Andrzej Poniatowski - Polski Serwis Naukowy

Andrzej Poniatowski herbu Ciołek (ur. 28 września 1734, zm. 3 marca 1773 w Wiedniu) – książę, syn Stanisława Poniatowskiego i Konstancji Czartoryskiej. Brat króla polskiego – Stanisława Augusta.

Od młodości oficer armii austriackiej, zasłużył się podczas wojny siedmioletniej, był inspektorem piechoty. Podkomorzy (szambelan) dworu austriackiego od 1758 roku. Był wolnomularzem.

W służbie wojskowej uzyskał najwyższy wówczas stopień zbrojmistrza polnego (niem. feldzugmeister). 3 maja 1761 poślubił Marię Teresę hr. Kinsky von Weichnitz und Tettau (1736-1806). W 1764 wrócił do kraju; popierał kandydaturę Stanisława Augusta, którego usiłował po elekcji zbliżyć do Austrii.

David Murray, 2. hrabia Mansfield KT (ur. 9 października 1727, zm. 1 września 1796) – brytyjski arystokrata, polityk i dyplomata szkockiego pochodzenia.

Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.

W roku 1765 posłował do Wiednia; wówczas od cesarza uzyskał godność księcia czeskiego. Jako austriacki oficer nie mógł być formalnym reprezentantem RP w Wiedniu, lecz król Stanisław August uprosił kanclerza Kaunitza, by traktował jego brata jako nieformalnego posła. Książę Andrzej podszedł bardzo ofiarnie do tego nowego zadania, w wykonywaniu którego pomagali mu przychylni Polsce sardyński poseł w Wiedniu Lodovico Canale i brytyjski wysłannik David Murray, 2. hrabia Mansfield.

Szambelan (fr. chambellan) – początkowo wysoko usytuowany urzędnik na dworze francuskim, następnie pozycja ta przyjęła się również na wielu innych dworach europejskich. Do Polski przeniesiony w czasach panowania Jana III Sobieskiego, a upowszechniony został przez Stanisława Augusta Poniatowskiego jako tytuł przede wszystkim honorowy. Polska doczekała się ok. 18 znamienitych szambelanów.

Stanisław August Poniatowski (właściwie Stanisław Antoni Poniatowski) herbu Ciołek (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 12 lutego 1798 w Petersburgu) – ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów, król Polski i wielki książę litewski w latach 1764–1795, jako Stanisław II August; przedtem stolnik wielki litewski od 1755, starosta przemyski od 1753. Od 1777 należał do masonerii.

Jego dziećmi byli:

Maria Teresa zam. Tyszkiewiczowa (1760-1834)

Józef Antoni Poniatowski, generał polski, marszałek Francji

Odznaczenia

W 1758 odznaczony Orderem Marii Teresy

W 1765 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława.

W 1766 odznaczony Orderem Orła Białego.

Przypisy

Emanuel Rostworowski, „Poniatowski Andrzej”, w: Polski Słownik Biograficzny, XXVII, Wrocław 1983, s. 412.
Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Polacy, dygnitarzami Austrii. T. I Podkomorzowie i paziowie (1750-1890), Lwów 1890, s. 12.
Marta Męclewska, Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, Zamek Królewski, Warszawa 2008, s. 207.
Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Świętego Stanisława, Warszawa 2006, s. 178.

Józef Antoni Poniatowski książę herbu Ciołek (ur. 7 maja 1763 w Wiedniu, zm. 19 października 1813 pod Lipskiem) – polski generał, minister wojny i Wódz Naczelny Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, marszałek Francji.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Źródła

Emanuel Rostworowski, „Poniatowski Andrzej”, w: Polski Słownik Biograficzny, XXVII, Wrocław 1983, s. 412-420.

Henryk P. Kosk, Polscy generałowie w służbie obcej, Polska Zbrojna.

Andrzej ks. Poniatowski h. Ciołek, Potomkowie Sejmu Wielkiego, Serwis genealogiczny pod patronatem Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego.

Historia Dyplomacji Polskiej – tom II 1572-1795, PWN Warszawa 1981, s. 548.

Przypisy

Emanuel Rostworowski, „Poniatowski Andrzej”, w: Polski Słownik Biograficzny, XXVII, Wrocław 1983, s. 412.
Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Polacy, dygnitarzami Austrii. T. I Podkomorzowie i paziowie (1750-1890), Lwów 1890, s. 12.
Marta Męclewska, Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, Zamek Królewski, Warszawa 2008, s. 207.
Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Świętego Stanisława, Warszawa 2006, s. 178.