Antoni Małecki - uczony - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy uczonego, rektora Uniwersytetu Lwowskiego. Zapoznaj się również z: inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.

Antoni Małecki (ur. 16 lipca 1821 w Objezierzu koło Poznania, zm. 7 października 1913 we Lwowie) – polski historyk literatury, historyk-mediewista, językoznawca, filolog klasyczny, heraldyk, dramaturg, rektor Uniwersytetu Lwowskiego, profesor uniwersytetów: Jagiellońskiego, Lwowskiego, oraz w Innsbrucku, poseł na Sejm Krajowy Galicji.

Oskar Halecki (ur. 26 maja 1891 w Wiedniu, zm. 17 września 1973 w White Plains koło Nowego Jorku) – historyk polski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i uczelni zagranicznych, członek PAU, działacz emigracyjny.
Cmentarz Łyczakowski − najstarsza zabytkowa nekropolia Lwowa, położona we wschodniej części miasta na malowniczych wzgórzach wśród specjalnie zaprojektowanego, starego drzewostanu tworzącego szereg alei. Jest miejscem pochówku wielu wybitnych, zasłużonych dla Polski i Ukrainy ludzi kultury, nauki i polityki. Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych nagrobków o wysokiej wartości artystycznej, przedstawiających alegoryczne postaci i wizerunki zmarłych, a także liczne kaplice, edykuły, kolumny i obeliski, w różnych stylach.

Życiorys

W 1841, po ukończeniu Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, wstąpił na uniwersytet w Berlinie, gdzie w owym czasie licznie kształciła się młodzież polska. Studiował filologię m.in. pod kierunkiem K. L. Micheleta i historię u Leopolda Rankego.

W grudniu 1844 obronił doktorat z filologii na podstawie rozprawy o szkole Platona. W lutym 1845 złożył w Berlinie egzamin na nauczyciela gimnazjalnego. W tym też roku rozpoczął prace w poznańskim Gimnazjum św. Marii Magdaleny jako wykładowca języka polskiego, łaciny, greki oraz historii.

Ulica Małeckiego w Poznaniu znajduje się w dzielnicy Łazarz. Została wytyczona w końcu XIX w. w miejscu polnej drogi, otoczonej przez łąki i stawy, do 1919 r. nosiła nazwę de Prinzenstrasse (pl: ul. Książęca). Obecna nazwa nadana ku czci Antoniego Małeckiego. Biegnie od Rynku Łazarskiego na południu do ul. Gąsiorowskich na północy. Kolejne przecznice, to tworzące kwadratowy placyk ul. Łukaszewicza i ul. Graniczna (tylko po stronie wschodniej), ul. Strusia oraz ul. Kanałowa.
Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

W latach 1850-1852 był profesorem nadzwyczajnym filologii klasycznej na Uniwersytecie Krakowskim.

W grudniu 1852 został usunięty z uniwersytetu za "brak politycznej lojalności" – sprzeciwiał się wprowadzeniu języka niemieckiego jako wykładowego do szkół średnich. W czerwcu 1853 na polecenie policji musiał opuścić Kraków.

Udał się do Poznania, gdzie otrzymał pracę w miejskiej szkole realnej jako wykładowca języka polskiego. Od 1854 do 1856 był profesorem filologii klasycznej na Uniwersytecie w Innsbrucku. Od 1856 był profesorem zwyczajnym na Uniwersytecie Lwowskim w katedrze literatury i języka polskiego; prowadził także wykłady z historii. Przyczynił się do polonizacji Uniwersytetu Lwowskiego. Związał się na stałe ze Lwowem. Od 1864 był członkiem austriackiej Rady Szkolnej (Unterichtsrat) w Wiedniu. Współorganizował i był członkiem galicyjskiej Rady Szkolnej Krajowej. W latach 1872-1873 był rektorem Uniwersytetu Lwowskiego. W grudnia 1874 przeszedł na emeryturę.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.
Akademia Umiejętności – polska instytucja naukowa utworzona w 1872 r. w Krakowie, przy czym uroczystego jej otwarcia dokonano w roku 1873 w obecności cesarza Franciszka Józefa. Powstała z Towarzystwa Naukowego Krakowskiego działającego od 1815 r. W 1893 przekazano na jej własność zbiór Biblioteki Polskiej w Paryżu.

Związany z Ossolineum – w latach 1869-1872 i 1882-1913 pełnił funkcję zastępcy kuratora Zakładu. Od 1871 był członkiem Rady Miejskiej Lwowa. W 1872 został członkiem Akademii Umiejętności; był także członkiem korespondentem Serbskiego Towarzystwa Naukowego w Belgradzie. Długoletni poseł na sejm krajowy galicyjski (1876-1889), a w 1881 został dożywotnim członkiem austriackiej Izby Panów. Był współzałożycielem Macierzy Polskiej we Lwowie, od 1888 na czele jej Rady Wykonawczej.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum im. Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.
Kwartalnik Historyczny – najstarsze polskie czasopismo historyczno-humanistyczne założone we Lwowie w 1887 roku przez historyka Ksawerego Liskego. W latach 1946-1950 wydawane w Krakowie (roczniki 52/53-57) pod redakcją m.in. J. Dąbrowskiego, R. Grodeckiego, K. Lepszego. Po roku 1950 przeniesione do Warszawy, gdzie wydawane jest pod auspicjami Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk przez Wydawnictwo Naukowe Semper. Pismo publikuje artykuły o ściśle naukowym charakterze dotyczące historii średniowiecza, czasów nowożytnych i najnowszych (bez uwzględnienia starożytności).

W latach 1873-1893 był współwydawcą serii "Monumenta Poloniae Historica". Był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)