AL Fünfteichen – niemiecki obóz pracy, jedna z filii KL Groß-Rosen. Założono ją w październiku 1943 roku w Fünfteichen (do 1936 r. Meleschwitz); dzisiaj Miłoszyce w gminie Jelcz-Laskowice.

Historia

Więźniowie tego obozu pracowali w zakładach zbrojeniowych "Friedrich Krupp-Bertha Werke" oraz innych przedsiębiorstwach, które brały udział przy rozbudowie tych zakładów.

Początkiem lata 1943 obóz w Markstädt (Laskowice Oławskie) zlikwidowano i część jego więźniów przetransportowano do KL Stutthof i jego filii, a około 1000 pozostałych przeniesiono do Fünfteichen i zakwaterowano ich w 26 barakach.

Podobóz męski ulokowany został na przestrzeni 42 ha przy linii kolejowej, która prowadziła do Wrocławia Głównego. Wzdłuż torów od strony Jelcza stało rzędem 6 bunkrów wartowniczych. Dodatkowo w regularnych odstępach stały na przemian drewniane wieże strażnicze i murowane bunkry wartownicze, w których załoga obozowego SS chowała się w trakcie nalotów. Obóz otoczony był dwoma rzędami płotów z siatki drucianej. Wewnętrzny płot był podłączony pod wysokie napięcie. Od środka ogrodzenie było wzmocnione zasiekami z drutu, a od zewnątrz rozwieszone były na siatce maty maskujące, które zakrywały obóz od środka. Do obozu można było dostać się dwiema bramami: jedną główną i drugą tą, którą więźniowie wychodzili do pracy. Między nimi ustawiono wartownie, a dalej 2 bloki dla esesmanów oraz większy dla komendanta obozu, którym był Otto Stoppel. Każdy barak miał 40 m długości i 8 m szerokości. Były to parterowe budynki przeznaczone dla 200 więźniów każdy. Pośrodku każdego było miejsce na jadalnie. Po bokach znajdowały się sypialnie dla 100 osób każda. Obozu pilnowało 200 esesmanów i 30 blokowych. Więźniowie wspominali miło jednego z blokowych – Jana Nowakowskiego, ponieważ zwracał się do nich przez "pan". Na rewir przeznaczono najpierw 4 bloki a potem dodatkowo 2.

21 stycznia 1945 zwołano w obozie ostatni apel więźniów. Rozdano im po kawałku chleba i kiełbasy. Kilka godzin później 800 więźniów pozostawiono w szpitalu, a 6 tysięcy więźniów zmuszono do wymarszu do obozu Groß-Rosen. W trakcie tzw. Marszu śmierci Marszu śmierci Fünfteichen – Gross Rosen Niemcy zamordowali około 2 tysięcy więźniów.

Arbeitslager Fünfteichen zostaÅ‚ wyzwolony ok. godz. 11 dn. 23 stycznia 1945 r. przez grupÄ™ zwiadu Armii Radzieckiej. Po ewakuacji grupki chorych byÅ‚ych więźniów zostaÅ‚ on zamieniony przez wojska radzieckie na obóz jeniecki (wiÄ™zienie NKWD ?) dla żoÅ‚nierzy niemieckich i funkcjonowaÅ‚ do 1948 r. Ze wzglÄ™du na niedostÄ™pność jego terenu dla polskich mieszkaÅ„ców, bliższych informacji na ten temat brak.

Dzisiaj niewiele zachowało się z tego obozu. Blok komendantury obozu przy torach zamieniono na mieszkania, pozostałości baraku SS pełnią rolę budynku gospodarczego dla mieszkańców. Resztki żelbetowych bunkrów pozostały w polach, ale są mocno zniszczone. Widoczne jest 6 murowanych piętrowych baraków (ruiny siódmego są trudno dostrzegalne – został on wysadzony niewypałem bomby lotniczej przez miłoszycką młodzież w końcu lat 50.), zrujnowane 2 baseny przeciwpożarowe i ledwo widoczne ruiny kuchni obozowej. W niektórych miejscach widoczne są pozostałości żużlowych dróg obozowych.

czytaj dalej: [2], [3]