z dwoma innymi uświadomionymi członkami Towarzystwa, udał się do Andrzeja Podżorskiego – nauczyciela szkoły w Wiśle, o którym słyszał, że zagadnieniami natury ezoterycznej bardzo się interesuje.
Tutaj nastąpiło rychłe porozumienie i postanowiono założyć pismo ezoteryczne - miesięcznik pod nazwą "WYZWOLENIE". Było to pierwsze pismo ezoteryczne w Polsce niepodległej. Redaktorem pisma został Andrzej Podżorski a wydawcą Polskie Towarzystwo Teozoficzne w Nydku. Pierwszy numer "Wyzwolenia" ukazał się rychło, bo już w maju 1919 roku.

Zewnętrznie było to pismo bardzo skromne, wielkości pisemka, objętości 20 stronic. Pierwszy numer "Wyzwolenia" rozpoczęty został pracą uczonego polskiego i badacza metapsychicznego doktora filozofii Juliana Ochorowicza, a w tym i w następnych numerach ukazały się prace Marii Horskiej Szpyrkówny, Andrzeja Podżorskiego, Józefa Jankowskiego, Heleny Witkowskiej, Józefa Chobota i innych.
To pierwsze pismo okultystyczne spotkało się z wielkim uznaniem i życzliwością czytelników, którzy życzliwość swoją okazywali również w postaci materialnego poparcia, przekazując różne kwoty na fundusz wydawniczy, co potwierdzają adnotacje umieszczone w końcu każdego numeru "Wyzwolenia".
Obok inicjatora wydawania "Wyzwolenia" Andrzeja Kajfosza duże były zasługi redaktora Andrzeja Podżorskiego, który wykazywał dobrą wolę pracy, inicjatywę i samodzielność. Początkowo decydował on jednoosobowo o zamieszczaniu materiału w miesięczniku, ale po zamieszczeniu artykułu p.t. "Spirytyzm Na Śląsku" /Wyzwolenie Nr 2 str. 7-10 z 1919 roku/, o umieszczaniu artykułów decydowano kolegialnie lub w porozumieniu z redaktorem. Powodem tego było zniechęcenie tym artykułem wielu dobrych czytelników i ich utrata jako abonentów.
Polskie Towarzystwo Teozoficzne w Nydku pod dzielną prezesurą Andrzeja Kajfosza wykazywało wielką żywotność. Działalność tego Towarzystwa nie była naśladownictwem innych tego rodzaju organizacji. Linia działalności była własna, indywidualna, którą można określić jako "różokrzyżową". Wspólną była tylko nazwa, jako że określała ich zasadniczy zakres działania i dążenia. W szczególności Towarzystwo przeciwstawiało się działalności i wierzeniom "Zakonu Gwiazdy", który przygotowywał swych członków dla nowego mesjasza w osobie przybranego syna Anny Besant młodego Hindusa Dżidu /Jidd/ Krishnamurtiego.
Miesięcznik "Wyzwolenie" nie propagował ani nie uznawał spirytyzmu – jako pojęcia kultu "duchów", znanym z prymitywnych eksperymentów "pukających stolików" i rewelacji "pisma automatycznego", których różne bałamutne objawienia nie przynosiły żadnego pożytku a raczej tumaniły łatwowiernych uczestników seansów.
Miesięcznik "Wyzwolenie" w swojej formie i redakcji przetrwał tylko jeden rok. W lipcu 1920 roku zapadła – nie tyle sławna, co sławetna decyzja "Rady Ambasadorów" w sprawie Śląska Cieszyńskiego, w myśl której Nydek znalazł się po stronie czeskiej.
Nowa granica utrudniała pracę redaktorską i wydawniczą. Ciągłe wahania kursu waluty a właściwie inflacja – spowodowały duże trudności finansowe i niemożność ustalenia prenumeraty. Dzięki jednak ofiarności kilku światłych jednostek miesięcznik wychodził dalej. Lecz w drugim roku swego istnienia, t.j. od połowy 1920 roku nazwa pisma została zmieniona na "TEOZOFIA" a redaktorem zostaje Andrzej Kajfosz w Nydku. Od tej pory pismo wychodzi nie periodycznie, ale mimo wielu trudności dotrwało do 1931 roku. W tym piśmie nowy redaktor umieszczał również i swoje prace, jak na przykład: "Wiedza to potęga", "Wartość i reforma życia", "Żądza sławy i panowania" i inne.
Dopiero w dwa lata po wyjściu pierwszego numeru "Wyzwolenia" zaczęły w Polsce wychodzić inne pisma o pokrewnym charakterze, jak na przykład: "Odrodzenie", "Przegląd Teozoficzny" a potem szereg innych. Ogółem w okresie dwudziestolecia Polski niepodległej pism o charakterze okultystycznym wychodziło przeszło 25. Niektóre z nich wychodziły bardzo krótko a inne dłużej, jak "Odrodzenie", "Hejnał" i "Lotos".

Przykładem obojętności a chyba i niechęci może być fakt, że redaktor "Odrodzenia" Józef Chobot – zasłużony na polu wydawnictw okultystycznych, w książce swojej p.t. "Nowoczesny ruch spirytualistyczny ze szczególnym uwzględnieniem Polski", ani słowem nie wspomniał o "Wyzwoleniu", przypisując sobie zasługę wydawania pierwszego pisma ezoterycznego w Polsce niepodległej, chociaż sam dwa lata przed "Odrodzeniem" – umieszczał swe artykuły w "Wyzwoleniu". Zaś wieloletni trud wydawcy "Teozofii" zbył 15 słowami, w których nazwisko Andrzeja Kajfosza w ogóle nie zostało wymienione.
Jedynym wyjątkiem dodatnim w stosunku do Polskiego Towarzystwa Teozoficznego w Nydku i do jego organu był redaktor "Lotosu" – Jan Hadyna, który – po przeniesieniu redakcji "Lotosu" do Wisły, t.j. od czerwca 1937 roku – nawiązał stały i życzliwy kontakt z Andrzejem Kajfoszem, deklarując swą pomoc – na jaką go było stać – dając możność korzystania z polskiej literatury ezoterycznej wydawanej przez wydawnictwo "Lotosu".
W latach trzydziestych, gdy trudne warunki uniemożliwiły dalsze wydawnictwo własnego czasopisma, gdy granica utrudniała kontakt z braćmi po drugiej stronie bariery państwowej, ilość członków Polskiego Towarzystwa Teozoficznego w Nydku zmniejszyła się, gdyż część członków przyłączyła się do stowarzyszeń czeskich, mających własne bogato wydawane pisma. Pozostali świadomi swego celu i bogatsi w doświadczenia i przeżycia duchowe, pracowali dalej wraz ze swym doświadczonym i wytrwałym w pracy prezesem – Andrzejem Kajfoszem – pod hasłem walki o prawdziwe wartości ducha i jego ewolucję.
Zebrania dyskusyjne odbywały się w każdą co czwartą niedzielę w domu prezesa, który był również czynny jako prelegent, wygłaszając odczyty i wykłady teozoficzne i po części ezoteryczne.