Antioch XIII - Polski Serwis Naukowy

Antioch XIII Dionysus Filopator Kallinikos zwany także Asiaticusem - jeden z ostatnich władców państwa Seleucydów, panował w latach od około 69 do 64 p.n.e..

Był synem króla Antiocha X Eusebesa i księżniczki z dynastii Ptolemeuszy Kleopatry Selene III, która pełniła urząd regentki po śmierci męża w latach ok. 92 do 85 p.n.e.. Po zajęciu Syrii przez wojska Tigranesa w 83 p.n.e., udała się do Rzymu, by zabiegać o uznanie praw do tronu egipskiego dla swojego syna. Misja nie odniosła większych rezultatów. Przebywała tam najpóźniej do 75 p.n.e. lub 73 p.n.e.. Potwierdzono jej tytuł królewski. Selene została najprawdopodobniej uwięziona i zabita przez Tigranesa. Antioch XIII został królem dzięki poparciu Rzymian. Rozpoczął swe panowanie w 64 p.n.e..

Ptolemeusze (albo Lagidzi) - dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304- 30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301 - 200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48 - 30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolomeusza I - Lagosa.

Gnaeus Pompeius Magnus (ur. 29 września 106 p.n.e., zm. 28 września 48 p.n.e.) – rzymski polityk i dowódca wojskowy, jeden z twórców I triumwiratu, zwany przez współczesnych Pompejuszem Wielkim ze względu na wielkie sukcesy polityczne i militarne oraz zasługi dla Rzymu.

W roku 64 p.n.e. Antioch został zdetronizowany przez Pompejusza i zamordowany. Śmierć tego monarchy jest powszechnie uważana za koniec dynastii Seleucydów, chociaż po śmierci Antiocha XIII na tronie utrzymał się jeszcze przez krótki czas Filip II Philoromaeus.

Seleucydzi lub też Seleukidzi - dynastia hellenistyczna wywodząca się od jednego z dowódców Aleksandra Wielkiego, Seleukosa, który w wyniku wojen diadochów został władcą (w 312 p.n.e.) wielonarodowego, ogromnego imperium rozciągającego się od Azji Mniejszej na zachodzie do granic Indii na wschodzie. Już w III wieku p.n.e. w państwie pojawiły się tendencje separatystyczne, które skutkowały stopniowym zmniejszaniem się terytorium. Imperium Seleucydów przetrwało do roku 63 p.n.e., kiedy Pompejusz przyłączył jego resztki (obejmujące już tylko Syrię i Cylicję) do Rzymu (tereny wschodnie opanowali Partowie w II wieku p.n.e.).