Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.
Animizm (łac. anima – dusza) – zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.
Antyklerykalizm (od "anty" i gr. clericos, "mający władzę religijną") - ideologia społeczno-polityczna przeciwstawna, wroga wobec klerykalizmu, krytyczna wobec autorytetu lub domniemanej władzy kleru i duchowieństwa (stąd nazwa) w przestrzeni publicznej poza miejscami kultu. Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.
Binitarianizm (łac. neologizm: podwójny w znaczeniu technicznym jako dwuosobowy) – określenie zawartych w Nowym Testamencie krótkich wyznań wiary (np. 1 Tm 2,5-6; Rz 4,24; 2 Kor 4,14), w których jest wymienione tylko imię Ojca i Syna. Wyrażenia te występują w Nowym Testamencie obok formuł trynitarnych (np. Mt 28,19; 2 Kor 13,13).
Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.[1]
Deizm – pogląd filozoficzny uznający istnienie Boga jako stwórcy świata materialnego (w rozumieniu duchowej siły sprawczej), lecz odrzucający przekonania religijne, w myśl których Bóg ma moc ingerowania w życie człowieka i kierowania światem materialnym. Według deistów, o istnieniu duchowej siły sprawczej świadczy racjonalny porządek świata materialnego i stałość praw fizyki.
Determinizm (łac. determinare — oddzielić, ograniczyć, określić) — koncepcja filozoficzna, według której wszystkie zdarzenia mają zawsze swoją przyczynę, a zatem znając stan wszechświata w danym momencie można teoretycznie przewidzieć wszystkie przyszłe wydarzenia i nie ma tu miejsca na przypadkowość czy działanie wolnej woli.
Enver Hodża (Hoxha) (ur. 16 października 1908 w Gjirokastrze, zm. 11 kwietnia 1985) – przywódca Albanii od końca II wojny światowej aż do śmierci w 1985, oraz pierwszy sekretarz komunistycznej Albańskiej Partii Pracy. Był także premierem Albanii w latach 1944-1954, ministrem spraw zagranicznych w latach 1946-1953. Niemal półwiecze rządów Hodży, charakteryzujące się izolacją, agresywnym ateizmem państwowym i ścisłym stosowaniem się do stalinizmu, doprowadziło jego kraj do zapaści gospodarczej i społecznej.
Antyteizm – postawa polegająca na negatywnym nastawieniu oraz walce przeciwko teistycznym religiom.
Jedną z definicji antyteizmu podał Robert Flint, profesor Uniwersytetu w Edynburgu, tym mianem określał całą opozycję wobec teizmu. Antyteiści uważają, że religie przyczyniają się do tworzenia konfliktów na świecie (np. wojny religijne). Postawę antyteistyczną reprezentowało wiele reżimów komunistycznych.
Antyteiści najczęściej są ateistami (lub agnostykami) i antyklerykałami, ale nie vice versa (ateizm, agnostycyzm ani antyklerykalizm nie oznacza postawy antyteistycznej).
„Antyteizm” w komunizmie
Walka z organizacjami religijnymi realizowana była na szeroką skalę w państwach o ustroju totalitarnym opartym na zasadach komunizmu. Oficjalnie motywowano ją z jednej strony irracjonalnością religijnych wiar, a z drugiej strony pasożytniczą naturą relacji między kościołami a ich wiernymi. Realną, praktyczną przyczyną opozycji państw socjalistycznych do organizacji religijnych była chęć sprawowania kontroli nad życiem i poglądami obywateli.
W Związku Radzieckim i innych krajach komunistycznych związki wyznaniowe były prześladowane. Uniemożliwiano budowę nowych kościołów, mordowano księży i wprowadzano do struktur kościelnych agentów. Wskutek działań władz państw komunistycznych najbardziej ucierpiał Kościół prawosławny. Prześladowanie związków wyznaniowych miało miejsce od samego początku rewolucji bolszewickiej, nasilało się, by osiągnąć apogeum w końcowych latach rządów Józefa Stalina. Następnie stopniowo było łagodzone.
Albania jest przykładem najbardziej ekstremalnym, gdzie pod rządami Envera Hoxhy w 1967 r. zadeklarowano formalnie ateistyczność państwa, zakazano całkowicie aktywności religijnej i systematycznie represjonowano wierzących. Prawo do praktyk religijnych zostało przywrócone w Albanii w 1990 roku.
Także w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej państwo prowadziło systematyczną walkę z Kościołem, istniały specjalne wydziały różnych instytucji przeznaczone wyłącznie do tego celu. Najbardziej znanymi przykładami walki władz komunistycznych z Kościołem było aresztowanie prymasa Stefana Wyszyńskiego i zabójstwo kapelana "Solidarności" Jerzego Popiełuszki.
Także w Chińskiej Republice Ludowej za rządów Mao Zedonga państwo prowadziło politykę wrogości wobec religii. Największe natężenie prześladowań nastąpiło w okresie rewolucji kulturalnej, kiedy to zniszczono m.in. wiele zabytkowych świątyń buddyjskich i taoistycznych. Po 1978 polityka religijna państwa uległa złagodzeniu. Obecnie konstytucja chińska gwarantuje wolność wyznania, jednak z szeregiem restrykcji, m.in. nie można należeć do Komunistycznej Partii Chin będąc wyznawcą jakiejkolwiek religii. Państwo stara się też podporządkować sobie istniejące grupy wyznaniowe (zob. Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich). W Chinach zakazana jest także działalność buddyjskiej organizacji religijnej Falun Gong.