Antoni Michałowski - lekarz - Polski Serwis Naukowy

Antoni Michałowski (ur. 18 września 1837, zm. 5 marca 1930) – polski lekarz, działacz społeczny, uczestnik powstania styczniowego. Jest to osoba bardzo zasłużona dla miasta Żelechów, gdzie znajduje się ulica jego imienia.

Młodość

Antoni Michałowski urodził się na Żmudzi. Na grobie podana jest data urodzin jako 1 października 1837 roku, jednak on sam w pisanym własnoręcznie życiorysie podał datę 18 września. Uczęszczał do gimnazjum w Kownie, później studiował medycynę w Moskwie.

Powstanie

Antoni Michałowski był podczas powstania członkiem lokalnej ekspozytury Rządu Narodowego. Uczestniczył w przygotowaniach do powstania. W czasie samego powstania zajmował się dostarczaniem instrukcji i pomocą rannym. Zostaje pojmany i zesłany w głąb Rosji. Dwa lata później skorzystał z amnestii, która jednak nie pozwalała mu na powrót w rodzinne strony. Przez dwa lata Michałowski szukał posady w Warszawie i okolicach. Ożenił się wtedy z Marią Żymirską.

Medycyna (. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za ojca medycyny uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. Ostatnio wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

Zamoyscy – polski ród szlachecki o przydomku Saryusz pieczętujący się herbem Jelita. Początkowo należący do średniozamożnej szlachty w wyniku działań Jana Zamoyskiego w II połowie XVI w. awansował do grona magnaterii. Wzrost znaczenia rodu został przypieczętowany w roku 1589, kiedy to Jan Zamoyski utworzył Ordynację Zamojską. Od roku 1778 ród jest w posiadaniu tytułu hrabiowskiego, który został nadany X Ordynatowi Zamoyskiemu, Andrzejowi Zamoyskiemu.

Żelechów

Kamienica w Żelechowie do budowy której doprowadził Antoni Michałowski

Ostatecznie Antoni Michałowski podjął praktykę w Żelechowie. Później został samodzielnym lekarzem miejskim. Zajął się tutaj pracą organiczną. Założył ochotniczą straż pożarną, kółko rolnicze, sklepy spółdzielcze i towarzystwo kredytowe z siedzibą pełniącą także rolę domu kultury. Budynek posiadał salę teatralną co umożliwiło działanie amatorskiego teatru i zespół muzycznego. W trakcie jego pobytu miasto bardzo się zmieniło: wybrukowano i oświetlono ulice, położono betonowe chodniki, przykryto studnie i uporządkowano targowiska. W czasie rewolucji 1905 roku uczestniczył w tworzeniu w Żelechowie koła Polskiej Macierzy Szkolnej. Był wtedy poddany represjom i więziony. W 1915 roku zorganizował w Żelechowie lazaret dla rannych żołnierzy.

Rewolucja rosyjska 1905 roku – ogólnokrajowy spontaniczny zryw skierowany zarówno przeciw rządowi, jak i przeciw przemocy państwa wobec obywateli. Wydarzenie to uważa się za początek zmian ustrojowych w Rosji, prowadzący do rewolucji 1917 roku.

Otwock (wymowa ?/i) – miasto i gmina w województwie mazowieckim, siedziba powiatu otwockiego, w Dolinie Środkowej Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Otwock wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej, a od centrum stolicy oddalony jest o około 28 km.

W czasie pobytu w Żelechowie Michałowski poznał młodego Henryka Sienkiewicza (mieszkającego wtedy w pobliskiej Okrzei) i rodzinę Zamoyskich mającą posiadłość w okolicach Garwolina. Współpracował m.in. z Romualdem Mielczarskim i Stanisławem Wojciechowskim.

Otwock

W 1915 roku, wraz z wycofaniem się wojsk rosyjskich z Żelechowa Michałowski przeprowadził się do Otwocka. Tam także prowadził działalność społeczną. Przyczynił się między innymi do nadania praw miejskich i statusu uzdrowiska dla tej miejscowości. Michałowski zmarł 5 marca 1930 roku w wieku 93 lat. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w kwaterze 170.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Lekarz – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności do: badania .

Bibliografia

Grzegorz Szymczak Kalendarium historii Żelechowa, gdzie cytowany jest fragment książki M. Demela pt. "Księga Tradycji PTH (chronologia-topografia-biografia)" wydanej w 1986 roku w Łodzi.