Antoni Kenar - Polski Serwis Naukowy

Krzyż na grobie Karola Stryjeńskiego na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku (1933)

Antoni Kenar (ur. 23 października 1906 w Iwoniczu, zm. 19 lutego 1959 w Zakopanem) – polski rzeźbiarz, wybitny pedagog, dyrektor Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem.

Życiorys

W 1925 został absolwentem Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, jako rzeźbiarz ornamentalny. Jego nauczycielem i mistrzem był Karol Stryjeński. Ukończył wydział rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1932 otrzymał wyróżnienie w kategorii rzeźby w olimpijskim konkursie sztuki Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles. W 1938 r. wrócił do Zakopanego. Okupację spędził w Warszawie, po powstaniu warszawskim wywieziony przez Niemców do obozu pracy przymusowej w Oberhausen i Essen. W 1947 r. wrócił do Zakopanego i podjął pracę w Szkole Przemysłu Drzewnego. Od 1954 r. został dyrektorem szkoły, która po reorganizacji w 1948 r. nosiła nazwę Państwowe Liceum Technik Plastycznych. Kilka miesięcy po śmierci Kenara Liceum oficjalnie nazwano jego imieniem.

MS Batory – polski statek pasażerski, transatlantyk. Jednostka bliźniacza MS Piłsudski. Statek wszedł do służby w 1936. Pływał do roku 1969; złomowany w 1971. Miał przydomek „Lucky Ship”.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Zasługą Kenara było dokonanie głębokiej reformy systemu nauczania łączącego swobodę twórczą, szacunek dla tradycji sztuki ludowej, biegłą znajomość warsztatu jak również orientację w tendencjach sztuki współczesnej. "Szkołę Kenara" ukończyło wielu wybitnych twórców, m.in. rzeźbiarze: Władysław Hasior, Stanisław Kulon, Antoni Rząsa, Bronisław "Buni" Tusk.

Antoni Rząsa (ur. 26 lutego 1919 w Futomie k. Błażowej w woj. podkarpackim, zm. 26 stycznia 1980 w Zakopanem)- polski artysta rzeźbiarz , ojciec rzeźbiarza Marcina Rząsy.

Iwonicz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Iwonicz-Zdrój, w pobliżu uzdrowiska Iwonicz-Zdrój.

W twórczości własnej łączył elementy podhalańskie z wpływami kubizmu i art deco. Prace zachowane m.in.: Aniołek (1937), Narciarka (1948), Dyskobolka (1956), Niedźwiedź (1955), Madonna (1941), projekt Pomnika Ofiar Oświęcimia (1952), ponadto rzeźby na statkach MS Batory i MS Piłsudski. Wybitnym dziełem artysty jest krzyż na grobie Karola Stryjeńskiego na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku (1933).

Więź – wydawnictwo książkowe założone w 1960 r. Po latach współpracy ze Społecznym Instytutem Wydawniczym ZNAK w Krakowie stało się w 1990 r. wydawnictwem w pełni samodzielnym. Kieruje nim Paweł Kądziela.

Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.

W 1952 roku Prezydent RP Bolesław Bierut nadał mu Złoty Krzyż Zasługi .

Przypisy

Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński Od Chamonix i Paryża do Vancouver. Leksykon olimpijczyków polskich 1924-2010 wyd. Fundacja Dobrej Książki, b.d i m. w., str. 1087, ISBN 978-83-86320-01-1
M.P. z 1952 r. Nr 70, poz. 1078, pkt 63.

Bibliografia

Janusz Zdebski, Stary Cmentarz w Zakopanem, Przewodnik biograficzny, Warszawa-Kraków 1986.

Halina Micińska-Kenarowa, Długi wdzięczności, Warszawa, Biblioteka "Więzi" .

Urszula Kenar: Antoni Kenar 1906-1959, Biblioteka Narodowa, Warszawa 2006, ISBN 9788370096168