Arboretum w Bydgoszczy - Polski Serwis Naukowy

Tablica

Alejka

Łuk kamienny

Jedna z rzeźb "cztery pory roku"

Ogród Botaniczny - Arboretum Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy – arboretum położone w centrum Bydgoszczy. Pełni funkcje naukowo-badawcze, dydaktyczne oraz rekreacyjno-wypoczynkowe.

Lokalizacja

Obiekt zajmuje teren byłego Ogrodu Botanicznego usytuowanego w centralnej części Bydgoszczy. Ogród posiada wymiary 80 x 240 m i graniczy z ulicami: Chodkiewicza, Niemcewicza i Powstańców Wielkopolskich. Od wschodu przylega do niego główny kampus Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Topola balsamiczna (Populus balsamifera L., syn. Populus tacamahaca) – gatunek drzewa z rodziny wierzbowatych (Salicaceae). Występuje naturalnie w wschodniej części Ameryki Północnej.
Jałowiec (Juniperus L.) – rodzaj roślin iglastych należący do rodziny cyprysowatych. Liczy 50-76 gatunków, z których w Polsce w warunkach naturalnych występują 2.

Historia

Arboretum w Bydgoszczy powstało w 1930 r. na terenie byłego, szkolnego ogródka botanicznego o powierzchni 0,71 ha jako Miejski Ogród Botaniczny. Jego pierwszym dyrektorem był inż. Marian Güntzel.

W czasie II wojny światowej obiekt ten został częściowo zdewastowany, wskutek prac ziemnych związanych z obroną miasta. Po jej zakończeniu ówczesne władze miejskie postanowiły przywrócić temu terenowi pierwotny wygląd. 26 stycznia 1946 roku, uchwałą Zarządu Miejskiego miasta Bydgoszczy Miejski Ogród Botaniczny uzyskał status placówki naukowo-badawczej i stał się odrębną jednostką organizacyjną. W tym roku zwiększono jego obszar do 2,5 ha, a na siedzibę kierownictwa ogrodu przydzielono willę wraz z zabudowaniami gospodarczymi, sąsiadującymi bezpośrednio z terenami „Botanika” od strony ul. Niemcewicza. Planowano wówczas utworzenie w tych budynkach Muzeum Przyrodniczego i pracowni przyrodniczych.

Brzostownica japońska (Zelkova serrata) – gatunek roślin z rodziny wiązowatych. Pochodzi z Dalekiego Wschodu (Japonia, Korea, wschodnie Chiny). Gatunek podobny: brzostownica kaukaska (Zelkova carpinifolia).
Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.

W latach 1946–1951 uporządkowano obiekt, założono instalacje techniczne oraz wybudowano budynki gospodarcze ze szklarnią. Drzewostan stopniowo uzupełniano nowymi gatunkami drzew i krzewów, rodzimego i obcego pochodzenia.

W 1951 roku ogród został przekazany został Instytutowi Hodowli i Aklimatyzacji Roślin i do roku 1979 pełnił funkcje Ogrodu Botanicznego. Podstawowym jego zadaniem było umożliwienie zwiedzającym poznanie różnorodności świata roślin pochodzenia zarówno rodzimego, jak i obcego. „Botanik" umożliwiał obejrzenie różnych osobliwości z dziedziny biologii, morfologii, fitopatologii, dendrologii, stwarzał możliwość poznania flory łąk, lasów, torfowisk itp. Była to również okazja do spotkania się „oko w oko" z wielogatunkowością roślin w warunkach miejskich.

Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – gałąź nauki zajmująca się badaniem życia. Nauka ta skupia się na charakterystyce, klasyfikacji oraz zachowaniu organizmów żywych, jak również sposobie powstawania nowych gatunków oraz zależnościami między nimi a środowiskiem naturalnym.
Pergola – budowla ogrodowa w postaci zacienionej alei lub element budynku w architekturze. Składa się z dwóch rzędów podpór (słupków) i ułożonej na nich lekkiej kratownicy lub układu belek podtrzymujących rośliny, najczęściej pnące. Budowla może mieć lekką, drewnianą konstrukcję albo być wykonana z masywnych kolumn (np. żelbetowa pergola we Wrocławiu w parku Szczytnickim). Rozwiązanie ogrodowe znane już w średniowieczu.

Ogród skupiał wówczas 300 gatunków roślin, wydawał corocznie „Katalog Nasion" i prowadził wymianę materiału siewnego z innymi ogrodami botanicznymi w kraju i za granicą.

Miarą popularności Ogrodu Botanicznego stała się duża liczba odwiedzających. Wielu mieszkańców Bydgoszczy spędzało tu wolny czas i podziwiało ogrodowe rzeźby czterech gracji (symbolizujących 4 pory roku) Bronisława Kłobuckiego (1896-1944), jak również stałą ekspozycję kamiennych rzeźb, zwanych „Potokiem Kamiennym", ofiarowaną miastu przez artystę Stanisława Horno-Popławskiego. Elementy te, wkomponowane w bogatą roślinność Ogrodu, nadawały mu poetycki wygląd.

Bogatka, sikora bogatka (Parus major) – niewielki, częściowo wędrowny ptak z rodziny sikor, zamieszkujący w zależności od podgatunku (podgatunki niekiedy wyodrębniane w osobne gatunki):
Kłokoczka południowa (Staphylea pinnata L.) – gatunek rośliny z rodziny kłokoczkowatych (Staphyleaceae). Pochodzi ze środkowej i południowej Europy, oraz Azji Mniejszej. Występuje rzadko w południowej Polsce, jest także uprawiany. Jeden z największych okazów (ponad 4,5 m wysokości) kłokoczki południowej w Polsce rośnie w Sieteszy (woj. podkarpackie).

W 1979 r., gdy zapadła decyzja o utworzeniu nowego Ogrodu Botanicznego w północno-wschodniej części Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku, stary „Botanik” stał się ogólnodostępnym parkiem miejskim. W konsekwencji spowodowało to zaginięcie prac rzeźbiarskich prof. Horno-Popławskiego, zegara słonecznego oraz posągów "Czterech pór roku".

Oliwnik wąskolistny (syn. oliwnik zwyczajny) Elaeagnus angustifolia L. – gatunek rośliny z rodziny oliwnikowatych. Występuje na obszarze od Europy po środkową Azję i Himalaje, ponadto w Chinach. W Polsce jest dość często uprawiany, czasami dziczejący (efemerofit).
Leśny Park Kultury i Wypoczynku w Bydgoszczy – największy park miejski w Polsce, liczący 830 hektarów powierzchni, usytuowany w północnej części Bydgoszczy, w odległości 5 km od ścisłego centrum miasta. Zwany jest potocznie "parkiem w Myślęcinku" od nazwy części miasta, w jakiej się znajduje.

W 1995 r. staraniem mgr inż. Marka Wilcza - wojewódzkiego konserwatora przyrody, park uzyskał status kompleksowego pomnika przyrody jako arboretum. O zaliczeniu w poczet zabytkowych elementów przyrody zadecydował fakt, że jest to teren o unikatowej florze krajowej i obcego pochodzenia. W 1999 r. ogród został przekazany Uniwersytetowi Kazimierza Wielkiego. Jest pracownią dydaktyczno-naukową Zakładu Botaniki Instytutu Biologii i Ochrony Środowiska na Wydziale Nauk Przyrodniczych.

Grujecznik japońsk (Cercidiphyllum japonicum Siebold & Zucc.) – gatunek drzewa należącego do rodziny grujecznikowatych. Występuje w Chinach oraz Japonii.
Fitopatologia (gr. φυτόν phyton – roślina, πάθος pathos – cierpienie, λόγος logos – nauka) – nauka zajmująca się chorobami roślin, często nazywana jest patologią roślin.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Cis pospolity (Taxus baccata L.) – gatunek wiecznie zielonego iglastego drzewa lub dużego krzewu z rodziny cisowatych. Pierwotnie cis pospolity rósł w Europie, w górach Atlas w Maroku i w zachodniej Azji (Kaukaz). Największe osobniki znane są z Kaukazu i Anglii (Fortingall), gdzie osiągają do 32 m wysokości i 9 m obwodu pnia.

Topola (Populus L.) – rodzaj drzew z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Zalicza się do niego około 40 gatunków, spośród których typowym jest Populus alba L.. W Polsce występują trzy rodzime gatunki topoli: topola czarna, topola biała i topola osika. Topole czarna, biała i szara występują głównie w lasach łęgowych dużych dolin rzecznych, osika natomiast jest rozpowszechniona w lasach liściastych i mieszanych na terenie praktycznie całego kraju. Popularnym drzewem ozdobnym, ze względu na swój kolumnowy pokrój sadzonym zwłaszcza wzdłuż dróg jest topola włoska stanowiąca odmianę uprawną topoli czarnej. W uprawie często spotykane są także mieszańce topoli czarnej z gatunkami amerykańskimi, określane wspólnie mianem topoli kanadyjskiej. Inne topole sadzone często w Polsce to grupa określana zbiorową nazwą topoli balsamicznych. Pochodzą one z Ameryki Północnej oraz Azji i charakteryzują się wydzielaniem silnego, balsamicznego zapachu przez rozwijające się pąki i młode liście.

Jarząb szwedzki (Sorbus intermedia) – . W Polsce osiąga południową granicę; w stanie dzikim występuje tylko na Pomorzu – w lasach nad . Coraz częściej spotykany w lasach i zaroślach niemal całej Polski za sprawą rozsiewania się drzew uprawianych na terenach zieleni. W północnych i północno-wschodnich Niemczech i w zachodniej Polsce jest nierzadkim drzewem alejowym przy ulicach i w zadrzewieniach śródpolnych.

Modraszka, sikora modra (Cyanistes caeruleus syn. Parus caeruleus) – niewielki ptak osiadły (niektóre populacje wędrowne) z rodziny sikor, zamieszkujący Europę poza jej północnymi i północno-wschodnimi obrzeżami, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę. W Polsce liczny ptak lęgowy. Większość populacji zimuje (zwłaszcza na zachodzie kraju), ale część osobników odlatuje do południowej Francji (na ich miejsce przybywają ptaki z Półwyspu Skandynawskiego). Przeloty w marcu-kwietniu i wrześniu-październiku.

Cis japoński (Taxus cuspidata Siebold & Zucc.) – gatunek drzewa iglastego należący do rodziny cisowatych. Występuje we wschodniej Azji, na terenie Rosji, Chin, Korei i wyspach Japonii. Do Europy sprowadził go w 1855 roku szkocki łowca roślin Robert Fortune. Obecnie wyróżnia się wiele kultywarów i mieszańców tego gatunku, w większości stanowiących rezultat krzyżowania go z cisem pospolitym.

Dendrologia (gr. déndron – drzewo, lógos – słowo, nauka), drzewoznawstwo – dział botaniki zajmujący się drzewami i krzewami, w tym m.in. ich morfologią, anatomią, geografią, genetyką. Zajmuje się też introdukcją - wprowadzeniem do uprawy obcych gatunków roślin oraz ich aklimatyzacją.