Aniela Menkesowa - Polski Serwis Naukowy

Kompozycja (ok. 1935)

Aniela Menkesowa (ur. 19 lutego 1897 w Łodzi, zm. 1941 we Lwowie) – polska malarka.

Była córką Stefana Dawida Łęczyckiego, kupca, i Eugenii Rozental. W Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych studiowała malarstwo w latach 1918-1921 pod kierunkiem Stanisława Lentza, Miłosza Kotarbińskiego i Wojciecha Kossaka, ale nie miała dyplomu, studiów nie ukończyła. Malowała olejne portrety, pejzaże, martwe natury, sceny figuralne i kompozycje abstrakcyjne. Pozostawała pod wpływem Władysława Strzemińskiego, a w jej twórczości następowała ewolucja od koloryzmu przez kubizm syntetyczny do abstrakcji. Wystawiała w Łodzi, Warszawie, Krakowie i Lwowie. Kilka jej obrazów (Kompozycja, trzy Martwe natury, Pejzaż) znajdują się w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi. W grafice stosowała akwafortę, suchą igłę, litografię i heliografię.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Kubizm – kierunek w sztukach plastycznych, głównie malarstwie i rzeźbie, który rozwinął się we Francji na początku XX wieku, poszukujący nowych zasad budowy przestrzennej dzieła przez odrzucenie reguł perspektywy i geometryczne uproszczenie elementów kompozycji.

Była członkiem komitetu redakcyjnego łódzkiego czasopisma "Forma", kwartalnika poświęconego sprawom plastyki (1933-1938).

Mieszkali z mężem, adwokatem Zygmuntem Menkesem (1895-1941), w Łodzi przy ul. G. Narutowicza 35.. Mieli dwie córki bliźniaczki Janinę i Alicję (ur. 5 września 1922).

Po wybuchu II wojny światowej, w 1939 przedostała się do Lwowa, brała udział w życiu artystycznym Lwowa pod władzą sowiecką. Wystawiała swoje grafiki we Lwowie, Kijowie i Moskwie. Zginęła z rodziną w zbiorowej egzekucji po wkroczeniu Niemców do Lwowa w 1941.

Kapizm, zwany też koloryzmem – kierunek malarski, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa pochodzi od liter K.P. - skrótu "Komitetu Paryskiego", czyli Komitetu Paryskiej Pomocy dla Wyjeżdżających Studentów na Studia Malarskie do Francji, zawiązanego w 1923 roku przez Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

Miłosz Kotarbiński (Aleksander Wasiljewicz - w rosyjskich zródłach podają też imię ojca) (ur. 25 stycznia 1854 w Czemiernikach, zm. w październiku 1944 w Grodzisku Mazowieckim) - polski malarz, artysta plastyk zajmujący się rysunkiem i malarstwem, śpiewak, krytyk literacki, poeta i kompozytor. 2(15) maja 1909 r. uczestniczył w jury konkursu na pomnik Chopina w Warszawie.

Przypisy

Księga adresowa miasta Łodzi (…) Rocznik 1937-1939, Łódź, 1937, dz. II s. 288
Kempa Andrzej, Szukalak Marek, Żydzi dawnej Łodzi. Słownik Biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych, t. II, Łódź, 2002, s. 76

Źródła

Kempa Andrzej, Szukalak Marek, Żydzi dawnej Łodzi. Słownik Biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych, t. II, Łódź, 2002, s. 76

PSB Janina Ładnowska;

Słownik artystów (taż);

Malinowski Jerzy, Malarstwo i rzeźba Żydów polskich w XIX i XX w., Warszawa 2000