Antoni Melchior Fijałkowski - Polski Serwis Naukowy

Antoni Melchior Fijałkowski (ur. 3 stycznia 1778 w Zielomyślu, zm. 5 października 1861) – polski biskup rzymskokatolicki, teolog i działacz patriotyczny, biskup pomocniczy płocki w latach 1842–1844, administrator apostolski archidiecezji warszawskiej w latach 1844–1857, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1857–1861.

Prymas Królestwa Polskiego - tytuł honorowy noszony okresowo w XIX i XX wieku przez arcybiskupów warszawskich. Przestał on być stosowany wraz ze zniknięciem Królestwa Polskiego (zwanego też Kongresówką), jednakże po kilku latach, w 1925 r., kardynałowi Kakowskiemu przywrócono ten tytuł dożywotnio, w związku z czym ostatecznie przestał on funkcjonować dopiero w 1938 r.

Uwaga! Do biskupa Gedki I daty mocno problematyczne. Pierwsi biskupi (do Marka włącznie) są niehistoryczni, podano ich za Janem Długoszem, który imiona te podał za niewiarygodnym źródłem opierając się na błędnej tradycji istnienia diecezji od czasów Mieszka I. Samo biskupstwo powstało zapewne za rządów Bolesława Śmiałego około 1076.

Życiorys

Syn Stefana i Beaty, pochodził ze szlacheckiej rodziny Fijałkowskich herbu Ślepowron. Studiował w seminarium w Gnieźnie, gdzie w 1801 odebrał święcenia kapłańskie. Był kanonikiem włocławskim (1811) i kustoszem kapituły płockiej. Brał udział w powstaniu listopadowym jako kapelan armii powstańczej.

Plac Zamkowy w Warszawie – plac w Warszawie, położony na skraju Starego Miasta, u wylotu Traktu Królewskiego, który wytyczał główny kierunek rozwojowy miasta w XVIII wieku wzdłuż skarpy wiślanej.

Istnieją spory co do liczby papieży i antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę papieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona poniżej lista jest zgodna z listą Mercatiego.

27 stycznia 1842 został mianowany biskupem pomocniczym diecezji płockiej i biskupem tytularnym Hermopolis Maior. Sakrę biskupią przyjął 15 maja 1842 we Włocławku.

Od 1844, po śmierci biskupa Tomasza Chmielewskiego, pełnił funkcję administratora apostolskiego archidiecezji warszawskiej. 18 września 1856 papież Pius IX mianował go arcybiskupem metropolitą warszawskim. 11 stycznia 1857 Fijałkowski odbył ingres do archikatedry św. Jana, paliusz przyjął z rąk biskupa pomocniczego kujawskiego Tadeusza Łubieńskiego.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Arcybiskup Fijałkowski sprawował rządy krótko, ale w warunkach trudnych i niebezpiecznych. W Warszawie narastało napięcie polityczne, manifestacje rozbijane przez wojsko rosyjskie z ulic przeniosły się do kościołów. Śpiewano pieśni patriotyczne, odbywały się nabożeństwa za ojczyznę. Mimo wielokrotnych nacisków władz rosyjskich arcybiskup nigdy nie przeciwstawił się manifestacjom patriotycznym w kościołach, a po krwawym stłumieniu manifestacji (pięciu zabitych i kilkunastu rannych) na placu Zamkowym 27 lutego 1861 w Warszawie przez wojsko rosyjskie złożył namiestnikowi carskiemu protest i przewodniczył uroczystościom pogrzebowym. Jako prymas Królestwa Polskiego (chociaż tytułu tego nie używał) uważany był za przywódcę narodu i symbolicznego interreksa.

Administrator apostolski – w Kościele katolickim biskup, infułat lub prałat stojący na czele administratury apostolskiej, a także mianowany przez Stolicę Apostolską administrator diecezjalny w trakcie wakatu (sediswakancji).

Piotr Nitecki (ur. 24 października 1949 r. w Warszawie, zm. 15 grudnia 2011 r. w Błoniach pod Środą Śląską) – polski duchowny katolicki, teolog, prof. dr hab., specjalizujący się w katolickiej nauki społecznej i historii Kościoła w Polsce.

Zmarł w październiku 1861, a jego pogrzeb był kolejną wielką manifestacją patriotyczną, największą przed wybuchem powstania styczniowego.

Bibliografia

Życiorys Antoniego Melchiora Fijałkowskiego na stronie edwardf.com [dostęp 2011-12-25]

Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, Warszawa 2000, ISBN 83-211-1311-7.

Zobacz też

Kasata klasztorów w zaborze rosyjskim