Anna Bretońska jako królowa

Anna Bretońska (25 stycznia 1477, Nantes - 9 stycznia 1514, Château de Blois), córka księcia Franciszka II z dynastii Kapetyngów i Małgorzaty de Foix. Ostatnia niezależna księżna Bretanii, królowa Francji.

W 1490 r. sam Maksymilian I Habsburg zaaranżował swoje małżeństwo z córką księcia Bretanii - Anną. Ich małżeństwo nie zostało jednak skonsumowane i dlatego rok później papież mógł je anulować. Tymczasem król Francji Karol VIII zajął Bretanię i sam ożenił się z Anną. To małżeństwo przypieczętowało wcielenie Bretanii na stałe do Korony Francuskiej.

To Anna wprowadziła biały strój ślubny do kultury europejskiej, dotychczas kolorem ślubnym był niebieski (biel symbolizowała radość i szczęście). Anna Bretońska ubrana była w białą suknię podczas ślubu z Ludwikiem XII był to strój w pewnym sensie nieprzystojny dla niektórych, ponieważ Anna była już żoną Karola VIII, z którym miała czworo dzieci.

Wczesne lata życia

Anna była jedynym dzieckiem księcia Franciszka II, które przeżyło dzieciństwo. Jej młodsza siostra Izabela zmarła w 1490 r. Od początku wychowywano Annę jako dziedziczkę księstwa Bretanii. Otrzymała staranną edukację. Jej wychowawcami byli Franciszka de Dinan, pani de Laval, oraz poeta Jean Meschinot.

Od czasu wojny o sukcesję bretońską (1341-1365) w Bretanii obowiązywało częściow prawo salickie, które dopuszczało kobiety do dziedziczenia, tylko w przypadku braku męskich przedstawicieli dynastii. Na mocy traktatu kończącego wojnę sukcesyjną, po wymarciu męskich przedstawicieli dynastii Bretania miała przypaść potomkom Joanny de Penthievre, która przegrała wojnę sukcesyjną. Po upływie stulecia to porozumienie zostało zapomniane i w 1486 r. Franciszek II doprowadził do uznania przez stany bretońskie swojej córki jako dziedziczki księstwa. Ważną sprawą było zamążpójście księżniczki. Nie chcąc aby Bretania została wchłonięta przez Francję Franciszek rozpoczął poszukiwania odpowiednio silnego kandydata na męża córki.

Bretania była łakomym kąskiem i Anna nie mogła uskarżać się na brak kandydatów do jej ręki. W 1481 r. została zaręczona z księciem Walii Edwardem, synem króla Anglii Edwarda IV. Dwa lata później Edward został uwięziony przez swojego stryja Ryszarda III i przepadł bez wieści. Kolejnym kandydatem został arcyksiążę Maksymilian Habsburg, który niedawno owdowiał (jego pierwszą żoną była Maria Burgundzka). Innnymi kandydatami do ręki Anny byli Alain d'Albret, Jean de Châlons (książę Oranii), a także żonaty już Ludwik, książę Orleanu.

W 1488 r. wojska Franciszka II poniosły klęskę w bitwie pod Saint-Aubin-du-Cormier, co zakończyło "szaloną wojnę" między Bretanią a Francją. Podpisany po wojnie traktat czynił z Bretanii lenno korony francuskiej. Franciszek musiał również przysiąc, że jego córka nie poślubi nikogo, kto nie uzyska aprobaty króla Francji. Franciszek zmarł niedługo później (9 września 1488 r.), na skutek upadku z konia. 11-letnia Anna została księżną Bretanii, a jej księstwo pogrążyło się w chaosie, który doprowadził do kolejnej wojny francusko-bretońskiej.

Księżna Bretanii

Najpilniejszym zadaniem doradców Anny stało się znalezienie dziewczynie mężą na tyle potężnego, aby mógł ochronić Bretanię przez francuskimi zakusami. Najodpowiedniejszym kandydatem był Maksymilian Habsburg. 19 grudnia 1490 r. w Rennes odbył się ślub per procura Maksymiliana i Anny. Król Francji Karol VIII Walezjusz odebrał ten krok jako zniewagę. Musiało więc dojść do wojny. Na nieszczęście dla Anny Habsburgowie całą swoją uwagę poświęcili na walkę o tron węgierski. Inny sojusz Bretanii, Kastylia, była uwikłana w walki z emiratem Grenady. Kastylia i Anglia przysłały do Bretanii tylko niewielkie oddziały wojskowe. Na wiosnę w 1491 r. Karol VIII i marszałek La Trémoille wkroczyli do Bretanii i rozpoczęli oblężenie Rennes, gdzie przebywała Anna.

Rennes poddało się, kiedy okazało się, że Maksymilian nie przybędzie do Bretanii. Anna została zmuszona do zaręczyn z Karolem VIII. Następnie została wysłana do Langeais, gdzie miał odbyć się ślub. Mimo protestów Habsburgów Karol i Anna pobrali się 6 grudnia 1491 r. Anna została tym samym królową Francji.

Legalność tego małżeństwa została 15 lutego 1492 r. potwierdzona przez papieża Innocentego VIII. Kontrakt małżeński Karola i Anny zakładał, że ten małżonek, który przeżyje drugiego przejmie władzę w Bretanii. Jeśliby Karol zmarł bez męskiego potomka, Anna miała poślubił jego następcę, aby nie dopuścić do ponownego rozdzielenia się Bretanii i Francji.