Appiusz Klaudiusz - Polski Serwis Naukowy

Pamiątkowy napis C. F. Caecus: Appius Claudius Caecus, syn Gaiusa

Appiusz Klaudiusz Ślepy, łac. Appius Claudius Caecus, rzymski polityk, żyjący między IV a III wiekiem p.n.e. Najstarszy znany z imienia autor prozy łacińskiej. W 312 p.n.e. piastował stanowisko cenzora. Wybudował w Rzymie jeden z pierwszych akweduktów (ok. 312 p.n.e.), zwany od jego imienia Aqua Appia i najstarszą bitą drogę rzymską Via Appia.

Pyrrus (łac. Pyrrhus, gr. Πυρρός Pyrrhos, ognisty, rudy) (319-272 p.n.e.) – król Epiru od 306 p.n.e., jeden z najważniejszych przeciwników Rzymu podczas początków powstawania Imperium Rzymskiego. Ze względu na to, że niektóre bitwy wygrane przez Pyrrusa okupione były stratami niemożliwymi do uzupełnienia w warunkach wojny prowadzonej na obcym terytorium, od jego imienia powstało określenie pyrrusowe zwycięstwo.

Appian z Aleksandrii (ur. ok. 95 - zm. ok.165 r.; łac. Appianus Alexandrinus, gr. Ἀππιανὸς ὁ Ἀλεξανδρεύς Appianos ho Aleksandreus), historyk rzymski żyjący w II w. Z pochodzenia Grek, urodzony w egipskiej Aleksandrii.

Appiusz, będąc cenzorem, zmienił także łacińską pisownię, wprowadzając literę G powstałą z przekształcenia C, a literze C nadał wartość k. Dawniej bowiem litera C, pochodząca od greckiej Γ, oznaczała g, zaś litera K miała wartość k.

W 307 p.n.e. był konsulem. Stanowisko to piastował dwukrotnie, co w tradycji rzymskiej było precedensem. Miał osobliwą cechę zjednywania sobie ludu - nawet plebejuszy, a wszystko to dzięki swemu niewolnikowi, którego zadaniem było znać wszystkich obywateli po imieniu. Appius idąc ulicami Rzymu znał wszystkich (jak się wydawało) obywateli - nawet nędzarzy po imieniu. Nikt nie spostrzegał jednak, że imiona te podpowiadał mu niewolnik.

Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Samnici, łacińskie Samnites, oskijskie Safinim – jeden z ludów italskich zamieszkujących Samnium, część środkowej Italii, leżącą na wschód od Lacjum. W okresie walk o panowanie nad Italią w IV wieku p.n.e. utworzyli Związek Samnicki, który obejmował większy obszar niż podporządkowany Rzymowi Związek Latyński. Rywalizacja ta doprowadziła do trzech wojen samnickich, z których, mimo wielu zwycięstw Samnici ostatecznie wyszli pokonani i podporządkowali się Rzymowi uzyskując ograniczone obywatelstwo, bez prawa głosu.

W 296 p.n.e. pretorem. Brał czynny udział w wojnach, które prowadził Rzym przeciw Etruskom, Sabinom i Samnitom. Pod koniec życia stracił wzrok, stąd przydomek Caecus "Ślepy". W 280 p.n.e. wygłosił w senacie mowę przeciw Pyrrusowi, którą spisał Enniusz, ojciec literatury rzymskiej. Appian relacjonuje, że gdy Rzymianie długo się wahali, Appiusz przyprowadzony przez synów do senatu stwierdził:

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Sabinowie (łac. Sabini) - jedno z plemion sabelskich, zamieszkujące środkową Italię. Za ich pierwotną siedzibę uważa się Apeniny, w okolicy dzisiejszej Pescary (w pobliżu Adriatyku), skąd wywędrowali w okolice zamieszkane przez Latynów, Ekwów i Wolsków. Mieli wpływ na rozwój historii Lacjum i Rzymu.

W wyniku tej mowy senat odrzucił warunki pokojowe, zaproponowane przez Pyrrusa, nakazał wycofanie jego wojsk z Italii oraz zaproponował, aby dopiero wtedy Pyrrus przysłał posłów do negocjacji. Pyrrys wyruszył na Rzym, pustosząc okolice.

Appiuszowi Klaudiuszowi przypisywana jest sentencja: Każdy jest kowalem własnego losu (łac. Faber est suae quisque fortunae).

Akwedukt (łac. aquae ductus, ciąg wodny) – kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego. Może być umieszczony na arkadach przeprowadzonych nad rzekami lub nierównościami terenu. Akweduktem nazywany jest również most kanału wodnego.

Klaudiuszowie to patrycjuszowski ród rzymski, pochodzenia sabińskiego, którego przedstawiciele pełnili najwyższe funkcje przez cały okres trwania republiki rzymskiej.

Bibliografia

Tadeusz Zieliński "Rzeczpospolita Rzymska"

Linki zewnętrzne

tutaj wstaw link www nie będący źródłem żadnych informacji występujących w artykule ale istotnie go uzupełniający

Przypisy

Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t.10, Polskie Media Amer.Com, ss. 255, ISBN 83-7425-365-7
T. Milewski, Społeczeństwo rzymskie w świetle imiennictwa osobowego, [w:] Filomata nr 143, grudzień 1960
Appian, Wojny samnickie 10.5, 6.

Zobacz też

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Appiusza Klaudiusza

Drzewo genealogiczne Klaudiuszów

Gajusz (imię)