Armia Rezerwowa - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy armii wystawionej przez wojska polskie. Zapoznaj się również z: Armia Rezerwowa - stronę ujednoznaczniającą.

Armia Rezerwowa – związek operacyjny Wojska Polskiego, utworzony w trakcie wojny polsko-bolszewickiej rozkazem Wodza Naczelnego marsz. Józefa Piłsudskiego z 25 maja 1920.

VII Brygada Rezerwowa (VII BRez.) - wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP, utworzona w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Uczestniczyła w walkach na północnym odcinku frontu, a w grudniu 1920 została przemianowana na 23 Dywizję Piechoty.

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, naczelnik państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.

Historia

Armia Rezerwowa, podobnie jak 7 Armia, miała pełnić funkcję odwodu Frontu Północno-Wschodniego oraz obserwować polsko-litewską linię demarkacyjną. Jednak w przeciwieństwie do niej, wzięła udział w walkach jako jedna formacja. Składała się głównie z oddziałów sformowanych w kraju, nie biorących wcześniej udziału w walkach polsko-radzieckich.

Odwód - wydzielone siły i środki pozostające w dyspozycji dowódcy nie zaangażowane początkowo w walce. Odwód tworzy się i zachowuje na wypadek konieczności wykonywania działań nieprzewidzianych, które mogą wyniknąć dopiero w toku działań bojowych, bądź w celu użycia go w momencie działań rozstrzygających. Jest elementem ugrupowania bojowego.

Linia demarkacyjna – linia, a niekiedy strefa odgraniczająca w czasie zawieszenia broni lub rozejmu walczące wojska. Często linia demarkacyjna stanowi tymczasową granicę państwową.

I ofensywa Tuchaczewskiego (zwana też majową lub bitwą nad Berezyną), podjęta przez 15. armię 14 maja 920 odrzuciła siły polskie spod Połocka aż po jezioro Narocz. Wtedy NDWP postanowiło podjąć na początku czerwca kontruderzenie, które miało na celu okrążenie wroga (formacje skrzydłowe miały się spotkać w Dokszycach), a dowodzone było osobiście przez marsz. Józefa Piłsudskiego. Miały wziąć w nim udział 3 związki operacyjne (z czego 2 były niedawno sformowane):

7 Armia (7 A) - związek operacyjny Wojska Polskiego, utworzony w trakcie wojny polsko-bolszewickiej rozkazem Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 7 marca 1920.

Ordre de Bataille (fr. porządek bitewny, w skrócie OdeB) – schemat organizacyjny wojsk lub ich części. Pierwotnie termin oznaczał rozkaz dowódcy o ustawieniu wojsk przed bitwą. Z czasem termin rozszerzył się na każdy plan organizacji wojsk, także w warunkach pokojowych i używany jest w tym znaczeniu w piśmiennictwie wojskowym. Angielskim odpowiednikiem jest Order of Battle (OOB).

Jednak na trasie natarć wojsk Skierskiego i Sosnkowskiego opór był zbyt silny, a na obszarze działań 1. armii zbyt słaby, w wyniku czego wojska radzieckie wycofały się 8 czerwca z kleszczy nad Autę, a na całym obszarze białoruskim rozpoczął się miesiąc względnego spokoju. Zaś grupę Skierskiego i Armię Rezerwową rozwiązano oraz włączono ich jednostki do 1. armii.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Związek operacyjny - wielostopniowa jednostka organizacyjna i operacyjna wojska występująca we wszystkich rodzajach sił zbrojnych, przeznaczona do prowadzenia operacji na konkretnym teatrze działań wojennych. Zalicza się do niego:

Ogólnie operacja zakończyła się połowicznym sukcesem, gdyż mimo zatrzymania i odrzucenia wojsk radzieckich wojska polskie wyczerpały wszystkie odwody, niezbędne do powstrzymania lipcowej ofensywy wojsk Frontu Zachodniego Tuchaczewskiego.

Dowództwo i skład

dowódca - gen. por. Kazimierz Sosnkowski

szef sztabu - ppłk Stanisław Burhardt-Bukacki

szef oddziału organizacyjnego - mjr (ppłk) Wacław Stachiewicz

szef oddziału Informacyjnego - Wacław Jędrzejewicz

szef oddziału operacyjnego - ppłk Władysław Bortnowski

szef oddziału zaopatrzenia - mjr Tadeusz Zawisłocki

OdeB AR:

Wacław Jędrzejewicz (ur. 29 stycznia 1893 w Spiczyńcach na Ukrainie, zm. 30 listopada 1993 w Cheshire w stanie Connecticut) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, polski działacz niepodległościowy, działacz państwowy II Rzeczypospolitej – dyplomata, polityk i historyk.

Michaił Nikołajewicz Tuchaczewski, ros. Михаил Николаевич Тухачевский (ur. 16 lutego 1893 w majątku Aleksandrowskoje k. Smoleńska, zm. 11 czerwca 1937 w Moskwie) – rosyjski i radziecki oficer, dowódca dużych związków operacyjnych Armii Czerwonej w wojnie domowej w Rosji i wojnie polsko-bolszewickiej. Teoretyk wojskowości, Marszałek Związku Radzieckiego (1935).

5 Dywizja Piechoty

11 Dywizja Piechoty

16 Dywizja Piechoty

VII Brygada Rezerwowa

I Brygada Jazdy

Bibliografia

Norman Davies: White Eagle, Red Star: The Polish-Soviet War, 1919-20. London: Pimlico, 2003. ISBN 8303013734.

Tadeusz Wawrzyński. Dowództwa armii 1920-1922. „Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego 22/1999”.

Mieczysław Wrzosek: Wojny o granice Polski Odrodzonej. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1992. ISBN 8321407528.