Angermünde - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 53°02′N 14°00′E / 53.033, 14

Angermünde (pol. hist. Dobrzyniec lub Węgryujście) - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Uckermark. Według stanu na dzień 31 grudnia 2008 r. liczba mieszkańców wynosiła 14 598. Zajmując powierzchnię 326,44 km² miasto znajduje się na dziewiątym miejscu wśród stu największych powierzchniowo miast Niemiec. Znajdująca się tu stacja kolejowa na linii Berlin – Szczecin pełni rolę punktu przesiadkowego dla linii do Szczecina, Stralsundu i Schwedt/Oder. Miasto należy do Stowarzyszenia Miast Brandenburgii posiadających zabudowę historyczną.

Droga krajowa 2 (Bundesstraße 2, B 2) przebiega przez teren Niemiec z północnego wschodu na południe, od granicy Polskiej w Rosówku przez Schwedt/Oder, Berlin, Poczdam, Wittenberg, Lipsk, Gerę, Hof, Bayreuth, Norymbergę, Treuchtlingen, Donauwörth, Augsburg, Monachium do granicy z Austrią w Scharnitz.
Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.

Położenie

Miasto Angermünde leży około 80 km na północny wschód od Berlina na Pojezierzu Uckermark, na równinie polodowcowej, pomiędzy obszarami leśnymi Schorfheide a Odrą. Miasto jest siedzibą administracji Rezerwatu biosfery Schorfheide-Chorin, którego obszar zajmuje również południową i zachodnią część miasta. Na południu Angermünde graniczy z powiatem Barnim, a na wschodzie z Polską.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Nadrenia Północna-Westfalia (niem. Nordrhein-Westfalen, NRW) – kraj związkowy (Land) Republiki Federalnej Niemiec w zachodniej części kraju. Stolicą jest Düsseldorf.

Jeziora w mieście: Grumsinsee, Heiliger See, Kalkbude, Mudrowsee, Mündesee, Parsteiner See (Nordbecken), Peetzigsee, Plunz, Wolletzsee, Bauernsee

Kalendarium

od 1210 do 1230 r. Angermünde jest wymieniane jako osada na skrzyzowaniu szlaków handlowych, w której znajdował się zamek.

1210 r. – kronikarze odnotowują rozpoczęcie budowy pierwszego kamiennego kościoła pod wezwaniem NMP;

1233 r. – prawdopodobna data otrzymania praw miejskich;

1245–1250 r. – budowa murowanego klasztoru i kościoła franciszkańskiego;

1263 r. – w kronikach Szczecina wymienia się osobę Henricus de Angermünde;

1420 r. – Bitwa pod Angermünde, wojska brandenburskie pokonują Pomorzan;

1817 r. – rozpoczyna się rozwój współczesnego miasta;

1842 r. – przez miasto przebiega linia kolejowa Berlin – Szczecin;

1938 r. – Kryształowa noc, synagoga przy Klosterstraße oraz kirkut przy Puschkinallee zostają zniszczone;

1944 r. – w lutym małżeństwo Bruhn oraz dwie inne osoby zostają skierowane do KL Neuengamme;

1945 r. – 22 lutego trzech żołnierzy Wehrmachtu dezerteruje, za co zostają rozstrzelani;

1945 r. – 27 kwietnia miejscowy piekarz Miers i jubiler Nölte przy drodze do Schwedt/Oder podpisują przy Armii Czerwonej w imieniu miasta kapitulację, co kończy krótkie walki o utrzymanie miasta w rękach hitlerowców.

Kirkut, kierkow, kierchol, kirchol (od niem. słowa Kirchhof, oznaczającego dziedziniec kościelny, na którym grzebano zmarłych) – określenie cmentarza żydowskiego od wieków używane przez Polaków, głównie mieszkańców Galicji. Żydzi nie używali tego określenia, zastępując je nazwami w jidysz (bejsojlem, bejsakwores i inne), pochodzącymi z hebrajskiego.
Kraj związkowy (t. "land"; niem. das Land - "ziemia", "kraj", "kraina" lub das Bundesland - "kraj związkowy") - nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)