Arapahowie - Polski Serwis Naukowy

Arapaho (ang. Arapaho, Arapahoe) – Indianie Ameryki Północnej zamieszkujący pierwotnie obszary Prerii i mówiący językiem z rodziny algonkińskiej.

Zasłynęli głównie swymi wyszywankami z koralików. Każda praca opowiada jakąś historię (inaczej niż u innych plemion, gdzie koraliki służyły wyłącznie do ozdoby i nie przekazywały żadnych treści).

Wioska Indian Arapaho, ok. 1870 r.

Historia

Lud Arapaho zamieszkiwał w przeszłości tereny dzisiejszej północnej Minnesoty i ruszył w kierunku prerii w tym samym czasie, lub nieco wcześniej, niż Szejenowie. Aczkolwiek zawsze trzymali się blisko Szejenów i powszechne było zawieranie małżeństw międzyplemiennych, nigdy nie nauczyli się języka Szejenów i kultywowali własne zwyczaje i tradycje np. chowali swych zmarłych w ziemi, podczas gdy Szejenowie korzystali z żalników z wysokimi, nadziemnymi platformami. Początkowo prowadzili osiadły tryb życia, z czasem stali się wędrownymi (najpierw pieszymi, potem konnymi) myśliwymi, polującymi m.in. na bizony.

Minnesota – stan leżący na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, ze stolicą w mieście Saint Paul. Zajmuje obszar 225 365 km² (12. pod względem wielkości), który zamieszkuje 5 167 101 mieszkańców (21. pod względem ludności). Powstała ze wschodnich obszarów Terytorium Minnesota, gdy 11 maja 1858 roku została przyłączona do USA jako 32. stan. Minnesota, która znana jest jako „Kraina 10 000 jezior” lub „Stan Gwiazdy Północnej”, oferuje mieszkańcom oraz turystom liczne możliwości rekreacji.

Szoszoni – plemię Indian Ameryki Północnej, znanych też jako Węże (ang. Snakes). Należą do rodziny językowej uto-azteckiej. Pierwotnie zamieszkiwali ogromne obszary w dzisiejszych stanach Idaho, Wyoming, Utah, Nevada, Oregon i Montana. Największym skupiskiem Szoszonów był szczep Szoszonów znad Rzeki Wiatrów w Wyoming.

Wraz z Szejenami opanowali wschodnie obszary dzisiejszych stanów Wyoming i Kolorado. W pewnym momencie podzieli się na trzy grupy plemienne - Północnych Arapaho, Południowych Arapaho i Gros Ventre (inaczej Atsina). Zamknięci w rezerwatach w r. 1877.

Obóz Indian Arapho, 1868

Teraźniejszość

Obecnie zamieszkują w większości wraz z Szoszonami (dawni plemienni wrogowie) w rezerwacie Wind River w stanie Wyoming oraz w stanie Oklahoma (w 1907 r. zostali pozbawieni rezerwatu, który dzielili wraz z Szejenami), mówią po angielsku, ale część zachowuje w rezerwatach elementy dawnej plemiennej kultury, religii (Taniec Słońca wśród grupy północnej nad brzegami rzeki Wind) i języka.

Karolina Północna (ang. North Carolina) - stan w południowo-wschodniej części USA, graniczący od północy z Wirginią od południa z Georgią i Karoliną Południową, a od zachodu z Tennessee. Granicę wschodnią stanowi Ocean Atlantycki.

Wyoming - stan na środkowym zachodzie USA. Na północy graniczy ze stanem Montana, na zachodzie ze stanem Idaho, na południowym zachodzie ze stanem Utah, na południu z Kolorado, a na wschodzie ze stanami Nebraska i Dakota Południowa. Południowo-zachodnia część stanu położona jest w Górach Skalistych, a północno-wschodnia na Wielkich Równinach.

Imieniem Arapaho nazwano hrabstwo i górę w Kolorado, a także wiele miejscowości w Nebrasce, Północnej Karolinie, Kolorado i Wyoming. Taką nazwę nosi stolica hrabstwa Custer w Oklahomie.

Liczebność

Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 7000 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia wyłącznie Arapahoe, zaś 9258 - wyłącznie lub między innymi Arapahoe. Ponadto 3634 osoby zadeklarowały pochodzenie wyłącznie Cheyenne-Arapaho, zaś 4510 - wyłącznie lub między innymi Cheyenne-Arapaho.

Taniec słońca (ang.: Sun Dance) był charakterystyczną dla Indian Prerii uroczystością religijną, gromadzącą corocznie (zwykle w połowie lata) w jednym miejscu całe plemię. Około dwudziestu plemion prerii dokonywało tego obrzędu, a nie spotykano go tylko u Paunisów, Wichita i Omaha oraz u kilku południowych plemion Dakotów. Szczególnie dużą wagę do obrzędów Tańca Słońca przywiązywali Dakotowie, Szejenowie i Arapahowie.

Jeden z kręgów kulturowych Ameryki Północnej. Duża część tego obszaru położona była nad wielkimi jeziorami (Górne, Michigan, Huron), których brzegi porastał dziki ryż, będący ważnym składnikiem pożywienia tamtejszych Indian. Na terenach Prerii rozwinęło się rolnictwo, uprawiano kukurydzę i warzywa. Uzyskiwano również syrop klonowy. Mieszkańcy Prerii mieszkali w wigwamach, a z tipi korzystano tylko w czasie sezonowych polowań na bizony. Kultura Indian Prerii wcześnie zetknęła się z kulturą europejską, co znalazło odzwierciedlenie w sprzętach i strojach. Plemiona Prerii mówili językami siouańskimi, kaddo i językami z rodziny algonkin.

Polonika

Polskich badacz prof. Feliks Gross prowadził wśród nich letnie badania terenowe w latach 1947-1949.

Bibliografia

Barry M. Pritzkert: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Arapaho