Archibald Wavell - Polski Serwis Naukowy

Naczelny dowódca British Army Bernard Law Montgomery oraz Archibald Wavell i Claude Auchinleck

Sir Archibald Percival Wavell, 1 hrabia Wavell GCB, GCSI, GCIE, CMG, MC, PC (ur. 5 maja 1883 w Colchester, zm. 24 maja 1950 w Londynie) – brytyjski dowódca wojskowy, marszałek polny, dowódca sił Armii Brytyjskiej na Bliskim Wschodzie i w Azji podczas II wojny światowej, Gubernator Generalny i wicekról Indii (1943–1947).

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Wojna brytyjsko-iracka 1941, oficjalna nazwa ang. Operation "Sabine" – konflikt zbrojny pomiędzy Irakiem i Wielką Brytanią w okresie kwiecień-maj 1941 r.

Po rozpoczęciu wojny w Afryce przez Włochów w czerwcu 1940 do lutego 1941 wojska dowodzone przez Wavella pokonały ich na Czarnym Kontynencie zajmując kolonie w Etiopii i Somalii. Po niemieckim ataku na Grecję Wavell otrzymał rozkaz przerzucenia części oddziałów na ten teatr walki i poniósł tam porażkę. W tym samym czasie do władzy w Iraku doszły ugrupowania proniemieckie, co zmusiło Wavella do zaangażowania się w starcia w kolejnym obszarze (patrz: wojna brytyjsko-iracka). W czerwcu 1941 Winston Churchill odebrał dowództwo na Bliskim Wschodzie Wavellowi przekazując je Claude'owi Auchinleckowi.

Order Salomona – etiopski jednoklasowy order nadawany monarchom i głowom państw. Ustanowiony w 1874, jako jedna z klas Orderu Pieczęci Salomona. Oddzielony od niego w 1922. Przyznawany zarówno mężczyznom (Rycerz) jak i kobietom (Dama).

Pułkownik – stopień oficerski w armii. W WP jest to najwyższy stopień korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości armii po stopniu pułkownika (ang. i fr. - colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są już stopnie generalskie.

Wavell został głównodowodzącym wojsk brytyjskich w Indiach. W grudniu 1941 dowodził obroną przed inwazją japońską w Południowo-Wschodniej Azji. Przez krótki okres kierował połączonymi siłami amerykańskimi, brytyjskimi, holenderskimi i australijskimi (ABDACOM z kwaterą główną na Jawie), ale porażki na Półwyspie Malajskim i upadek Singapuru zmusiły go w lutym 1942 do ewakuacji do Indii. Bez powodzenia kierował obroną Birmy. W styczniu 1943 został awansowany na marszałka polnego. W lipcu ponownie został zastąpiony przez Auchinlecka, którego przeniesiono do Azji po klęskach w Afryce.

Bitwa o Malaje (kampania malajska) została stoczona między wojskami alianckimi a japońskimi na Malajach od 8 grudnia 1941 r. do 31 stycznia 1942 r. Podczas kampanii wojska brytyjskie oraz Wspólnoty Brytyjskiej stoczyły wiele bitew lądowych z armią japońską. Dla brytyjskich, indyjskich, australijskich i malajskich wojsk kampania na Malajach zakończyła się jednak porażką.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

We wrześniu Wavell został mianowany wicekrólem Indii. Pełnił tę funkcję do 1947 w okresie wielkich niepokojów związanych z walką o niepodległość oraz konfliktem między islamem i hinduizmem. Zmarł 24 maja 1950 w Londynie.