Armata przeciwlotnicza 75 mm wz. 36 - Polski Serwis Naukowy

Armata przeciwlotnicza 75 mm – polskie działo przeciwlotnicze skonstruowane przez inż. Szymańskiego z Instytutu Techniki i Uzbrojenia.

Projekt armaty został opracowany w 1933 r. Od 1936 produkowana przez fabrykę Towarzystwa Starachowickich Zakładów Górniczych SA. Do uzbrojenia Wojska Polskiego wprowadzona w 1937. Pierwsze dwa prototypy pokazały, że działo ma donośność 14,5 km oraz maksymalny pułap 9,5 km, przy prędkości początkowej pocisku 800 m/s. Armata została skonstruowana w 2 typach: 75 mm armata przeciwlotnicza wz. 36 oraz wz. 37. Posiadała lufę z półsamoczynnym zamkiem klinowym, hydropneumatyczny oporopowrotnik, mechanizmy podniesieniowy i kierunkowy oraz łoże górne i dolne, które umieszczone były na opuszczanym w czasie strzelania podwoziu czterokołowym.

Działo przeciwlotnicze - armata służąca do zwalczania samolotów, śmigłowców i innych statków powietrznych przeciwnika. Stosowane były kalibry od 20 do 130 mm, przy czym do kalibrów mniejszych, poniżej 35 lub 40 mm stosuje się określenie działko przeciwlotnicze.

Oporopowrotnik to element konstrukcji działa, montowany głównie przy armatach czołgowych oraz działach artylerii holowanej, stałej i samobieżnej, służący do zmniejszenia odrzutu lufy, spowodowania powrotu lufy do położenia sprzed strzału oraz utrzymywania lufy w tym położeniu przy dowolnych kątach podniesienia. Oporopowrotnik powoduje zmniejszenie sił działających na łoże działa podczas wystrzału, w efekcie armata nie zmienia (lub prawie nie zmienia) swojego położenia, natomiast kolejne pociski trafiają w to samo miejsce.

Armata przeciwlotnicza 75 mm wz. 36 była bronią, która nie ustępowała konstrukcjom zagranicznym. Plan rozbudowy obrony plot., zatwierdzony w XII 1936 r., przewidywał utworzenie 70 czterodziałowych baterii dla obrony przestrzeni kraju oraz 60 trzydziałowych baterii dla wojska. Potrzeby określono na 460 armat. Trakcją dla tych armat był ciągnik artyleryjski C4P. Jego następcą miał stać się nowy ciągnik artyleryjski PZInż 342 zamówiony w liczbie 96, lecz niedostarczony przed wybuchem wojny. Do wybuchu wojny WP otrzymało 52 działa. Koszt armaty wynosił ok. 220 tys zł.

Egzemplarze muzealne

Wojskowo-historyczne muzeum artylerii, wojsk inżynieryjnych i łączności w Sankt Petersburgu

Przypisy

Polska armata przeciwlotnicza kal. 75 mm. wz. 36 w Muzeum artylerii w Sankt-Petersburgu http://www.dobroni.pl

Bibliografia

Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.

Linki zewnętrzne

Armata przeciwlotnicza 75 mm. [dostęp 2010-09-07].