Antoni Małłek - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy Antoniego Małłka (1851-1917) - muzyka, organisty, dyrygenta chórów i działacza polonijnego. Zapoznaj się również z: zobacz inne osoby noszące nazwisko Małłek.

Antoni Małłek - także (błędnie): Antoni Małek, ang. Anthony Mallek (ur. 5 maja 1851 w Ogorzelinach - zm. 4 lutego 1917 w Chicago) - profesor, kompozytor, dyrygent chórów polonijnych, wydawca muzyczny, nauczyciel muzyki, organista, działacz polonijny m.in. pełnił funkcję Sekretarza Generalnego Związku Narodowego Polskiego, założył Związek Śpiewaków Polskich w Ameryce (1889).

Wojna francusko-pruska 1870-1871 (19 lipca 1870 – 10 maja 1871) – konflikt zbrojny między Francją i Prusami. Bezpośrednią przyczyną była próba osadzenia przez Bismarcka na tronie Hiszpanii pruskiego księcia. Był to książę Leopold von Hohenzollern-Sigmaringen. Natomiast wewnętrznie była wynikiem toczącej się rywalizacji Francji i Prus o dominację w Europie. Wojnę zakończono podpisaniem traktatu pokojowego 10 maja 1871 roku we Frankfurcie.
Antoni Kątski, także Antoine de Kontski (ur. 27 października 1817 w Krakowie, zm. 7 grudnia 1899 w Iwaniczach koło Nowogrodu) – polski pianista i kompozytor. Syn skrzypka i kompozytora Grzegorza Kątskiego, brat pianisty i kompozytora Stanisława Kątskiego oraz skrzypka i kompozytora Apolinarego Kątskiego, stryj pianistki Wandy Kątskiej i wiolonczelisty Zygmunta Kątskiego.

Muzyczne wykształcenie odebrał od swojego ojca. Unikając poboru do pruskiego wojska na wojnę francusko-pruską wyemigrował do Ameryki w 1871 r. Początkowo pracował na dworcu kolei Illinois Central w Chicago, 1872-1873 jako nauczyciel muzyki i organista w Chicago, 1873-1874 w Milwakuee, 1875-1880 w Northeim w Wisconsin w kościele św. Kazimierza (ang. st. Casimir) jako organista. W Northeim w towarzystwie narodowym "Gwardia Pułaskiego - Ułani Polscy" pełnił funkcję kapitana. W 1879 r. wybrany sędzią pokoju. Od 1880 r. przez 26 lat pracował w kościele św. Trójcy (ang. The Holy Trinity) w Chicago, jako organista, dyrygent chóru. W 1884 r. zakupił czcionki muzyczne i zaczął wydawać polskie pieśni. Założył w 1889 r. a następnie trzykrotnie wybrany prezesem Związku Śpiewaków Polskich w Ameryce (ang. The Polish Singers Alliance of America). W latach 1886-1903 systematycznie wydawał i redagował czasopismo "Ziarno" - pismo „poświęcone miłośnikom muzyki i śpiewu narodowego”. Sekretarz Generalny Związku Narodowego Polskiego - od 1889 r. wybierany 3 kolejne kadencje. Z jego inicjatywy Antoni Kątski ułożył "Marsz Związku Narodowego Polskiego" w 1892 r. Założył szereg chórów, m.in.: przy parafii św. Stanisława Kostki w Chicago (1872), przy parafii św. Stanisława w Milwakuee (1873), męski przy parafii św. Kazimierza w Northeim włączony do "Gwardii Pułaskiego" (1875), chór żeński "Wanda" i męski "Chopina" przy parafii św. Trójcy w Chicago (1888), "Chojnia", którymi dyrygował wraz z bratem, organistą Konstantym Małłkiem. Publikował prace w "Ziarno" - Polish Music Magazine, wydał kilkadziesiąt (17) własnych zeszytów z polskimi pieśniami.

Związek Narodowy Polski (ang. Polish National Alliance) – największa i jedna z najstarszych organizacji polonijnych w Stanach Zjednoczonych, założona 14 lutego 1880 w Filadelfii z inicjatywy Agatona Gillera. Pierwszym jej prezesem został Juliusz Andrzejkowicz.
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Wybrane publikacje

Antoni Małłek w katalogu Biblioteki Narodowej (pol.). [dostęp 07.11.2008].:

Mazur ze wsi / słowa i muzyka Antoniego Mallek[!], Chicago, 1937

Na rok grunwaldzki : rota : na chór czterogłosowy mieszany i fortepian / do słów Maryi Konopnickiej ; napisał Antoni Małłek, "Ziarno", Chicago, 1910

Walczyk majowy : "My, córy pięknej królowej Jadwigi" : na dwa głosy, solo alto i fortepian / napisał Antoni Małłek. "Ziarno", Chicago, 1914

Ziarno : zbiór pieśni polskich na głosy żeńskie z towarzyszeniem fortepianu. Serya 3 / ułożył Antoni Małłek. "Ziarno", Chicago, 1916

Antoni Małłek w katalogu World Cat (ang.). [dostęp 07.11.2008]. m.in::

Pulaski cavalry signals of 1768 : Polish national airs = Sygnały Kawaleryi Pułaskiego 1768 : wiązanka melodyi Polskich : for the pianoforte, Ziarno, Chicago, 1898

Dzieje Parafii Św. Trójcy : 1873-1898, Chicago, 1898

Ziarno : Śpiewy na cztery męskie głosy, Chicago, 1898

Antoni Małłek w Elektronicznej Bazie Bibliograficznej Estreichera (pol.). [dostęp 04 lutego 2010].:

Szkoła śpiewu i śpiewy dla dzieci (na dwa głosy), str. 72, Chicago, 1885

Zbiór pieśni narodowych na cztery męskie głosy, zebrał i wydał... Zeszyt I-XVIII, Chicago, nakład i druk autora, 1885-1887, Serya I, 8, str. 228 tekstu z nutami (obejmuje 95 pieśni z nutami na cztery głosy), Rocznik II, 20 czerwca 1887 (obejmuje 100 pieśni)

czasopismo "Ziarno" wydawane od lipca 1886 r.

Ziarno. Zbiór pieśni narodowych na cztery męskie głosy. Serya I, Wyd. 3, Chicago, nakład i druk autora, 1898, str. 300 i k. nl. 2

Sędzia pokoju – w USA sędzia najniższego stopnia, podlegają mu sądy najniższej instancji (orzekające o winie w drobnych przestępstwach i wykroczeniach drogowych), udziela też ślubów; funkcja ma charakter wybieralny i wiążą się z nią wynagrodzenia pieniężne.
Związek Śpiewaków Polskich w Ameryce - (ang. The Polish Singers Alliance of America skr. PSAA) - organizacja zrzeszająca chóry polonijne w Ameryce Północnej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)