Armia Tennessee - Konfederacja - Polski Serwis Naukowy

Armia Tennessee – główna siła Konfederacji działająca pomiędzy Appalachami i Missisipi podczas wojny secesyjnej. Została sformowana jesienią 1862 roku i brała udział w walkach w zachodnim teatrze do 1865. Nie należy jej mylić z unijną Armią Tennessee (ang. Army of the Tennessee).

Historia

1862

Braxton Bragg

Joseph Johnston

John Bell Hood

Armia została sformowana 20 listopada 1862 roku, jako kontynuacja Armii Missisipi (ta brała udział w bitwach pod Shiloh oraz Perryville). Jej pierwszym dowódcą był generał Braxton Bragg, pod którego wodzą starła się z Armią Cumberland gen. dyw. Williama Rosecransa nad Stones River 31 grudnia. Jednakże Bragg został zmuszony do wycofania się z Murfreesboro, następnie do Tullahomy.

Braxton Bragg (1817–1876) – amerykański wojskowy, generał Konfederacji i jeden z głównych dowódców zachodniego teatru walk podczas wojny secesyjnej.
Bitwa pod Shiloh, znana też w historiografii wojny secesyjnej jako Pittsburg Landing – to jedna z bitew wojny secesyjnej, która odbyła się między 6 kwietnia i 7 kwietnia 1862, pod miastem Shiloh w stanie Tennessee, 30 kilometrów na północ od miasta Corinth w stanie Missisipi.

1863

Latem 1863 roku, Rosecrans rozpoczął ofensywę, nazywaną później kampanią w Tullahomie (od miejsca stacjonowania sztabu głównego sił Konfederacji). Wojska Unii konsekwentnie spychały Bragga do północnej Georgii, co przyniosło Południu utratę ważnego węzła kolejowego w Chattanoodze. Jednakże posiłki w postaci I Korpusu Armii Północnej Wirginii pod Jamesem Longstreetem umożliwiły konfederatom pokonanie Rosencransa pod Chickamaugą we wrześniu 1863.

Bitwa pod Perryville znana także jako Bitwa pod Chaplin Hills – jedna z bitew wojny secesyjnej, stoczonoa we wzgórzach Chaplin, na zachód od Perryville 8 października 1862 r. Była kulminacją konfederackiej kampanii w Kentucky. Armia Mississippi generała Braxtona Bragga odniosła taktyczne zwycięstwo nad pojedynczym korpusem armii Ohio dowodzonym przez gen. dyw. Dona Carlosa Buella. Bitwę postrzega się jako strategiczne zwycięstwo Unionistów, stąd czasem określenie Bitwa o Kentucky, ponieważ siły Bragga wycofały się do Tennessee, pozostawiając stan graniczny, jakim było Kentucky, w rękach Północy.
Konfederacka Ofensywa na Centrum lub Kampania w Kentucky – seria manewrów i potyczek we wschodnim Tennessee oraz Kentucky w 1862 r. podczas wojny secesjnej. Od czerwca do października, siły Konfederatów pod dowództwem gen. Braxtona Bragga oraz Edmunda Smitha dokonały szeregu manewrów mających na celu uderzenie na flankę federalnej armii Ohio oraz przeciągnięcie stanów granicznych na stronę secesjonistów. Mimo, że południowcy odnieśli początkowo kilka zwycięstw, ich pochód został ostatecznie zastopowany pod Perryville, pozostawiając Kentucky w rękach Unii.

Po wiktorii Armia Tennessee obległa unionistów, zajmując pozycje na otaczających miasto wzgórzach. Armia Cumberland została wzmocniona przez armię gen. dyw. Ulyssesa Granta oraz dwa korpusy Armii Potomaku pod gen. dyw. Josephem Hookerem. Bragg posłał w tym czasie siły Longstreeta do Knoxville wraz z prawie całą kawalerią, dziesiątkując liczebność swojej armii. Przejąwszy dowodzenie, Grant zadał Braggowi potężny cios pod Missionary Ridge 25 listopada, zmuszając go do złożenia oblężenia i ucieczki do północnej Georgii.

Armia Tennessee była armią Unii na zachodnim teatrze operacyjnym amerykańskiej wojny secesyjnej, a nazwę swą wzięła od doliny rzeki Tennessee. Nie powinna być mylona z bardzo podobnie nazwaną konfederacką armią stanu Tennessee. Armia Tennessee składała się z dywizji z okręgu Cairo, Departmentu Missouri, przemianowana na Armię Zachodniego Tennessee, a następnie znów na Armię Tennessee. Ulysses S. Grant dowodził tą armią o trzech nazwach niemal od początku wojny aż do zwycięstwa pod Vicksburgiem w 1863 roku. Od 16 paźdzaiernika 1863 roku Armia podlegała Wydziałowi Wojskowemu Missisipi. Pod dowództwem kolejnych generałów walczyła od Chattanoogi, poprzez Georgię i obie Karoliny aż po koniec wojny.
John Bell Hood (1 lub 29 czerwca 1831 – 30 sierpnia 1879) – konfederacki generał z okresu wojny secesyjnej. Zyskał sobie reputację odważnego i brawurowego, a czasem wręcz lekkomyślnego dowódcy. Był jednym z najlepszych wodzów brygad i dywizji, jednakże okazał się wybitnie nieefektywny jako głowa większych formacji, co udowodnił dowodząc armią Tennessee podczas kampanii Atlanckiej oraz kampanii Franklin-Nashville.

1864

Krótko po tym wydarzeniu Bragg został zastąpiony na stanowisku wodza przez generała Josepha Egglestona Johnstona, który był znacznie bardziej lubiany przez żołnierzy, niż cierpki Bragg. W 1864, podczas walk o Atlantę Johnstonowi przyszło stawić czoła połączonym armiom gen. dyw. Williama Shermana, który miał rozkaz zniszczyć armię Tennessee – zdobycie Atlanty było drugorzędnym celem. Johnston, który uważał, iż podtrzymanie życia swojej armii było ważniejsze niż obrona terytorium, unikał potyczek z Shermanem, dokonując serii wycofań, co wywołało zniecierpliwienie w Richmond, zwłaszcza u prezydenta Konfederacji Jeffersona Davisa, który nigdy nie darzył generała wielką sympatią. Po flankującym manewrze Shermana nad rzeką Chattahoochee, konfederaci musieli wycofać się wprost do Atlanty. Krótko potem Johnston został zastąpiony przez gen. br. Johna Bella Hooda.

Joseph Eggleston Johnston (ur. 3 lutego 1807, zm. 21 marca 1891) – amerykański generał i polityk. Ukończył akademię wojskową West Point. Podczas wojny secesyjnej walczył po stronie Skonfederowanych Stanów Ameryki. Dowodził między innymi w I bitwie nad Bull Run, w bitwie pod Seven Pines podczas kampanii półwyspowej, a także w bitwie pod Bentonville.
Karolina Północna (ang. North Carolina) - stan w południowo-wschodniej części USA, graniczący od północy z Wirginią od południa z Georgią i Karoliną Południową, a od zachodu z Tennessee. Granicę wschodnią stanowi Ocean Atlantycki.

Dowództwo Hooda okazało się katastrofalne. Po kilku nieudanych próbach zmuszenia Shermana do ujścia spod Atlanty, miasto zostało schwytane przez Unię 2 września. Miast nadal nękać siły Unii, Hood zawrócił na zachód i ruszył do Tennessee, pozwalając Shermanowi na nie blokowany przez nikogo marsz ku morzu. W tym czasie Hood stanął przed starym wrogiem swoich oddziałów, armią Cumberland, pod gen. dyw. George’em Thomasem, jak również armią Ohio gen. dyw. Johna Schofielda. 30 listopada 1864 roku, Hood zaatakował Schofielda pod Franklin, tracąc prawie 1/4 ludzi, jednakże nie przestał nacierać w kierunku centralnego Tennessee, gdzie spróbował później zdobyć Nashville. 15 grudnia siły Thomasa przeprowadziły atak, łamiąc całkowicie opór konfederatów w bitwie pod Nashville. Armia Tennessee uciekała porzucając cały dobytek, działa i karabiny. Kiedy zatrzymali się wreszcie w Tupelo, ilość żołnierzy była o połowię mniejsza, w stosunku do lata, gdy Hood obejmował dowództwo.

Nathan Bedford Forrest (ur. 13 lipca 1821, zm. 29 października 1877) – generał Konfederacji, przypuszczalnie najsłynniejszy kawalerzysta i partyzant wojny secesyjnej. Forrest jest uważany przez wielu historyków za najbardziej innowacyjnego generała tej wojny. Jego pełna sukcesów taktyka wojny podjazdowej jest do dzisiaj studiowana na uczelniach wojskowych.
Prezydent Skonfederowanych Stanów Ameryki był najwyższym urzędnikiem krótko istniejącego (1861-1865) państwa, które powstało w wyniku secesji części południowych stanów USA.

1865

Hood zrezygnował z dowodzenia w styczniu – jego stanowisko przejął ponownie Johnston, który zebrał rozproszone jednostki, celem przeciwstawienia się Shermanowi sunącemu przez Karoliny.

Armia Tennessee poddała się pod Bennett Place w Północnej Karolinie 26 kwietnia 1865 roku.

George Henry Thomas (ur. 31 lipca 1816, zm. 28 marca 1870) – generał Unii w czasie wojny secesyjnej i jeden z głównych dowódców na zachodnim teatrze działań.
Armia Potomaku, ang. Army of the Potomac – główna armia Unii na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych podczas wojny secesyjnej, operująca przez całą wojnę od 1861 do 1865.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)