Hipolit Rzymski, scs. Muczenik Ippolit (ur. przed 170 prawd. w Palestynie, zm. 235 na Sardynii) - jeden z pisarzy wczesnego Kościoła, prezbiter, męczennik, ojciec i święty Kościoła katolickiego oraz prawosławnego.

Życie

Hipolit urodził się prawdopodobnie w Rzymie w drugiej połowie II wieku. Focjusz opisuje go w swej księdze "Bilioteka" (kod. 121) jako ucznia Ireneusza, który miał być uczniem Polikarpa. Z tekstu można wywnioskować, że sam Hipolit dawał to do zrozumienia, choć nie można być tego do końca pewnym. Wszedł w konflikt z papieżami swego czasu i przez jakiś czas był przywódcą osobnej grupy w Kościele. Z tego powodu jest czasem uznawany za antypapieża, ale zmarł śmiercią męczeńską pojednany wcześniej z Kościołem.

Jako prezbiter kościoła w Rzymie, za pontyfikatu papieża Zefiryna, wyróżniał się wiedzą i elokwencją. To właśnie w tym czasie Orygenes, wtedy młody człowiek, słuchał jego homilii. Był jednym z teologów aktywnie występujących przeciw nauczaniu sabelian. Odmówił zaakceptowania nauczania papieża Zefiryna, a jego następcę, Kaliksta I (217–222), oskarżył o sprzyjanie herezji chrystologicznej monarchian, a także o osłabianie morale Kościoła przez zbytnią pobłażliwość w przyjmowaniu z powrotem na łono Kościoła ludzi wyłączonych za popełnienie ciężkich grzechów, jak zabójstwo, cudzołóstwo i in. W tym czasie wydaje się, że pozwolił się wybrać w charakterze alternatywnego biskupa Rzymu i kontynuował krytykę wobec kolejnych papieży Urbana (222–230) i Poncjana (230–235). W Chronicon Paschale znajduje się jedna mała wzmianka, iż siedziba Hipolita znajdowała się w Portus koło Rzymu. Był to rodzaj schizmy.

W czasie prześladowań za panowania cesarza Maksymina Traka został zesłany razem z ówczesnym papieżem Poncjanem w 235 r. na Sardynię, gdzie się pogodzili i obaj zginęli.

Najprawdopodobniej ciała obu zesłańców 13 sierpnia 236 r. przewiezione zostały do Rzymu i tam pogrzebane (Hipolita pochowano na cmentarzu przy Via Tiburtina).

Niewiele zostało po latach w pamięci o historycznym Hipolicie. Ani Euzebiusz ani Hieronim nie wiedzieli, że tak poczytny na Zachodzie autor i rzymski święty to ta sama osoba.

Papież Damazy I (pontyfikat: 366-384 r.) - poświęcił mu epigram, a Prudencjusz w dziele "Peri stephanon" w jednym z hymnów barwnie opisał jego śmierć.

W 1551 r. znaleziono na cmentarzu przy Via Tiburtina marmurowy posąg siedzącego mężczyzny. Z tyłu siedziska wygrawerowane były tytuły licznych pism - był to posąg św. Hipolita. Za czasów Piusa IX przeniesiono go do Pałacu Laterańskiego.

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 13 sierpnia.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennika 13/26 sierpnia, tj. 26 sierpnia wg kalendarza gregoriańskiego.

czytaj dalej: [2], [3]