|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Działania zmierzające do przywrócenia funkcji przyrodniczych prowadzone są w dolinie rzeki Biała Tarnowska (woj. małopolskie). Planowane jest odnowienie populacji łososia i innych zwierząt oraz przywrócenie lasów łęgowych w zasięgu wód powodziowych. Proje... Ze względu na nieprzyjazność terenu, południowoamerykańskie Andy są zazwyczaj obszarem zakazanym dla różnych ptaków. Gatunki, które żyją po obu stronach łańcucha górskiego w bardziej umiarkowanych klimatach przekraczają to zdra... W dniach 16 - 17 grudnia 2011 r. w Sierra Nevada, Hiszpania, odbędą się warsztaty pt. "Bayesowska optymalizacja, projektowanie eksperymentalne i bandyci".
W ciągu ostatnich kilku lat nastąpiły ważne postępy w podejściach do uczenia na potrzeby sekwencyjnego podejmowania decyzji. Są one dziełem różnych sp... W dniach 16 - 17 grudnia 2011 r. w Sierra Nevada, Hiszpania, odbędzie się wydarzenie pt. "Wielka nauka - algorytmy, systemy i narzędzia do skalowalnego uczenia się".
Wydarzenie poświęcone będzie tematom dotyczącym narzędzi, algorytmów, systemów, sprzętu i problemów rzeczywistych powiązanych z ucz... Amazońskie lasy deszczowe są niewątpliwie jednym z najbardziej spektakularnych i obfitujących w gatunki ekosystemów na naszej planecie. Ale co wiemy na temat pochodzenia tej różnorodności? W ramach nowych badań międzynarodowy zespół naukowców rzuca światło na jej his...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Andy PółnocneCzy wiesz że...? Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę. Galeras – wulkan w południowo-zachodniej Kolumbii, 9 km od miasta Pasto, stolicy departamentu Nariño (współrzędne geograficzne 1°13′ φ N 77°22′ λ W). W jego otoczeniu znajduje się rezerwat florystyczny i faunistyczny. Nazwę wulkanowi nadali hiszpańscy konkwistadorzy, dlatego, że jego sylwetka przypominała im sylwetki więźniów skazanych na roboty przymusowe (m.in. galernicy) w Hiszpanii. Tubylcy nazywali go Urcunina co znaczy góra ognia. Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) to góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6959 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.). Andy Północne - góry fałdowe, stanowiące część Andów, znajdujące się na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru oraz Boliwii. Andy Północne zbudowane są ze skał krystalicznych pokryte mezozoicznymi pokładami skał osadowych. Andy Północne podzielone są na trzy główne części Andy Kolumbijskie, Andy Ekwadorskie i Andy Peruwiańskie. Z każdych z tych pasm górskich wydzielono łańcuchy górskie: Kordyliery Zachodnie, Kordyliery Środkowe i Kordyliery Wschodnie. Tungurahua, (keczua tunguri (gardło), rahua (ogień): "gardziel ognia" aktywny wulkan stratowulkan położony w Andach Cordillera Central w Ekwadorze. Wulkan znajduje się na terenie prowincji o tej samej nazwie Tungurahua. Ostatni cykl wzmożonej aktywności wulkanu rozpoczął się w 1999 roku i trwa do dnia dzisiejszego (luty 2008) a szczególnie groźne erupcje miały miejsce 16 sierpnia 2006 oraz 6 lutego 2008.
Reventador to czynny wulkan w ekwadorskich Andach. Leży w parku narodowym o tej samej nazwie. Ostatnia erupcja miała miejsce w 2007 r., ale największą jak dotąd była ta z 2002 r. Wtedy to chmura pyłu z wulkanu sięgnęła wysokości 17 km, a lawa wypłynęła na odległość 7 km od stożka. Andy KolumbijskieKordyliery Wschodnie (nazywane czasem Kordylierami Bogoty) są górami mezozoicznymi podzielone na dwa łańcuchy Sierra de Perija i Cordillera de Merida, które otaczają nieckę jeziora Maracaibo. Kordyliery Centralne są najwyższymi górami Andów Kolumbijskich o wulkanicznych szczytach z których najwyższy Tolima wznosi się na wysokość 5215 m n.p.m. Na północnym krańcu znajduje się tektoniczna dolina rzeki Magdalena a za nią pasmo Sierra Nevada de Santa Marta z najwyższym szczytem Cristobal Colon wznoszącego się do 5775 m n.p.m. Kordyliery Zachodnie położone są wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego. Od Kordylierów Centralnych oddzielone są dolina rzeki Cauca. W północno-zachodniej części ciągnie się pasmo Cordilliera Choco. Pico Cristóbal Colón (pol. Szczyt Krzysztofa Kolumba) – jeden z dwóch (obok Simón Bolívar) najwyższych szczytów w masywie Sierra Nevada de Santa Marta, w północnej Kolumbii, wznoszący się na wysokość 5775 m n.p.m. Przyjmuje się, że jest najwyższym szczytem Kolumbii, chociaż nie ma pewności, czy Simón Bolívar nie jest wyższy. Na szczycie znajduje się wieczny śnieg.
Nevado del Huila - najwyższy wulkan w Kolumbii, w paśmie Andów. Położony jest w prowincji Huila. Wznosi się 5,365 metrów n.p.m. Ostatnie erupcje miały miejsce w 2007 i 2008 roku, po ponad 500-letnim braku aktywności. W połowie listopada 2008 roku jego wybuch zabił co najmniej 10 osób; ewakuowano wtedy ponad 12 tys. osób. Szczyty Kolumbii
 
Andy EkwadorskieW Andach Ekwadorskich, Kordyliery Zachodnie zbudowane są z łupków i piaskowców, gdzieniegdzie poprzecinane żyłami diorytów i bazaltów. Najwyższym szczytem jest wulkan Chimborazo wznoszący się na wysokość 6310 m n.p.m. Jego wierzchołek, dzięki zjawiska biegunowego spłaszczenia Ziemi, jest najdalej oddalonym od środka planety punktem na jej powierzchni. Kordyliery Wschodnie niekiedy nazywane Centralne usiane są licznymi stożkami wulkanicznymi. Do najwyższych należą Antisana (5323 m n.p.m.), Tungurahua (5057 m n.p.m.), Sangay (5323 m n.p.m.), Cayambe (5794 m n.p.m.) i najwyższy Cotopaxi (5897 m n.p.m.). Pomiędzy tymi Kordylierami położona jest na wysokości 2500 m n.p.m. i szerokości 60 km -Wielka Dolina Centralna (Valle Central), zwana również Aleją Wulkanów. Dolina usiana jest licznymi rzeczkami stanowiącymi część dorzecza Amazonki lub dorzecza Pacyfiku. Ekwador (Republika Ekwadoru; hiszp. Ecuador, República del Ecuador) – państwo w Ameryce Południowej położone nad Oceanem Spokojnym, jedno z czterech powstałych w wyniku rozpadu Wielkiej Kolumbii w 1830 r. Sąsiaduje od północy z Kolumbią a od południa z Peru. W skład Ekwadoru wchodzą także położone na Oceanie Spokojnym Wyspy Galapagos. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik. Do Ekwadoru należą wyspy Galapagos, będące jego największą atrakcją turystyczną.
Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m. Szczyty EkwadoruAndy Peruwiańskie
Andy Peruwiańskie osiągają szerokość 700 km i skierowane są na południowy wschód. Kordyliery Zachodnie biegną wzdłuż wybrzeży by w środkowej ich części dzieliły się na dwa pasma. Pierwsze to Cordillera Negra, którego nazwa pochodzi od ciemnych łupków, wapieni i piaskowców stanowiących budowę geologiczna pasma. Drugim pasmem są góry Cordillera Blanca, a ich nazwa pochodzi od skał ilastych o jasnej barwie i wiecznych śniegów i lodów zalegających na szczytach. Najwyższym szczytem tej części And, jest wulkan Huascaran sięgający 6769 m n.p.m. Kordyliery Wschodnie przecinane są górnymi odcinkami dopływów Amazonki. Wszystkie trzy pasma schodzą się w jeden węzeł górski Nevado Raura stanowiący przedsionek dla Andów Środkowych Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.
Amazonka (Rio de las Amazonas, Río Amazonas) – (wg niektórych źródeł pierwsza) pod względem długości. Amazonka posiada największe na świecie dorzecze (o powierzchni ok. 7 mln km²) i największe zasoby wodne. Dlatego też w jej dorzeczu wyrastają największe lasy tropikalne. Nazwa najprawdopodobniej pochodzi od błędnie tłumaczonej nazwy amacunu – "niedźwiedź wodnych chmur", którą rozpropagował w Europie, po roku 1540 Hiszpan, Francisco de Orellana, który jako pierwszy przepłynął rzekę z Andów do ujścia. W Andach Północnych wyróżnia się piętrowość klimatyczną. Położone sa w strefie klimatu równikowego i podrównikowego, Charakterystyczną rzeźbą terenu dla gór są położone na wysokości 2000 3000 metrów wyżyny, pokryte skalną zwietrzeliną. Na niej rozwinęła się formacja roślinna paramo będącą luźno porastającymi kępami traw. Kolumbia (hiszp. Colombia, Republika Kolumbii – República de Colombia) – państwo w północno-zachodniej części Ameryki Południowej leżące nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.
Przebiegunowanie Ziemi – proces, w którym następuje odwrócenie kierunku ziemskiego pola magnetycznego, czyli zamiana magnetycznego bieguna północnego z południowym. W Andach północnych żyje większość populacji krajów przez które przechodzą. W nich położone są na wysokości powyżej 2000 m n.p.m. dwie stolice Bogota (Kolumbia) i Quito (Ekwador). Zobacz też
Czy wiesz że...? beta Cordillera Blanca - łańcuch górski w Peru. Stanowi część Andów, rozciąga się na długości 180km i szerokości około 50km. Znajduje się tu najwyższy szczyt Peru Huascarán (6768 m n.p.m.). Park narodowy Huascarán, utworzony w 1975 roku, obejmuje prawie cały obszar tego łańcucha.
Cotopaxi – czynny wulkan, jeden z najwyższych na świecie (5897 m n.p.m.). Należy do stratowulkanów i charakteryzuje go niemal idealnie stożkowaty kształt. Leży w paśmie Kordyliery Środkowe w Andach, w północnej części Ekwadoru, na południowy wschód od stolicy kraju Quito. Jest drugim co do wysokości szczytem tego kraju. Granica wiecznego śniegu znajduje się na wysokości około 4750 m n.p.m.
Illiniza to stratowulkan w Ekwadorskich Andach, jakieś 50 km na południowy zachód od Quito. Illiniza posiada dwa szczyty: Illiniza Sur (5248 m) i Illiniza Norte (5126 m). Czasem nazwa zapisywana jest Iliniza (przez jedno "l").
Zwietrzelina to materiał powstały wskutek procesów wietrzenia. Zwietrzelina utworzona w wyniku wietrzenia fizycznego jest zespołem okruchów skalnych różnej wielkości, o składzie chemicznym materiału wyjściowego; zwietrzelina powstała wskutek wietrzenia chemicznego stanowi produkt odbiegający swym składem od utworu wyjściowego. Zwietrzelina może pozostawać na miejscu wietrzenia (in situ) lub zostać z niego usunięta przez procesy denudacyjne. Zwietrzelina może być gliniasto-ilasta (wietrzenie chemiczne) lub gruzowo-pyłowa (fizyczne).
Antisana to stratowulkan w północnych Andach, w Ekwadorze. Jest czwartym pod względem wysokości wulkanem w Ekwadorze. Leży zaledwie 50 km od stolicy - Quito. Jest jednym z najtrudniejszych szczytów wspinaczkowych w ekwadorskich Andach.
Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi największy kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.
Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
