Andrzej Wakar — historyk, literat, ur. 30 listopada 1920 r. w Warszawie w rodzinie znanego demografa Włodzimierza Wakara, zm. 21 maja 1995 w Olsztynie.

W Warszawie, po ukończeniu szkoły średniej, rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W tym czasie był członkiem Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. II wojna światowa przerwała jego edukację na uniwersytecie. W 1945 roku zamieszkał w Bartoszycach. Tutaj przez trzy lata pełnił funkcję wicestarosty i przewodniczącego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. W styczniu 1949 roku przeniósł się do Olsztyna, gdzie podjął pracę w Zarządzie Miejskim. Aktywnie włączył się w poznawanie historii regionu oraz jej popularyzację. Był sekretarzem Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej (1952 – 1956).

W 1954 roku opublikował swoją pierwszą pracę historyczną pt. „Kultura Warmii i Mazur w dobie Odrodzenia”. Łącznie opublikował kilkanaście opowiadań o tematyce regionalnej. Napisał wiele szkiców o wybitnych Warmiakach i Mazurach, o plebiscycie z roku 1920 i o polskim szkolnictwie na Warmii i Mazurach. Jest autorem książki „Olsztyn 1353 – 1945”, pracy „Przebudzenie narodowe Warmii 1886 – 1893” oraz artykułów naukowych i popularnonaukowych. Drukował też reportaże z Kuby. Pracował w redakcji miesięcznika „Warmia i Mazury” oraz tygodnika „Panorama Północy”.

W 1954 podjął przerwane w czasie wojny studia, które ukończył w 1962 roku. W 1988 roku obronił pracę doktorską na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i otrzymał tytuł doktora nauk humanistycznych. Tematem rozprawy doktorskiej były dzieje „Gazety Olsztyńskiej” w okresie 1886–1918.

Był aktywny społeczno-politycznie, przez 4 lata zasiadał w Komitecie Wojewódzkim PZPR. Był jednym z współzałożycieli Stowarzyszenia Społeczno–Kulturalnego „Pojezierze”, a w latach 1966–1987 redaktorem naczelnym i dyrektorem Wydawnictwa „Pojezierze”.

Był inicjatorem wydawania serii monograficznej „Z dziejów miast i powiatów” oraz współzałożycielem Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego "Pojezierze", które zainicjowało powstanie czasopism "Panorama Północy" oraz "Warmia i Mazury". Ukoronowaniem jego prac historycznych było wydanie drukiem w 1971 roku w wydawnictwie „Pojezierze” książki Pt. "Olsztyn 1353-1945". Była to pierwsza monografia o Olsztynie w języku polskim.

Zmarł 21 maja 1995 roku w Olsztynie, gdzie obecnie znajduje się plac (skwer) nazwany jego imieniem (od 2003 r.). Plac ten znajduje się pomiędzy gmachem Rejencji, dawnej Dyrekcji Okręgowej PKP (na północ), ulicą Kościuszki (na zachód), ulicą Reja (na południe) i ulicą Emilii Plater (na zachód). Na placu stanie pomnik (popiersie) Andrzeja Wakara wykonany przez olsztyńskiego rzeźbiarza Tomasza Witkowskiego. Planowana data odsłonięcia nie ustalona. W listopadzie 2007 r. radni miasta Olsztyn postanowili zapoznać się z materiałami IPN, dotyczącymi Wakara, przed ustawieniem popiersia.

Książki

Źródła