Antyle - Polski Serwis Naukowy

Mapa Antyli z 1843 roku

Antyle (hiszp. Antillas, ang. i franc. Antilles, niderl. Antillen) – grupa wysp położona w basenie Morza Karaibskiego, rozciągająca się łukowato na długości 4,5 tys. km od Cieśniny Jukatańskiej aż do wybrzeży Wenezueli. Większość wysp górzysta, klimat wilgotny, równikowy i podrównikowy. Plantacje trzciny cukrowej, kakao, kawy, bawełny.

Antillia lub Antilia (na mapach także po nazwami Ilha das Sete Cidades, Septe Cidades, Sanbrandan) – legendarna wyspa położona na Oceanie Atlantyckim, na zachód od Półwyspu Iberyjskiego, której istnienia domniemywano w XV wieku.

Trynidad – wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, w państwie Trynidad i Tobago, największa i najbardziej zaludniona z 23 wysp tego państwa; 4,8 tys. km², 1 mln mieszk. (1980). Leżące w Trynidadzie miasto Toco przez kilka lat było kolonią lenną Księstwa Kurlandii i Semigalii.

Powierzchnia wysp wynosi około 221 tys. km². Liczba mieszkańców: około 40 mln. Wyspy odkryte zostały przez Krzysztofa Kolumba w latach 1492-1504, następnie częściowo skolonizowane przez Hiszpanów. Od połowy XVI w. były kolonizowane także przez Anglię, Holandię, Francję i Danię. Jako pierwsze niepodległość uzyskały Haiti i Dominikana (1801-1804). Największa z wysp, Kuba, uzyskała niepodległość w 1902.

La Soufrière (Soufrière Saint Vincent) – czynny wulkan na wyspie Saint Vincent, wchodzącej w skład wyspiarskiego państwa Saint Vincent i Grenadyny na Morzu Karaibskim. Wulkan, stanowiący najwyższy szczyt wyspy, położony jest w jej północnej części.

Mount Sage – szczyt pochodzenia wulkanicznego na wyspie Tortola należącej do Brytyjskich Wysp Dziewiczych, terytorium zależnego Wielkiej Brytanii. Jest to najwyższy szczyt tego terytorium.

Nazwa Antyle pochodzi od legendarnej wyspy Antillia.

Antyle dzielą się na:

Wielkie Antyle pow. 207 435 km²; 36 934,2 tys. mieszkańców (2009); najwyższy szczyt Pico Duarte 3098 m n.p.m.; największa głębia 9120 m; największa depresja -44 m

Kuba (Kuba)

Haiti (Haiti i Dominikana)

Jamajka (Jamajka)

Portoryko (USA)

Małe Antyle

Wyspy Nawietrzne 3 191,05 km²; 759,7 tys. mieszkańców

Gwadelupa (departament w granicach z 2006 r.) 1 707,33 km²; 444,40 tys. mieszkańców (2006)

Gwadelupa (wyspa) 1 434,5 km²; 384,26 tys. mieszkańców (2006)

Basse-Terre (wyspa) – 847,82 km²; dł. 45 km; szer. 20 km; linia brzegowa 180 km; Soufrière 1467 m n.p.m.; 186,66 tys. mieszkańców (2006); 16°09′N 61°40′W / 16.15, -61.667

Grande-Terre – 586,68 km²; kształt: trójkąt o wys. 40 km; linia brzegowa 260 km; Morne l'Escale 136 m n.p.m.; 197,60 tys. mieszkańców (2006); 16°20′N 61°25′W / 16.333, -61.417

Marie-Galante – 158,01 km²; kształt: owal o średnicy 15 km; linia brzegowa 84 km; Morne Constant 204 m n.p.m.; 12,01 tys. mieszkańców (2006); 15°56′N 61°16′W / 15.933, -61.267

Saint-Martin – 53,2 km²; północna część wyspy Sint Maarten; Pic Paradis 424 m n.p.m.; 35,26 tys. mieszkańców (2006); 18°05′32″N 63°03′23″W / 18.09222, -63.05639

Saint-Barthélemy – 25,5 km²; dł. 10 km; szer. 4 km; linia brzegowa 32 km; Morne Vitet 286 m n.p.m.; 8,40 tys. mieszkańców (2006); 17°54′15″N 62°49′56″W / 17.90417, -62.83222

La Désirade – 21,42 km²; dł. 11 km; szer. 2 km; Grand-Montagne 276 m n.p.m.; 1,60 tys. mieszkańców (2006); 16°19′08″N 61°02′48″W / 16.31889, -61.04667

Les Saintes 12,8 km²; 2,87 tys. mieszkańców (2006); 15°51′40″N 61°36′35″W / 15.86111, -61.60972

Terre-de-Bas – 7,58 km²; Morne Abymes 293 m n.p.m.; 1,03 tys. mieszkańców (2006); 15°51′N 61°38′W / 15.85, -61.633

Terre-de-Haut – 5,22 km²; Morne du Chameau 306 m n.p.m.; 1,84 tys. mieszkańców (2006); 15°52′00″N 61°34′57″W / 15.86667, -61.5825

Petite-Terre – 1,70 km²; 8 m n.p.m.; niezamieszkana; 16°10′15″N 61°06′55″W / 16.17083, -61.11528

Îlet du Gosier – ok. 0,2 km²; dł. 1000 m; szer. 300 m; niezamieszkana; 16°11′56″N 61°29′28″W / 16.19889, -61.49111

Îlet Caret – ok. 0,45 ha; dł. 250 m; szer. 20 m; 0,7 m n.p.m.; niezamieszkana; 16°21′21″N 61°37′38″W / 16.35583, -61.62722

Wyspy Dziewicze 506 km²; 138,1 tys. mieszkańców

Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych 353 km²; 114,34 tys. mieszkańców

Saint Croix – 214,66 km²; dł. 45,1 km; szer. 11,3 km; Mount Eagle 355 m n.p.m.; 55,49 tys. mieszkańców (2009); 17°45′N 64°45′W / 17.75, -64.75

Saint Thomas – 80,91 km²; Crown Mountain 474 m n.p.m.; 53,72 tys. mieszkańców (2009); 18°20′N 64°55′W / 18.333, -64.917

Saint John – 50,79 km²; Bordeaux Mountain 389 m n.p.m.; 4,97 tys. mieszkańców (2009); 18°20′N 64°44′W / 18.333, -64.733

Water Island – 1,99 km²; 161 mieszkańców (2000); 18°19′11″N 64°57′12″W / 18.31972, -64.95333

Thatch Cay – 0,93 km²; 152 m n.p.m.; niezamieszkana

Capella Island – 0,93 km²; niezamieszkana; 18°16′29″N 64°53′16″W / 18.27472, -64.88778

Buck Island – 0,71 km²; niezamieszkana; 17°47′15″N 64°37′17″W / 17.7875, -64.62139

Hassel Island – 0,55 km²; 75 m n.p.m.; zamieszkana; 18°19′44″N 64°56′00″W / 18.32889, -64.93333

Grass Cay – ok. 0,43 km²; dł. 2,57 km; szer. 200 m; niezamieszkana

Brytyjskie Wyspy Dziewicze 153 km²; 23,76 tys. mieszkańców

Tortola – 55,7 km²; dł. 21,7 km; szer. 5,0 km; Mount Sage 533 m n.p.m.; 19,40 tys. mieszkańców (2009); 18°25′N 64°35′W / 18.417, -64.583

Anegada – 38,6 km²; dł. 19,0 km; szer. 5,0 km; 8,5 m n.p.m.; 206 mieszkańców (2009); 18°44′N 64°20′W / 18.733, -64.333

Virgin Gorda – 21,2 km²; dł. 11,0 km; szer. 2,0 km; Pic Gorda 457 m n.p.m.; 3,65 tys. mieszkańców (2009); 18°28′55″N 64°23′21″W / 18.48194, -64.38917

Little Sisters Islands 15,0 km²; 18°30′N 64°30′W / 18.5, -64.5

Peter Island – 7,0 km²; 18°21′21″N 64°34′16″W / 18.35583, -64.57111

Norman Island – 2,43 km²; dł. 4,0 km; szer. 0,6 km; Norman Hill 130 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°19′N 64°37′W / 18.317, -64.617

Cooper Island – 2,0 km²; dł. 2,4 km; szer. 0,8 km; 520 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°23′09″N 64°30′42″W / 18.38583, -64.51167

Ginger Island – 2,0 km²; 350 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°23′36″N 64°28′40″W / 18.39333, -64.47778

Salt Island – 1,5 km²; niezamieszkana; 18°22′33″N 64°31′41″W / 18.37583, -64.52806

Carvel Rock – 0,81 ha; niezamieszkana; 18°21′51″N 64°47′45″W / 18.36417, -64.79583

Dead Chest Island – niezamieszkana; 18°21′57″N 64°33′48″W / 18.36583, -64.56333

Pelican Island – niezamieszkana; 18°19′59″N 64°37′33″W / 18.33306, -64.62583

Jost Van Dyke – 8,0 km²; Roach Hill 321 m n.p.m.; 297 mieszkańców (2008); 18°27′N 64°44′W / 18.45, -64.733

Guana Island – 3,44 km²; The Pyramid 242 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°30′N 64°38′W / 18.5, -64.633

Great Camanoe – 3,2 km²; dł. 4,0 km; szer. 0,8 km; 213 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°28′30″N 64°31′55″W / 18.475, -64.53194

Beef Island – 2,0 km²; dł. 2,5 km; szer. 0,5 km; 150 mieszkańców (2009); 18°27′N 64°32′W / 18.45, -64.533

Great Thatch – 2,0 km²; dł. 2,5 km; szer. 0,8 km; niezamieszkana; 18°23′N 64°43′W / 18.383, -64.717

Scrub Island – 0,93 km²; dł. 2,6 km; szer. 0,6 km; Big Scrub 133,5 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°28′04″N 64°30′45″W / 18.46778, -64.5125

Little Jost Van Dyke – 0,66 km²; 94 m n.p.m.; niezamieszkana

Dog Islands 0,599 km²; niezamieszkane; 18°29′17″N 64°27′40″W / 18.48806, -64.46111

Great Dog Island – 0,397 km²

West Dog Island – 0,109 km²

George Dog Island – 0,061 km²

Little Seal Dog Island (West Seal Dog) – 0,023 km²

East Seal Dog Island – 0,009 km²

Mosquito Island – 0,50 km²; 50 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°28′N 64°23′W / 18.467, -64.383

Necker Island – 0,30 km²; Devil´s Hill 50 m n.p.m.; 18°31′38″N 64°21′29″W / 18.52722, -64.35806

Marina Cay – 3,24 ha; niezamieszkana; 18°27′N 64°31′W / 18.45, -64.517

Saba Rock – 0,61 ha

Sandy Spit – 0,20 ha; niezamieszkana; 18°26′N 64°42′W / 18.433, -64.7

Bellamy Cay – niezamieszkana; 18°26′N 64°32′W / 18.433, -64.533

Buck Island – niezamieszkana; 18°25′N 64°33′W / 18.417, -64.55

Cockroach Island – niezamieszkana; 18°29′N 64°27′W / 18.483, -64.45

Diamond Cay – niezamieszkana; 18°26′N 64°43′W / 18.433, -64.717

Drowned Island – niezamieszkana; 18°45′N 64°20′W / 18.75, -64.333

Eustatia Island – niezamieszkana; 18°31′N 64°22′W / 18.517, -64.367

Fallen Jerusalem Island – niezamieszkana; 18°25′00″N 64°27′05″W / 18.41667, -64.45139

Great Tobago Island – niezamieszkana; 18°27′N 64°48′W / 18.45, -64.8

Green Cay – niezamieszkana; 18°27′N 64°42′W / 18.45, -64.7

Little Anegada – niezamieszkana; 18°43′N 64°18′W / 18.717, -64.3

Little Camanoe – niezamieszkana; 18°27′N 64°32′W / 18.45, -64.533

Little Cay – niezamieszkana; 18°26′N 64°32′W / 18.433, -64.533

Little Tobago – niezamieszkana; 18°26′N 64°51′W / 18.433, -64.85

Nanny Cay – 18°24′N 64°38′W / 18.4, -64.633

Old Jerusalem Island – niezamieszkana; 18°25′00″N 64°27′05″W / 18.41667, -64.45139

Sandy Cay – 18°26′N 64°43′W / 18.433, -64.717

Antigua – 281,0 km²; linia brzegowa 87,0 km; Mount Obama 402 m n.p.m.; 69,0 tys. mieszkańców (2006); 17°05′N 61°48′W / 17.083, -61.8

Saint Kitts – 168,35 km²; dł. 29,0 km; szer. 8,0 km; linia brzegowa 74,5 km; Mount Liamuiga 1156 m n.p.m.; 34,93 tys. mieszkańców (2007); 17°18′31″N 62°42′25″W / 17.30861, -62.70694

Barbuda – 160,55 km²; Lindsey Hill 44 m n.p.m.; 1,50 tys. mieszkańców (2004); 17°37′N 61°48′W / 17.617, -61.8

Montserrat – 102,0 km²; dł. 16,1 km; szer. 11,3 km; linia brzegowa 40,2 km; Chances Peak 914,2 m n.p.m.; 6,41 tys. mieszkańców (I 2008); 16°45′N 62°12′W / 16.75, -62.2

Anguilla (grupa wysp) 102,0 km²; 18°13′N 63°04′W / 18.217, -63.067

Anguilla (wyspa) – 90,9 km²; dł. 25,7 km; szer. 5,0 km; linia brzegowa 61,0 km; Crocus Hill 65 m n.p.m.; 13,48 tys. mieszkańców (2006); 18°13′14″N 63°04′07″W / 18.22056, -63.06861

Scrub Island – 7,77 km²; dł. 4,0 km; niezamieszkana; 18°17′15″N 62°56′50″W / 18.2875, -62.94722

Sombrero – 0,38 km²; dł. 1,45 km; szer. 0,4 km; 12 m n.p.m.; niezamieszkana; 18°35′21″N 63°25′31″W / 18.58917, -63.42528

Anguillita – ok. 0,02 km²; dł. 300 m; szer. 100 m; niezamieszkana; 18°09′23″N 63°10′34″W / 18.15639, -63.17611

Prickly Pear Cays – niezamieszkana; 18°15′50″N 63°10′25″W / 18.26389, -63.17361

Seal Island – niezamieszkana; 18°15′50″N 63°10′25″W / 18.26389, -63.17361

Nevis – 93,3 km²; linia brzegowa 36,6 km; Nevis Peak 985 m n.p.m.; 12,11 tys. mieszkańców (2006); 17°09′10″N 62°35′21″W / 17.15278, -62.58917

Sint Maarten – 34,0 km²; południowa część wyspy Sint Maarten; 386 m n.p.m.; 35,04 tys. mieszkańców (2005); 18°01′55″N 63°04′04″W / 18.03194, -63.06778

Sint Eustatius – 20,98 km²; dł. 8,4 km; szer. 3,4 km; The Quill 601 m n.p.m.; 3,30 tys. mieszkańców (XII 2007); 17°29′07″N 62°58′23″W / 17.48528, -62.97306

Saba – 12,95 km²; dł. 5,1 km; szer. 4,3 km; Mount Scenery 888 m n.p.m.; 1,42 tys. mieszkańców (2004); 17°38′21″N 63°13′54″W / 17.63917, -63.23167

Redonda – 2,59 km²; King Juan's Peak 296 m n.p.m.; niezamieszkana; 16°56′20″N 62°20′30″W / 16.93889, -62.34167

Wyspa Ptasia (wenezuelska Isla Aves) – 0,65 ha; dł. 375 m; szer. 50 m; 4,5 m n.p.m.; mieszkańcy stacji naukowej; 15°40′18″N 63°36′59″W / 15.67167, -63.61639

Wyspy Zawietrzne

Martynika – 1128 km²; dł. 65 km; szer. 27 km; linia brzegowa 354 km; Montagne Pelée 1397 m n.p.m.; 397,73 tys. mieszkańców (2006); 14°40′N 61°00′W / 14.667, -61

Dominika – 753,7 km²; dł. 46,4 km; szer. 29,0 km; linia brzegowa 148,1 km; Morne Diablotins 1448 m n.p.m.; najdłuższa rzeka: Layou 14 km; największe jezioro: Boeri Lake 1,82 ha; 72,66 tys. mieszkańców (VII 2009); 15°25′N 61°20′W / 15.417, -61.333

Grenadyny (archipelag 600 wysp) 733 km²; 12°40′N 61°15′W / 12.667, -61.25

Saint Vincent – 344,5 km²; dł. 29,0 km; szer. 17,7 km; linia brzegowa 84 km; Soufrière 1234 m n.p.m.; 118,0 tys. mieszkańców (2008); 13°15′N 61°12′W / 13.25, -61.2

Bequia – 18,1 km²; Mount Pleasant 268 m n.p.m.; 5,0 tys. mieszkańców (2007); 13°00′59″N 61°14′20″W / 13.01639, -61.23889

Petite Nevis – niezamieszkana; 12°58′27″N 61°14′37″W / 12.97417, -61.24361

Quatre – niezamieszkana; 12°57′15″N 61°15′09″W / 12.95417, -61.2525

Canouan – 13,0 km²; dł. 5,6 km; szer. 2,0 km; Mount Royal 267 m n.p.m.; 2,0 tys. mieszkańców; 12°42′43″N 61°19′25″W / 12.71194, -61.32361

Petite Canouan – niezamieszkana; 12°43′18″N 61°19′24″W / 12.72167, -61.32333

Mustique – 5,7 km²; dł. 5,0 km; szer. 3,0 km; 119 m n.p.m.; 650 mieszkańców (2007); 12°52′16″N 61°10′48″W / 12.87111, -61.18

Baliceaux – niezamieszkana; 12°57′N 61°08′W / 12.95, -61.133

Bettowia – niezamieszkana; 12°57′41″N 61°07′51″W / 12.96139, -61.13083

Petite Mustique – niezamieszkana; 12°57′13″N 61°15′14″W / 12.95361, -61.25389

Savan – niezamieszkana; 12°48′26″N 61°12′40″W / 12.80722, -61.21111

Union Island – 5 km²; dł. 4,5 km; szer. 1,5 km; Mount Taboi 305 m n.p.m.; 3,0 tys. mieszkańców (2007);12°35′53″N 61°26′00″W / 12.59806, -61.43333

Palm Island – 0,55 km²; 12°35′11″N 61°23′51″W / 12.58639, -61.3975

Petit Saint Vincent – 0,46 km²; linia brzegowa 3,2 km; 80 mieszkańców; 12°32′N 61°23′W / 12.533, -61.383

Mayreau – 3,88 km²; 300 mieszkańców (2007); 12°38′30″N 61°23′27″W / 12.64167, -61.39083

Tobago Cays (5 wysp) – niezamieszkane; 12°38′N 61°21′W / 12.633, -61.35

Grenada (grupa wysp) 356,15 km²; 116,96 tys. mieszkańców

Grenada (wyspa) – 310,8 km²; dł. 33,8 km; szer. 19,3 km; linia brzegowa 120,7 km; Mount Saint Catherine 340 m n.p.m.; 110,0 tys. mieszkańców (2005); 12°07′N 61°40′W / 12.117, -61.667

Carriacou – 33,7 km²; dł. 25,7 km; szer. 2,0 km; High Point North 291 m n.p.m.; 6,06 tys. mieszkańców (2001); 12°28′59″N 61°27′34″W / 12.48306, -61.45944

Mała Martynika (Petite Martinique) – 2,37 km²; średnica 1,8 km; Piton 230 m n.p.m.; 900 mieszkańców (2007); 12°30′59″N 61°23′04″W / 12.51639, -61.38444

Large Island – 0,49 km²; niezamieszkana; 12°24′N 61°30′W / 12.4, -61.5

Frigate Island – 0,40 km²; niezamieszkana

Saline Island – 0,30 km²; niezamieszkana; 12°26′N 61°28′W / 12.433, -61.467

Ronde Island – 8,09 km²; niezamieszkana; 12°18′14″N 61°35′11″W / 12.30389, -61.58639

Diamond Island – niezamieszkana; 12°20′N 61°35′W / 12.333, -61.583

Caille Island – niezamieszkana; 12°16′N 61°34′W / 12.267, -61.567

Barbados – 432,5 km²; dł. 33,8 km; szer. 24,1 km; linia brzegowa 96,6 km; Mount Hillaby 840 m n.p.m.; 284,59 tys. mieszkańców (VII 2009); 13°10′N 59°32′W / 13.167, -59.533

Saint Lucia – 616 km² (Saint Lucia)

Trynidad – 4800 km² (Trynidad i Tobago)

Tobago – 303 km² (Trynidad i Tobago)

Antyle Holenderskie

Curaçao (Holandia)

Aruba (Holandia)

Przypisy

Dane z 2003 r. na podst. Encyklopedii PWN [1]

Zobacz też

Antyle Holenderskie

Karaiby