Archidiecezja mińsko-mohylewska - Polski Serwis Naukowy

Katedra archidiecezji mińsko-mohylewskiej w Mińsku

Archidiecezja mińsko-mohylewska (biał.: Мінска-Магілёўская архідыяцэзія, Менска-Магілёўская архідыяцэзія, łac.: Archidioecesis Minscensis Latinorum-Mohiloviensis) - jedna z czterech diecezji obrządku łacińskiego na Białorusi, wchodząca w skład metropolii mińsko-mohylewskiej. Diecezja obejmuje obecnie swoim zasięgiem obwód miński i obwód mohylewski.

Archidiecezja Mohylewska - archidiecezja obejmująca obwód mohylewski, erygowana z inicjatywy carycy Katarzyny II przez papieża Piusa VI bullą „Onerosa pastoralis officii cura” 15 kwietnia 1783 r. Od 1798 siedziba metropolii. W latach 1873-1917 arcybiskupi rezydowali w Petersburgu. Do czasu ostatnich regulacji diecezja obejmowała terytorium niemal całej Rosji (a później ZSRR) z wyjątkiem dawnych ziem Rzeczpospolitej i utworzonej w 1848 roku diecezji tyraspolskiej. W roku 1991 za sprawą papieża Jana Pawła II została połączona z diecezją mińską tworząc Archidiecezję mińsko-mohylewską.
Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

Historia

Diecezję erygował Jan Paweł II 13 kwietnia 1991 roku, formalnie łącząc diecezję mińską i archidiecezję mohylewską (w rzeczywistości niemal od nowa przywracając struktury kościelne).

Obszar nowej archidiecezji pokrywać się miał z terytorium aż trzech obwodów Białorusi: mińskiego, mohylewskiego i witebskiego. W 1999 roku z archidiecezji wyłączono jednak terytorium tego ostatniego, tworząc diecezję witebską.

Dekanat (wikariat rejonowy, rejon) - jednostka organizacyjna kościołów katolickich oraz prawosławnych, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem (wikariuszem rejonowym, archiprezbiterem) na czele (zastępuje go wicedziekan) wizytującym parafie podległego mu rejonu w sposób określony przez biskupa diecezjalnego. Obowiązki i prawa dziekana określa prawo powszechne i partykularne.
Diecezja mińska, diecezja rzymskokatolicka, wchodząca w skład metropolii mohylewskiej. Utworzona w 1798, zlikwidowana ukazem carskim 27 lipca 1869, w ramach represji po powstaniu styczniowym a administrację na jej terenie przejęli biskupi wileńscy. Przywrócona w 1917 przez papieża Benedykta XV. W 1925 z jej zachodniej części leżącej w granicach II Rzeczypospolitej utworzono diecezję pińską. W 1991 połączona z archidiecezją mohylewską w archidiecezję mińsko-mohylewską.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Obwód miński (biał. Мíнская во́бласць, Minskaja wobłasć, Taraszkiewica: Менская вобласьць, Mienskaja wobłaść, ros. Минская область) – obwód Białorusi leżący w jej centralnej części kraju. Stolicą obwodu jest Mińsk.

Archikatedra Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku (biał. Архікатэдральны касцёл Імя Найсвяцейшай Панны Марыі ў Мінску) – rzymskokatolicki kościół katedralny i zarazem centrum życia religijnego mińskich katolików.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

Obwód mohylewski (biał. Магілёўская вобласць, Магілёўская во́бласьць, Mahilouskaja wobłasć, Mahilouskaja wobłaść) – obwód Białorusi leżący we wschodniej części przy granicy z Rosją. Stolicą obwodu jest Mohylew.

Katedra, kościół katedralny, kościół biskupi (łac. ecclesia cathedralis, z gr. καθέδρα, kathedra - krzesło, siedziba) – w Kościele zachodnim główny kościół biskupa diecezjalnego, arcybiskupa (archikatedra) lub patriarchy (kościół patriarchalny), w którym ogłasza on doktrynę katolicką; w tradycji wschodniej nie występuje to określenie. Termin stosuje się także do konkatedr i prokatedr. Niekiedy swobodnie jako określenie głównego kościoła miejskiego – nie zawsze jednak największy i najpiękniejszy kościół danej diecezji jest zarazem jej kościołem katedralnym, choćby w przypadku diecezji rzymskiej Bazylika św. Piotra znacznie przewyższa rozmiarami Bazylikę Laterańską. W historii sztuki i kultury utarło się, by ogólnie nazywać katedrami wielkie kościoły romańskie i gotyckie, niekoniecznie stanowiące katedry we właściwym sensie.

Metropolia mińsko-mohylewska, metropolia Kościoła rzymskokatolickiego na Białorusi, obejmująca terytorium całego kraju. Utworzona w 1991.W jej skład wchodzą: