Anna Maria Radziwiłł - Polski Serwis Naukowy

Anna Maria Radziwiłł (ur. 1640 w Jaszunach, zm. 24 marca 1667 w Królewcu) - księżna, przedstawicielka linii kalwińskiej Radziwiłłów na Birżach i Dubinkach.

Córka Janusza Radziwiłła, hetmana wielkiego litewskiego i Katarzyny Potockiej, córki Stefana Potockiego, wojewody bracławskiego. Żona Bogusława Radziwiłła, matka Ludwiki Karoliny Radziwiłł.

Była zgodnie z wolą Katarzyny Potockiej formalnie katoliczką. Po śmierci matki w 1642 roku opiekę nad nią sprawował jednak ojciec, hetman Janusz Radziwiłł w związku z czym odebrała także wychowanie kalwińskie. W czasie potopu szwedzkiego i po jego zakończeniu przebywała w Księstwie Kurlandii i Semigalii. Mieszkała w Mitawie.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Poronienie (łac. abortus) – przedwczesne zakończenie ciąży trwającej krócej niż 22 tygodnie (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.

W 1655 roku Anna Maria Radziwiłł została spadkobierczynią majątku po Januszu Radziwille, a opiekę nad nią powierzono Bogusławowi Radziwiłłowi. Po orzeczeniu infamii wobec księcia o opiekę nad posażną panną rościć zaczęli sobie pretensję inni Radziwiłłowie oraz królowa Ludwika Maria Gonzaga. W 1663 roku pojawiać zaczęli się również kandydaci o rękę Radziwiłłówny z wpływowym magnatem litewskim Michałem Pacem na czele.

Hetman (czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann), historyczna nazwa głównodowodzących armiami czeskich taborytów, księstwa Mołdawii, Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Kozaków i Ukrainy.

Katedra w Królewcu na Knipawie została ona wzniesiona w stylu gotyckim i jest jedyną znaczącą budowlą która zachowała się z dawnego miasta. Kościół był siedzibą biskupów sambijskich, od 1525 świątynią luterańską. Dziś jest jednym z symboli tego miasta.

W związku z zaistniałą sytuacją za namową swoich dworzan Bogusław Radziwiłł zdecydował się dla zabezpieczenia rodowego majątku sam ożenić się ze swoją kuzynką. W połowie 1663 roku rozpoczął przygotowania do zaręczyn. W 1664 roku spotkał się z Anną Marią w Grobinie i w Lipawie i po rocznym narzeczeństwie para pobrała się 24 listopada 1665 roku.

Potop szwedzki – szwedzki najazd na Polskę w 1655 w czasie II wojny północnej (1655–1660). Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660. Wojna ta, prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Potop szwedzki pokazał słabość Rzeczypospolitej, gdyż szwedzkie sukcesy możliwe były m.in. dzięki współpracy samych Polaków, którymi kierowały różne motywy. Choć ostatecznie najeźdźcy zostali wyparci z kraju, to koszt zawartych układów był wysoki, a zniszczenia materialne i kulturowe są widoczne do dziś[potrzebne źródło].

Radziwiłłowie (lit. Radvila) – najpotężniejszy litewski ród magnacki herbu własnego (Trąby Odmienne). Na Litwie występuje pierwszy raz w dokumencie unii polsko-litewskiej w 1401.

Anna Maria Radziwiłł była osobą chorowitą. W 1666 roku kilkakrotnie poroniła. 27 lutego 1667 roku urodziła jedyną córkę Ludwikę Karolinę. Kilka tygodni później w wyniku powikłań poporodowych zmarła.

Pochowana została w ewangelickiej katedrze Najświętszej Marii Panny i św. Wojciecha w Królewcu.

Literatura

Bogusław Radziwiłł. Autobiografia. Warszawa 1979. ISBN 83-06-00033-1