Aptekarz - Polski Serwis Naukowy

Aptekarz - XVI w.

Farmaceuta – osoba zajmująca się zawodowo dziedziną farmacji.

Farmaceutę pracującego w aptece określa się mianem aptekarza.

Farmaceuci to wysoko wykwalifikowani specjaliści, zajmujący się ochroną zdrowia publicznego, wykonujący czynności mające zapewnić optymalny stan zdrowotny pacjentów. Najczęstszą z nich jest przyjęcie od lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii bądź felczera pisemnego polecenia wydania leku w formie recepty i zrealizowanie go.

Farmacja (nauki farmaceutyczne) – nauka o lekach, także ogólna nazwa wszystkich kierunków studiów farmaceutycznych. Nazwa pochodzi ze starożytnego egipskiego: ph-ar-maki znaczącego kto zapewnia bezpieczeństwo .

System opieki zdrowotnej w Polsce - zespół osób i instytucji mający za zadanie zapewnić opiekę zdrowotną ludności. Polski system opieki zdrowotnej oparty jest na modelu ubezpieczeniowym.

Farmaceuci często są także właścicielami aptek (zgodnie z polskim prawem placówkę taką prowadzić może każdy obywatel, o ile zatrudni w niej kierownika z odpowiednimi kwalifikacjami), pracownikami naukowymi na uczelniach medycznych, pracownikami hurtowni oraz firm farmaceutycznych.

Uczelnie medyczne w Polsce – szkoły wyższe wyspecjalizowane w kształceniu w dziedzinach nauk medycznych (lekarze, lekarze dentyści, magistrzy pielęgniarstwa, magistrzy farmacji i inni). Działają jako samodzielne uczelnie (akademia medyczna, uniwersytet medyczny) lub - w trzech przypadkach - jako część uniwersytetów: bydgoskie Collegium Medicum UMK, krakowskie Collegium Medicum UJ oraz olsztyński Wydział Nauk Medycznych UWM. Poza kształceniem uczenlne medyczne prowadzą prace naukowo-badawcze oraz szpitale kliniczne.

Samorząd Aptekarski – jedna z instytucji funkcjonujących w Polsce samorządów zawodowych. Reprezentacja zawodowych interesów farmaceutów składająca się z Naczelnej Izby Aptekarskiej i Okręgowych Izb Aptekarskich. Działa w oparciu o postanowienia ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich.

Kwalifikacje

W Polsce farmaceutą określa się osobę, która ukończyła jednolite 5,5-letnie studia magisterskie na kierunku farmacja na uczelni medycznej, w skład których wchodzi 6-miesięczny bezpłatny staż w aptece. Przepisy te są zgodne z wymaganiami Unii Europejskiej.

Kierownikiem apteki może zostać farmaceuta, który nie przekroczył 65 roku życia, mający co najmniej 5 lat stażu w aptece lub ukończoną specjalizację z zakresu farmacji aptecznej i trzyletni staż pracy w aptece.

Lekarz – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności do: badania .

Lekarz weterynarii (potocznie określany jako weterynarz) - przedstawiciel jednej z trzech nauk lekarskich (obok medycyny i stomatologii) - osoba, która ukończyła 5,5 letnie studia na jednym z wydziałów medycyny weterynaryjnej i uzyskała prawo do wykonywania zawodu nadawane przez okręgową izbę lekarsko-weterynaryjną, posiadająca kwalifikacje do badania i leczenia zwierząt oraz do kontroli środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego.

Farmaceuci wykonujący zawód w aptece lub hurtowni farmaceutycznej zobowiązani są do ciągłego podwyższania swoich kwalifikacji przez uczestnictwo w ciągłych szkoleniach, realizowanych w pięcioletnich okresach edukacyjnych. Szkolenia te mogą odbywać się w formach wykładów, kursów specjalizacyjnych, udziału w posiedzeniach, konferencjach i sympozjach naukowych, przygotowaniu rozprawy doktorskiej lub habilitacyjnej, opublikowaniu artykułu lub książki naukowej lub popularnonaukowej. Szczegółowo zagadnienia te omawia stosowne rozporządzenie Ministra Zdrowia

Efekt uboczny (AE - adverse event) – jest to dodatkowa, inna od oczekiwanej, reakcja u pacjenta lub osoby biorącej udział w badaniu klinicznym. O efekcie ubocznym mówi się niezależnie od tego czy jest związany z określonym produktem medycznym, czy też nie. Większość efektów ubocznych jest niepożądanych, a nawet niebezpiecznych.

Felczer (z niem. Feldscher (chirurg polowy) z szw. fältskär (chirurg polowy, wykonujący proste zabiegi)) - zawód pomocniczy uprawniający do świadczenia pomocy medycznej chorym. Kwalifikacje felczera są niższe niż kwalifikacje lekarza. Nie wymaga się od niego ukończenia wyższych studiów medycznych, a jedynie szkoły średniej (np. liceum felczerskiego) i zdobycia odpowiednich kwalifikacji na poziomie średnim. W Polsce od wielu lat nie kształci się nowych felczerów, jednakże osoby, które w przeszłości wykształciły się w tym zawodzie mogą go dalej wykonywać. Ponadto felczerzy z innych krajów Unii Europejskiej mogą po uznaniu ich kwalifikacji przez odpowiednie organy pracować w Polsce w swoim zawodzie.

Rejestracja

Prawo wykonywania zawodu aptekarza jest wydawane przez Samorząd Aptekarski, którego członkami są wszyscy farmaceuci pracujący w aptekach. Uprawnienia Samorządu obejmują także sądownictwo dyscyplinarne i opiniowanie projektów aktów normatywnych, dotyczących farmacji.

Farmakopea (kodeks apteczny) – urzędowy spis leków dopuszczonych w danym kraju lub na danym terenie do obrotu, oraz obwarowany tymi samymi zastrzeżeniami spis surowców służących do ręcznego sporządzania niektórych z tych leków w aptece (leków recepturowych). Zawiera opis wszystkich tych substancji, sposoby ich przechowywania oraz dostępu do nich osób powołanych, rodzaje opakowań, dozwolone metody dystrybucji, dawkowanie, sposoby kontroli jakości, a w przypadku leków robionych w aptece, także metody ich przygotowywania. Opisuje też metody identyfikacji leków, ich standaryzację, sposoby nazewnictwa i możliwe zamienniki.

Apteka – placówka, zajmująca się głównie sprzedażą leków i innych produktów medycznych (np. opatrunków, środków higienicznych). Apteki recepturowe zajmują się także przygotowywaniem leków recepturowych zgodnie z przepisaną przez lekarza receptą. W praktyce pacjenci korzystają w aptekach także z konsultacji medycznych w sprawie stosowania poszczególnych leków w przypadku konkretnych dolegliwości, a nawet, w nagłych przypadkach, z najbardziej podstawowej pomocy medycznej, polegającej na udzieleniu pierwszej pomocy i wezwaniu innego wykwalifikowanego personelu (lekarza, felczera, zespołu pogotowia ratunkowego itp.).

Obywatel, który ukończył stosowne studia w jednym z krajów członkowskich Unii Europejskiej, może otrzymać prawo wykonywania zawodu pod warunkiem, że zna język polski w niezbędnym do tego zakresie.

Zadania

Farmaceuci często bywają pierwszą jednostką ochrony zdrowia, z którą styka się pacjent. Z tego względu odgrywają oni ważną rolę w utrzymywaniu zdrowia publicznego.

Zgodnie z ustawą do zadań farmaceuty w aptece należy:

wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych i sprawowanie nadzoru nad ich obrotem, przechowywaniem i wykorzystaniem;

sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych (min. leków recepturowych)

udzielanie porad dotyczących działania i stosowania leków

prowadzenie dokumentacji

monitorowanie działań niepożądanych leków

jeśli to konieczne, kierowanie do innych placówek ochrony zdrowia