Osobny artykuł: Historia architektury.

Starożytność

Angkor Wat

Architektura ewoluowała z potrzeb (schronienie, ochrona) i znaczenia (dostępne materiały budowlane, umiejętności). Z czasem, gdy kultura ludzka rozwijała się i wiedza była formalizowana przez tradycje i zwyczaje, architektura stała się rzemiosłem. Początkowo metodą prób i błędów, później improwizowane lub powtarzano udane próby. Miejscowa architektura była tworzona na całym świecie. Każde ludzkie osady były w większości rodzime. Z powodu nadwyżki w produkcji ekonomia ewoluowała powodując urbanizację oraz powstawanie obszarów zurbanizowanych, które rosły w pewnych przypadkach gwałtownie np.: Catal Huyuk w Anatolii oraz Mohenjo Daro w Pakistanie. W wielu starożytnych cywilizacjach, takich jak Egipt czy Mezopotamia, architektura i urbanistyka odzwierciedlały boskość, podczas gdy w innych starożytnych kulturach takich jak Persja, architektura była używana do zilustrowania potęgi kraju. Architektura i urbanistyka klasycznych cywilizacji takich jak Grecja i Rzym, ewoluowały z miejskich idei, a nie religijnych. Style architektoniczne rozwijały się.

Teksty na temat architektury zaczęto pisać w okresie klasycznym. Stały się kanonami, na których wzorowano ważne prace, szczególnie architektura religijna. Niektóre przykłady kanonów to teksty Witruwiusza, Kao Gong Ji ze starożytnych Chin, Vaastu Shastra – Indie. Architektura różnych regionów Azji rozwijała się niezależnie od Europy, buddyjska, hindu i sikhijska, każda posiada inną charakterystykę. Architektura buddyjska pokazuje w szczególności regionalną różnorodność. W wielu krajach Azji religia doprowadziła do architektonicznych form, które były zaprojektowane, aby odzwierciedlać naturalny krajobraz.

Średniowiecze

Katedra Notre Dame

Architektura islamska powstała w VII w. n.e., rozwijając się z form architektury starożytnego Bliskiego Wschodu, ale rozwijała się z cechami pasującymi do religijnych i społecznych potrzeb narodu. Przykłady można znaleźć na całym Bliskim Wschodzie, Afryce Północnej oraz Hiszpanii, miały duży stylistyczny wpływ na europejską architekturę w średniowieczu.

W Europie w okresie klasycznym oraz średniowieczu, architekci byli nieznani, mimo dużej ilości budynków religijnych pozostałych z tamtych czasów. W średniowieczu gildie były zakładane przez rzemieślników, aby organizować handel, ich pisane umowy przetrwały, w szczególności te w relacjach z kościołem. Z czasem wielość typów budowli rosła. Zaczęto budować główne cywilne konstrukcje takie jak drogi i mosty oraz szkoły, szpitale itp.

Renesans

La Rotonda we Włoszech

Wraz z renesansem oraz jego większym naciskiem na indywidualność i humanizm niż na religię oraz wieloma osiągnięciami rozpoczął się nowy rozdział w historii architektury. Budynki były przypisywane do konkretnych architektów – Brunelleschi, Alberti, Michał Anioł, Palladio – oraz rozpoczął się kult indywidualizmu. Ale nie było konkretnego rozróżnienia pomiędzy artystą, architektem oraz inżynierem lub innymi powiązanymi zawodami. W tym czasie nadal było możliwe projektowanie mostów przez artystę na podstawie wyliczeń matematycznych.

Wraz z pojawiającą się wiedzą na polach naukowych oraz wzrostem różnorodności nowych technologii i materiałów architektura i inżynieria rozdzieliły się. Architekt zaczął tracić wiedzę o pewnych technicznych aspektach projektowania budynków, koncentrował się na aspektach estetycznych i humanistycznych.

Formalny trening architektoniczny, w XIX w. np. w Ecole des Beaux Arts we Francji, kładł głównie nacisk na tworzenie pięknych rysunków niż na wykonalność. Efektywny architekt głównie odbywał swoją naukę w biurze innego architekta, zdając kolejne poziomy.

Tymczasem, rewolucja przemysłowa otworzyła drzwi dla masowej produkcji i konsumpcji. Estetyka stała się dostępna dla klasy średniej, wykorzystując produkcję maszynową, tańszą , zamiast kunsztu rzemieślników. Budowniczy mogli używać obecnych projektów architektonicznych znalezionych w książkach lub magazynach.

Bauhaus

Modernizm

 Osobny artykuł: Modernizm (architektura).

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku

Nie satysfakcja z ogólnej sytuacji na przełomie XIX w. i XX w. dała początek nowym myślom, które były prekursorami architektury współczesnej. Godna uwagi jest Deutsher Werkbund, założona z 1907 roku do produkcji lepszej jakości maszynowo wykonywanych produktów. Bauhaus, ufundowany w Niemczech w 1919 roku, postrzegał architekturę jako syntezę sztuki, rzemiosła i technologii.

Zaraz po I wojnie światowej pionierscy architekci modernistyczni stworzyli nowy styl odpowiedni dla nowego postwojennego społecznego i ekonomicznego ładu, łączący potrzeby średniej i robotniczej klasy.

Modernistyczni architekci chcieli sprowadzić budynki do czystej formy, usuwając historyczne powiązania oraz ornamenty, a zastępując je funkcjonalnymi detalami. Budynki ukazujące stalowe belkowanie oraz powierzchnie z betonu, zamiast chowania jej za tradycyjnymi formami, uważano za piękne samo w sobie. Architekci tacy jak Mies van der Rohe pracowali nad stworzeniem piękna bazując na nowych materiałach: konstrukcji oraz tradycyjnymi historycznymi formami, celebrując nowe myśli i metody stworzone przez rewolucję przemysłową.

Gdy architekci, którzy zapoczątkowali styl międzynarodowy stracili wpływy w latach 70. XX w., rozwinął się postmodernizm jako reakcja przeciw oszczędności modernizm. Spór Roberta Venturi pomiędzy dekoracyjną szopą (budynek zaprojektowany funkcjonalnie wewnątrz oraz zdobiony na zewnątrz) a kaczką (budynek, w którym forma i funkcja są powiązane) dał pomysł temu zbliżaniu się.

Ciudad de las Artes y las Ciencias w Walencji

Architektura dzisiaj

Muzeum Guggenheima w Bilbao

Część architektów, oraz niektórzy nie architekci, nawiązują do modernizmu i postmodernizmu jako początku problemu. Czują, że architektura nie była tylko osobistym fizjologicznym i estetycznym dążeniem indywidualistów, stawia raczej na codzienne potrzeby ludzi i wykorzystywała technologię, aby stworzyć środowisko przyjazne do życia. Design Methodology Movement obejmujący ludzi takich jak Christopher Aleksander szukał więcej projektów zorientowanych na ludzi i ich potrzeby. Badania nad charakterem, środowiskiem i w zakresie nauk społecznych zaczęły wpływać na proces projektowania. Gdy kompleksowość budynków zaczęła rosnąć (serwis, energia, technologia) architektura stała się bardziej multidyscyplinarna. Dzisiaj projektowanie i architektura wymaga zespołu profesjonalistów z różnych dziedzin, ale architekt pozostaje nadal najważniejszy.

Kwestia zrównoważonego rozwoju została wprowadzona do głównego nurtu architektonicznego. Pionierami we wprowadzaniu w do architektury zrównoważonego rozwoju byli w roku 1970 Ian McHarg w USA oraz Brenda i Robert Vale w Wielkiej Brytanii i Nowej Zelandii. Od tamtego czasu odnotowano przyspieszony wzrost liczby budynków, które spełniają lub zmierzają do spełniania zasad ekologicznego budowania. Obecnie oczekuje się,że architekci będą budowali zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, przykładem takiego budownictwa jest Dynamic Tower, który będzie zasilany przez turbiny wiatrowe i panele słoneczne.

Zobacz też

Portal:
Architektura

Informacje w siostrzanych projektach

 Ilustracje i media  w Wikimedia Commons
 Definicje słownikowe  w Wikisłowniku
 Cytaty  w Wikicytatach

Przypisy