Anna Przecławska - Polski Serwis Naukowy

Anna Przecławska, z domu Sadkowska (ur. 9 sierpnia 1929 w Warszawie, zm. 19 sierpnia 2010) uczona polska, pedagog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

Jej rodzicami byli Henryk Sadkowski (1889-1960), urzędnik państwowy i Halina z Hejdukowskich (1895-1961), dentystka, naczelniczka Harcerstwa Polskiego. Anna Sadkowska jako nastolatka brała udział w ruchu oporu, od 1942 należała do Harcerstwa Polskiego, w powstaniu warszawskim była sanitariuszką i łączniczką Armii Krajowej (Kompania Harcerska Batalionu "Gustaw"). Po wojnie ukończyła studia pedagogiczne na Uniwersytecie Warszawskim (1951).

Docent (niem. Dozent, łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych. Od 1 października 2005 roku uregulowane ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. Ustawa ta w art. 110, ust. 4 dopuszcza (w drodze odpowiedniego zapisu w statutach poszczególnych uczelni) wprowadzenia fakultatywnego stanowiska docenta w grupie pracowników dydaktycznych danej uczelni. Osoba taka powinna posiadać stopień doktora, a jej prawa i obowiązki są podobne jak na stanowisku starszego wykładowcy. W uczelniach morskich na stanowisku docenta może być zatrudniona osoba posiadająca tylko stopień naukowy doktora oraz najwyższy stopień morski (art. 114, ust. 4).

Rada Konsultacyjna przy Przewodniczącym Rady Państwa – kolegialny organ doradczy przy Przewodniczącym Rady Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Wojciechu Jaruzelskim, działający w latach 1986-1989.

Od 1957 pracownik Uniwersytetu Warszawskiego; w 1961 obroniła doktorat, w 1968 habilitowała się i została docentem, w 1978 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego. W latach 1979-1981 była dyrektorem Instytutu Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, 1981-1987 dziekanem Wydziału Pedagogicznego. Była zastępcą przewodniczącego Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. W latach 1972-1979 była konsultantem naukowym wydawnictw encyklopedycznych dla dzieci w wydawnictwie "Wiedza Powszechna" w Warszawie.

Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - organizacja powstała w 1989 r. skupiajaca byłych żołnierzy Armii Krajowej. Wydaje miesięcznik Biuletyn Informacyjny AK. Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej zrzesza członków Armii Krajowej i innych organizacji zbrojnych podporządkowanych w czasie wojny legalnemu Rządowi RP na emigracji, które walczyły o odzyskanie niepodległości Polski. Grupuje również członków organizacji, które kontynuowały tę walkę po rozwiązaniu AK, a także - jako członków nadzwyczajnych - osoby wyznające ideały AK i działające na rzecz ich utrwalenia w społeczeństwie polskim. Na początku lat dziewięćdziesiątych XX w., po zorganizowaniu środowisk, kół i okręgów Związek liczył ponad 80 tys. członków, w roku 2008 – ok. 35 tys.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

W latach 1982-1989 działała w Patriotycznym Ruchu Odrodzenia Narodowego (PRON), była członkiem Prezydium Komitetu Wykonawczego Rady Krajowej PRON do 1986. Wchodziła również w skład Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa (1986-1989). W 1989 uczestniczyła w obradach plenarnych Okrągłego Stołu (także w podzespole ds. nauki, oświaty i postępu technicznego). Należała do Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, a także organizacji kombatanckich (Związku Bojowników o Wolność i Demokrację do 1989, Światowego Związku Żołnierzy AK od 1991). W latach 1988-1990 wiceprzewodnicząca Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) - organizacja polityczna utworzona w okresie stanu wojennego przez PZPR i podporządkowane jej stronnictwa polityczne oraz zależne od władz organizacje katolickie w celu propagandowego wykazania poparcia społeczeństwa dla polityki partii, a w szczególności wprowadzenia stanu wojennego. PRON miał nawiązywać do tradycji działalności Frontu Jedności Narodu, jednoczącego "patriotycznie" nastawionych Polaków różnych orientacji politycznych i światopoglądowych (stąd istotny był udział organizacji katolickich).

Otrzymała odznaczenia m.in. Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Warszawski Krzyż Powstańczy i Medal Komisji Edukacji Narodowej.

Jej zainteresowania naukowe obejmowały m.in. teorię upowszechniania kultury i literatury dla dzieci i młodzieży. Opublikowała m.in. książki:

Książka w życiu młodzieży współczesnej (1962)

Młody czytelnik i współczesność (1966)

Książka, młodzież i przeobrażenia kultury (1967)

Literatura dla dzieci i młodzieży w procesie wychowania (1978, redaktor, współautorka)

Została pochowana w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Wilanowie.

Halina Sadkowska, z domu Hejdukowska (ur. 28 lutego 1895 w Czerniatynie, powiat lityński, Podole, zm. 2 lipca 1961 w Warszawie), polska instruktorka harcerska, naczelniczka proendeckiego Harcerstwa Polskiego, lekarka dentystka.

Profesor (z łac. professor) – tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym lub tytuł zwyczajowy honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego, a także stanowisko nauczycieli akademickich.

Przypisy

pedagog: Prof. zw. dr hab. Anna Przecławska – odeszła na wieczną wartę

Bibliografia

Kto jest kim w Polsce. Edycja 3, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1993.

Linki zewnętrzne

Anna Przecławska w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)