|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Działania zmierzające do przywrócenia funkcji przyrodniczych prowadzone są w dolinie rzeki Biała Tarnowska (woj. małopolskie). Planowane jest odnowienie populacji łososia i innych zwierząt oraz przywrócenie lasów łęgowych w zasięgu wód powodziowych. Proje... Na pustyni Atacama w Chile działa już nowe polskie obserwatorium astronomiczne, uruchomione w ramach projektu "Pi of the Sky". Zaangażowani w projekt warszawscy naukowcy liczą, że zebrane dane pomogą m.in. w poszukiwaniu śladów powstawania czarny... Znajdujący się w Chile detektor polskiego projektu "Pi of the Sky" wykonał serię fotografii czterech jasnych planet Układu Słonecznego. Wyjątkowa koniunkcja Merkurego, Wenus, Marsa i Jowisza jest obecnie dobrze widoczna na półkuli południowej, przed wsch... 12 sierpnia w wieku 92 lat zmarł w Warszawie Borys Malkin – antropolog, podróżnik, pasjonat kultur indiańskich. W latach 1957-1994 prowadził badania terenowe wśród tubylczych ludów Ameryki Południowej. Przebadał ponad 40 grup tubylczych zamieszkuj... Prof. Józef Szykulski z Zakładu Archeologii Epoki Kamienia Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego wygłosi 18 stycznia prelekcję "Jaskinie i mumie. Badania archeologiczne w Peru", na temat kierowanego przez siebie projekt...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Andy ŚrodkoweCzy wiesz że...? Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. zalicza się ja do wyżyn a nie do gór ponieważ jest płaska spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami ) mniejszy niż 300 metrów. Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) to góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6959 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.). Andy Środkowe (Centralne, hiszp. Andes del Centro) - środkowa część Andów, rozciągają się od szczytu Nudo de Pasco do 29°S, znajdują się na obszarze państw Ameryki Południowej: Peru, Boliwii, Chile i Argentyny. Najwyższy szczyt w paśmie ma wysokość 6893 m n.p.m., jest to Ojos del Salado. W najszerszym miejscu mają do 800 kilometrów. Andy Środkowe dzielą sie na kilka głównych pasm, są to Kordyliera Zachodnia (pasmo wulkaniczne, Góry Domeyki, najwyższy szczyt Andów Środkowych Ojos del Salado 6880 m n.p.m.), Kordyliera Wschodnia (szczyty ponad 6000 m n.p.m., Nevado de Salcantay 6271 m n.p.m. jeden z najtrudniejszych do zdobycia szczytów w Andach), Kordyliera Centralna oraz Kordyliera Nadbrzeżna (przy wybrzeżu, łagodne, kopulaste szczyty - do 2500 m n.p.m., porozcinane dolinami). Pomiędzy grzbietami Kordyliery Wschodniej i zachodzniej położone są wyżyny Altiplano i Puna de Atacama. Klimat zwrotnikowy - w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników. Średnie roczne temperatury w tej strefie przekraczają 20 °C, ale średnie miesięczne są bardziej zróżnicowane w ciągu roku niż w klimacie równikowym: temperatura najchłodniejszego miesiąca może wynosić od 10 do 20 °C natomiast temperatury najcieplejszego miesiąca są wyższe niż we wszystkich pozostałych strefach (często przekraczają 30 do 35 °C). Cechą charakterystyczną klimatów zwrotnikowych są duże amplitudy dobowe temperatur. Opady występują najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. W klimatach suchych są one sporadyczne lub całkowicie ich brak.
Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkulach południowej oraz północnej i zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km². Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z Ameryką Północną. Oba te kontynenty nazywane są też przez Europejczyków Nowym Światem. Aktywność sejsmicznaTerytoria znajdujące się na obszarze Andów Środkowych wykazują się silną aktywnością sejsmiczną, należą do Gorącego Pierścienia Pacyfiku, w Kordylierze Zachodniej obecne są liczne wulkany. KlimatW Andach dominuje klimat zwrotnikowy typu suchego, na północnym wschodzie wilgotny. Południowa część Andów Środkowych jest najsuchszą częścią kontynentu południowoamerykańskiego. HydrologiaGłównymi jeziorami są Titicaca i Poopó, obecne są również pozostałości słonych jezior, Salar de Atacama, Salar de Uyuni i Salar de Arizaro. Z wschodnich stoków gór wypływają rzeki Purus, Ukajali, Pilcomayo, Bermejo, Beni, Rio Grande, i Salado. Ojos del Salado - najwyższy wulkan na Ziemi (obecnie nieczynny); położony w Andach Środkowych, na granicy Argentyny i Chile. Ma wysokość 6893 m n.p.m. Jest drugim co do wysokości szczytem górskim na półkuli zachodniej, drugim na półkuli południowej oraz najwyższym szczytem Chile. Leży około 600 km na północ od Aconcagui.
Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.
Czy wiesz że...? beta Ukajali (Ucayali, Río Ucayali) – rzeka w Peru, prawy dopływ Amazonki. Jej długość wynosi 1950 km (od źródeł Apurimac – ok. 2400 km), a powierzchnia dorzecza - ok. 375 tys. km².
Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).
Titicaca (hiszp. Lago Titicaca) – drugie pod względem wielkości jezioro w Ameryce Południowej, położone w północnej części zagłębienia Altiplano, pomiędzy wschodnimi i zachodnimi pasmami Andów (obszar Andów Środkowych) na terenie Peru i Boliwii. Jest to najwyżej położone jezioro żeglowne dla dużych statków i zarazem największe jezioro wysokogórskie na Ziemi.
Purus – rzeka w północno-zachodniej Brazylii. Jest jednym z głównych dopływów Amazonki. Źródła u podnóża Andów, na terytorium Peru. Długość 3200 km, powierzchnia dorzecza 365 tys. km².
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Poopó (Lago Pampa Aullagas) – bezodpływowe słone jezioro w Boliwii. Położone w środkowych Andach, trzecie pod względem wielkości wysokogórskie jezioro na Ziemi.
Pacyficzny pierścień ognia – strefa częstych trzęsień ziemi i erupcji wulkanicznych, która otacza Ocean Spokojny. Obejmuje nieomal ciągły pas rowów oceanicznych oraz wulkanicznych łańcuchów górskich. Nazywany jest także okołopacyficznym pasem sejsmicznym. Ocenia się, że zdarza się tutaj około 81% większych trzęsień ziemi, występuje tam 90% wszystkich czynnych wulkanów. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |