Antoni Durski-Trzaska - Polski Serwis Naukowy

Antoni Durski-Trzaska (ur. 21 listopada 1895, zm. 16 maja 1982 w Lailly-en-Val we Francji) - generał brygady Wojska Polskiego.

Był synem Karola, generała-porucznika Cesarskiej i Królewskiej Armii i generała broni Wojska Polskiego oraz Anny z Edlbacherów . W czasie I wojny światowej, w okresie od sierpnia 1914 do lipca 1917, pełnił służbę w Legionach Polskich. Między innymi dowodził 4 baterią 1 Pułku Artylerii. Po odzyskaniu niepodległości kontynuował służbę w 1 Pułku Artylerii Polowej Legionów, w którym między innymi dowodził baterią zapasową. W czerwcu 1919 skierowany został na I Kurs Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie. W listopadzie 1919 objął dowództwo IX Dywizjonu Artylerii Konnej. W listopadzie 1921 rozpoczął naukę na Kursie Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. We wrześniu następnego roku, po ukończeniu kursu, przydzielony został do Oddziału I Sztabu Generalny WP .

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

August Zaleski (ur. 13 września 1883 w Warszawie, zm. 7 kwietnia 1972 w Londynie) – polski polityk i dyplomata, dwukrotny minister spraw zagranicznych, Prezydent RP na Uchodźstwie, wolnomularz.

W okresie od kwietnia 1923 do kwietnia 1926 był attaché wojskowym w Pradze. W lipcu 1926 przeniesiony został z dyspozycji szefa SG WP do 1 Dywizjonu Artylerii Konnej w Warszawie na stanowisko dowódcy dywizjonu . Trzy lata później, w lipcu 1929, obowiązki dowódcy dywizjonu przekazał mjr. dypl. Stefanowi Brzeszczyńskiemu, a sam objął stanowisko szefa sztabu w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie . W październiku 1931 wyznaczony został na stanowisko dowódcy 1 Pułkiem Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego w garnizonie Warszawa i przeniesiony z korpusu oficerów artylerii do korpusu oficerów kawalerii .

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

W maju 1937 objął stanowisko 10 Brygady Kawalerii, której dowództwo mieściło się w garnizonie Rzeszów. W czasie podpisania nominacji na stanowisko dowódcy brygady przebywał w szpitalu po zabiegu trepanacji. Ciężar przeformowania brygady w jednostkę pancerno-motorową spadł na barki szefa sztabu, mjr. dypl. Franciszka Skibińskiego. Wymieniony oficer w swoich wspomnieniach "Ułańska młodość", wydanych w 1989, wydał negatywną opinię o swoim ówczesnym przełożonym, jako dowódcy wielkiej jednostki i stwierdził, że został pozbawiony dowództwa przez marszałka Śmigłego-Rydza. Przekazanie obowiązków dowódcy brygady miało miejsce 30 października 1938 w Bielsku po zakończeniu akcji zaolziańskiej. Nowym stanowiskiem służbowym było stanowisko II dowódcy piechoty dywizyjnej 15 Dywizji Piechoty w Bydgoszczy. Po kampanii wrześniowej 1939 przebywał w niemieckiej niewoli. Po uwolnieniu osiedlił się we Francji. 11 listopada 1966 Prezydent RP August Zaleski mianował go generałem brygady. Zmarł 16 maja 1982 w Lailly-en-Val.

Bielsko (niem. Bielitz, czes. Bílsko) – do 1950 samodzielne miasto na Śląsku Cieszyńskim. Po połączeniu z Białą Krakowską, obszar miasta stanowi zachodnią część historycznego centrum Bielska-Białej.

Odznaczenie – honorowe wyróżnienie o określonym znaku (krzyż, medal, gwiazda) nadawane za szczególne zasługi lub wybitne osiągnięcia w różnych dziedzinach pracy zawodowej lub społecznej, za akty odwagi i poświęcenia, w celu upamiętnienia wydarzeń, udziału w wojnie itp.

Awanse

chorąży - 21 października 1914

podporucznik - 30 stycznia 1915

porucznik - 1 grudnia 1915

major

podpułkownik - zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów artylerii

pułkownik - 1 stycznia 1928 ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 2 lokatą w korpusie oficerów artylerii, w październiku 1931 przeniesiony do korpusu oficerów kawalerii z zachowaniem starszeństwa z 1 stycznia 1928 i 2,4 lokatą

generał brygady - 11 listopada 1966

Ordery i odznaczenia

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.

Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – komórka organizacyjna Sztabu Generalnego WP (od 1928 r. Sztabu Głównego WP) zajmująca się wywiadem, w tym radiowywiadem, kontrwywiadem, dywersją pozafrontową, kryptologią, studiami armii obcych i sprawami zagranicznymi (attaché) w latach 1918-1939.

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Krzyż Niepodległości

Krzyż Walecznych – czterokrotnie

Złoty Krzyż Zasługi

Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921

Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Przypisy

W Roczniku Oficerskim z 1932 s. 139, 625 figuruje jako Antoni Durski-Trzasko.
T. Kryska-Karski i S. Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej s. 89
Piotr Stawecki, Słownik biograficzny ... s. 106.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 33 z 16.09.1922 r. s. 721, natomiast Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej s. 89 podali, że w okresie od listopada 1922 do kwietnia 1923 pełnił służbę w Oddziale II SG WP.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 29 z 26.07.1926 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 06.07.1929 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 7 z 23.10.1931 r.

Źródła i bibliografia

Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917

Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1923

Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924

Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928

Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932

Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931

Roman Lewicki, Zarys historii wojennej 1-go Pułku Artylerii Polowej Legionów, Warszawa 1929

Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione

Franciszek Skibiński, Ułańska młodość 1917-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, ISBN 83-11-07705-3

Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6

Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 138. ISBN 83-04-03364-X.