Armia Renu - Polski Serwis Naukowy

Armia Renu (Armée du Rhin) była francuskim związkiem armijnym okresu Pierwszej Republiki Francuskiej. Przez długi okres była najliczniejszą i najpotężniejszą armią francuską - jej liczebność dochodziła nawet do 140 tysięcy żołnierzy. Dzięki swoim licznym zwycięstwom była również (pod różnymi nazwami i postaciami) jedną z najbardziej popularnych formacji.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.
Pierwsza koalicja antyfrancuska lat (1793–1797) była pierwszym wysiłkiem europejskich mocarstw na drodze do obalenia rewolucyjnej Republiki Francuskiej. Był to związek niektórych państw europejskich, w tym przede wszystkim Wielkiej Brytanii (która uczestniczyła we wszystkich koalicjach), Austrii, Prus, Holandii i Hiszpanii zawarty na wieść o zgilotynowaniu monarchy francuskiego Ludwika XVI. Sojusznicy nie chcieli dopuścić do rozprzestrzenienia się idei rewolucyjnych w Europie, co zapowiedziało Zgromadzenie Narodowe.

Dzieje

Armia Renu została sformowana na mocy dekretu króla Ludwika XVI z 14 grudnia 1791 roku. Jej zadaniem była początkowo obrona Lotaryngii i Alzacji przed wojskami I koalicji antyfrancuskiej. Stopniowo zakres odpowiedzialności Armii Renu ulegał zmniejszeniu, wobec powstawania nowych armii. 1 października 1792 roku z części formacji wchodzących w skład Armii Renu sformowano Armię Wogezów. Armia toczyła walki z wojskami cesarskimi i pruskimi. Do drugiej połowy 1794 roku były to niemal wyłącznie walki obronne, prowadzone jednak z dużą elastycznością co zapewniło jej ostateczny sukces. We wrześniu 1794 roku Armia przekroczyła Ren i prowadziła za nim szczęśliwe walki, zajmując wkrótce całe południowe Niemcy. 20 kwietnia 1795 roku Armia Renu została scalona z Armią Mozeli tworząc wspólnie Armię Renu i Mozeli. "Pierwsza" Armia Renu brała udział w m.in. walkach pod Kaiserslautern, Froeschwiller, Geisbergiem, Weissenburgiem i Tripstadt.

Ludwik XVI, Ludwik Ostatni, fr. Louis August de Bourbon (ur. 23 sierpnia 1754 w Wersalu, zm. 21 stycznia 1793 w Paryżu) – książę de Berry, następnie delfin de Viennois, ostatecznie król Francji i Nawarry od 1774 do 1791, potem król Francuzów (Roi des Français) do 1792.
Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass, al. Elsàss) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Dolny Ren na północy oraz Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.

Armia Renu została powołana po raz kolejny 9 grudnia 1797 roku. Funkcjonowała jedynie do 3 lutego 1798 roku. Przez ten czas pełniła funkcje strażnicze, obserwacyjne i porządkowe wzdłuż granicy na Renie. Armia została sformowana po raz trzeci 18 lipca 1799 roku. Jej zadaniem tym razem była obrona wschodniej rubieży granic przed wojskami II koalicji antyfrancuskiej. Powstała z formacji wydzielonych z Armii Dunaju, a już 22 listopada 1799 wchłonęła resztki tej rozbitej armii. Armia Renu, pod wodzą generała Jeana Victora Moreau, ruszyła z ofensywą wraz z wojskami francuskimi we Włoszech, w maju 1800 roku. Szybko zajęła Badenię i Wirtembergię, a następnie rozbiła dwie potężne armie austriackie - pierwszą pod Höchstädt, a drugą pod Hohenlinden. Wtedy też całe południowe Niemcy znalazły się w rękach Armii Renu, która bezpośrednio zagroziła Wiedniowi. Uderzenie na Austrię jednak nie nastąpiło gdyż Pierwszy Konsul, Bonaparte, zawarł z Cesarstwem pokój w Lunéville, kończąc tym samym szlak wojenny Armii Renu. Ostatecznie została ona zdemobilizowana i 5 maja 1801 roku rozwiązana.

14 grudnia 1791 roku król Ludwik XVI wydał dekret o utworzeniu pierwszych w historii związków armijnych. W kolejnych latach w obronie rewolucyjnej Republiki Francuskiej występowało kilkadziesiąt armii. Nowatorska organizacja armii francuskiej była jedną z przyczyn jej zwycięstw. W schyłkowym okresie francuskiej monarchii i w czasach Republiki działały następujące armie:
Michel Ney (ur. 10 stycznia 1769 w Saarlouis, zm. 7 grudnia 1815 w Paryżu) – marszałek armii francuskiej. Walczył w obronie rewolucji francuskiej oraz wojnach napoleońskich.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)