Anna Katharina Schönkopf - Polski Serwis Naukowy

Anna Katharina Schönkopf (zwana Käthchen lub Annette) (ur. 22 sierpnia 1746 w Lipsku; zm. 20 maja 1810 tamże) była córką Christiana Gottlieba Schönkopf, odlewnika wyrobów cynowych, u którego w domu stołował się młody Johann Wolfgang Goethe w czasie swych studiów w Lipsku.

Goethe i Anna Katharina poznali się w roku 1766, a on zakochał się szaleńczo w niej od pierwszego wejrzenia. Ona była starsza od niego o trzy lata i zapewne bardziej doświadczona w igraszkach miłosnych, to też początkowo unikała zbliżenia, zwłaszcza, że ze względu na różnice statusu społecznego ich związek nie uchodziłby za poprawny. Córka rzemieślnika i syn radcy cesarskiego - w towarzystwie nie byliby tolerowani.

Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki. Utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego. Wysnuta z piosnek pasterskich stała się świadomie kreowanym obrazem utęsknionej, szczęśliwej natury – zdaniem badaczy gatunek jest specyficznym wytworem kultury miasta i ujawnia znużenie światem cywilizacji. Idylla odsłania beztroskie, spokojne i pogodne życie, spełnione przez miłość. Sielanka ma najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem bądź dialogiem. Gatunek często ukazuje świat mitologiczny. Nierzadko też ujawnia się w utworach sielankowych temat śmierci, zwłaszcza w formie słynnego toposu "Et in Arcadia ego". ("I ja w Arkadii" to napis na grobowcu.)

Rokoko – nurt stylistyczny, obecny zwłaszcza w architekturze wnętrz, ornamentyce, rzemiośle artystycznym i malarstwie, występujący w sztuce europejskiej w latach ok. 1720-1790. Nurt rokokowy wyróżnia się także w dziejach literatury.

W tych perypetiach miłosnych zaufanym Goethego był starszy od niego o 10 lat Ernst Wolfgang Behrisch, ochmistrz na dworze hrabiego Lindenau, człowiek świarowy oraz ekspert w dziedzinie poezji. Zakochany Goethe pisał niewyszukane wiersze miłosne w stylu rokoko. Te anakreontyki zebrane przez Behrischa w roku 1767 są znane jako Annette-Lieder (Annettenlieder) lub Buch Annette, wydane dopiero w 1896 r. Na wiosnę 1768 r. się rostali, zwłaszcza że Goethe od początku wykazywał chorobliwą zazdrość, uzasadnioną albo i bez powodu. Tego rodzaju emocje przezwyciężał pisząc w 1768 r. utwór sceniczny w stylu sielanki Kaprysy zakochanego (Die Laune des Verliebten), w którym zazdrosny kochanek sam zdradza swą ukochaną i w ten sposób staje się bardziej wyrozumiały.

Johann Wolfgang von Goethe [ˈjo:han ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡø:tə] (ur. 28 sierpnia 1749 we Frankfurcie nad Menem, zm. 22 marca 1832 w Weimarze) – najwybitniejszy niemiecki poeta okresu romantyzmu i jeden z najbardziej znaczących w skali światowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk, wolnomularz.

Dopiero w roku 1779 w książęcej letniej rezydencji Ettersburg odbyła się amatorska prapremiera Kaprysów, gdzie Goethe grał zazdrosnego pasterza, a uwiodła go (na scenie) znana aktorka Corona Schröter. Ilustrację muzyczną skomponował Carl Friedrich Siegmund von Seckendorff (1744-1785). W roku 1806 sztuka ukazała się drukiem.

Anna Katharina w roku 1770 poślubiła prawnika Christiana Karla Kanne, który później został wiceburmistrzem targowego miasta Lipska. Goethe określił ją jako swą pierwszą dziewczynę w liście do ukochanej damy dworu Charlotty von Stein.

Przypisy

Werner Deetjen: Die Göchhausen. Briefe einer Hofdame aus dem klassischen Weimar, s. 192, 9 ilustracjii. Verlag E. S. Mittler & Sohn. Berlin 1923, patrz s.22 (niem.)