Anna Podhajska - Polski Serwis Naukowy

prof. Anna Podhajska (2002)

Anna Jadwiga Podhajska (z domu Wiśniewska, ur. 17 kwietnia 1938 w Gdyni, zm. 5 lutego 2006 w Gdańsku) - lekarz, profesor biotechnologii, specjalistka w dziedzinie mikrobiologii, biologii molekularnej i inżynierii genetycznej. Nauczyciel akademicki, ekspert w dziedzinie biotechnologii i animatorka życia naukowego Pomorza. Współzałożycielka Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Akademii Medycznej w Gdańsku (MWB UG-AMG) oraz założycielka Centrum Transferu Technologii w ramach Pomorskiego Parku Technologicznego w Gdyni.

Patent – potocznie: dokument wydawany przez urzędy patentowe; właściwie: prawo wydane osobie fizycznej lub prawnej do zabronienia innym osobom fizycznym lub prawnym zarobkowego bądź zawodowego użytkowania danego wynalazku bądź wynalazków (będących przedmiotem patentu).
Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) - polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.

Droga życiowa i kariera naukowa

W 1955 ukończyła I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku, w 1964 studia lekarskie na Akademii Medycznej w Gdańsku, po czym (w 1968) doktoryzowała się na tamże w Zakładzie Mikrobiologii Lekarskiej , kierowanym przez prof. Stefana Kryńskiego. W 1970 podjęła pracę na Wydziale Biologii Uniwersytetu Gdańskiego u prof. Karola Taylora, który powrócił właśnie z długiego stażu u prof. Wacława Szybalskiego w USA .
Wyjechała na stypendium do Instytutu Biologii Molekularnej w Genewie (1974-1975), a jesienią 1981 do amerykańskiego Laboratorium Badań nad Rakiem (McArdle Laboratory for Cancer Research) w Madison w stanie Wisconsin, do zakładu profesora Wacława Szybalskiego. Pierwszy pobyt trwał trzy lata, kolejne - coroczne przez kolejnych 10 lat - łączyły zajęcia w UG (jeden semestr) z pracą naukową w laboratorium prof. Szybalskiego (drugi semestr). Zajmowała się tam kilkoma zupełnie nowymi koncepcjami:

Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Akademii Medycznej w Gdańsku – został założony staraniami trójmiejskiego środowiska akademickiego. Założycielami wydziału byli m.in.: Karol Taylor, Wacław Szybalski, Anna Podhajska oraz Wiesław Makarewicz. Wydział mieści się w budynku gdańskiej, poniemieckiej Victoriaschule oraz w nowo wybudowanym Instytucie Biotechnologii przy ulicy Kładki 24.
Uniwersytet Gdański (w skrócie UG) – uczelnia wyższa z siedzibą rektora w Gdańsku, powstała 20 marca 1970, na mocy decyzji Rady Ministrów, z połączenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (założonej w 1945 jako Wyższa Szkoła Handlu Morskiego) i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku (założonej w 1946).

wykorzystanie dominujących negatywnych mutacji do hamowania zakażeń wirusowych. Wynikiem tych badań był patent (wspólnie z prof. Szybalskim) dotyczący zwalczania infekcji wirusowych, np. u roślin;
konstrukcja uniwersalnych enzymów restrykcyjnych;
konstrukcja wektorów sterowanych odwracalnym promoterem (an invertible promoter)

Efektem współpracy z prof. Szybalskim były liczne publikacje oraz staże naukowe polskich doktorantów w Madison, które zaowocowały kolejnymi doktoratami polskich naukowców, patentami i pracami naukowymi.
Jej laboratorium w Gdańsku zajęło się zagadnieniem systemów restrykcyjno-modyfikacyjnych i było początkowo finansowane przez amerykańską firmę New England Biolabs.
W 1992 wraz z prof. Karolem Taylorem przygotowała koncepcję, a w następnym roku zorganizowała Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Akademii Medycznej w Gdańsku. W latach 1993-1996 była prodziekanem tego wydziału. Organizowała co roku Letnie Szkoły Biotechnologii (Było to nowym pomysłem w Polsce. Szkoły te były przez szereg lat finansowane przez amerykańską firmę Promega, Madison), doprowadziła do rozbudowy i wyposażenia wydziału w nowoczesny sprzęt laboratoryjny.
W 1996 uzyskała tytuł naukowy profesora, w 1999 objęła stanowisko profesora zwyczajnego UG. Przez szereg lat pełniła funkcję kierownika Katedry Mikrobiologii Wydziału Biologii, Geografii i Oceanologii Uniwersytetu Gdańskiego.
Była promotorem 81 prac magisterskich, 20 doktorskich i 2 habilitacyjnych (ukończonych).

Helena Rubinstein (ur. 25 grudnia 1870 w Krakowie, zm. 1 kwietnia 1965 w Nowym Jorku) - Polka żydowskiego pochodzenia, właścicielka znanych na świecie licznych zakładów branży kosmetycznej.
Stefan Kryński (ur. 1 sierpnia 1914 w Wilnie, zm. 13 kwietnia 2009 w Gdańsku) – doktor medycyny, profesor mikrobiologii Akademii Medycznej w Gdańsku, specjalista w dziedzinie badań nad riketsjami, gronkowcami, bakteriofagami, zakażeniami szpitalnymi.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Naczelna Organizacja Techniczna (NOT) – organizacja techniczna o tradycji zapoczątkowanej przez założone w 1835 w Paryżu Towarzystwo Politechniczne Polskie. Od 1905 posiada stałą siedzibę w Warszawie w Domu Technika w Warszawie przy ul. Czackiego 3/5. Powstała, w nowej formule działalności, nawiązując do tradycji Stowarzyszenia Techników, ale i na bazie wzorców sowieckich (radzieckiech), z inicjatywy Bolesława Rumińskiego, w dniu 12 XII 1945 roku. Od 1990 do 28 września 1999 r. – Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych – NOT, a od 28 VI 2005 r. – Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych w Polsce.

Protoonkogen, c-onc (gr. προτοσ = pierwszy, pierwotny) jest genem obecnym w prawidłowej komórce, potencjalnie (lecz nie aktualnie) zdolnym do wyzwolenia procesu transformacji nowotworowej. Uwarunkowana mutacją zmiana jego ekspresji sprawia, że przekształca się w onkogen, tj. gen bezpośrednio aktywujący transformację nowotworową komórki.

Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) – ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji.

Taksonomia (gr. taktis=układ, porządek + nomos=prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 r. w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 r. w Passy) – fizyk i chemik narodowości polskiej. Większość życia spędziła we Francji, tam też rozwinęła swoją karierę naukową. Prekursor nowej gałęzi chemii — radiochemii. Do jej największych dokonań należą: opracowanie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków — radu i polonu. Pod jej osobistym kierunkiem prowadzono też pierwsze w świecie badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe, po raz pierwszy w 1903 z fizyki wraz z mężem i Henrim Becquerelem za badania nad odkrytym przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości, po raz drugi w 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która tę nagrodę otrzymała dwukrotnie, a także jedynym uczonym w historii uhonorowanym Nagrodą Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych.