Armia najemna Hesji-Kassel - Polski Serwis Naukowy

Hescy żołnierze w Ameryce

Pułk Fizylierów von Knyphausen w 1783 – oficer i szeregowiec

Pułk Fizylierów von Knyphausen w 1783 – sztandar

Pułk Muszkieterów von Donop w 1783 – oficer i szeregowiec

Od końca XVII wieku i przez cały XVIII wiek landgrafstwo Hesja-Kassel prowadziło prawdziwy handel żołnierzami polegający na wypożyczaniu za pieniądze innym krajom swoich oddziałów wojskowych. Niemieckie państewko posiadające ok. 300 000 mieszkańców utrzymywało stosunkowo dużą armię w sile 40 000 żołnierzy.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
W kontekście dyscypliny zarządzania projektami, jest to końcowy punkt, który podsumowuje określony zestaw zadań, bądź daną fazę projektu. Oznacza on jednocześnie pewne istotne, jednorazowe zdarzenie, które można w jednoznaczny sposób określić. Może to być: podpisanie dokumentu, otrzymanie wyniku, ważne spotkanie, zatwierdzenie pracy itp.

Osiemnastowieczne niemieckie armie najemne

Chociaż w XVII i XVIII wieku często spotykaną praktyką wśród ówczesnych monarchów było wypożyczanie swych oddziałów wojskowych, to jednak szczególnie zasłynęli na tym polu landgrafowie Hesji-Kassel, którzy wyjątkowo często w zamian za pieniądze wypożyczali swoje kontyngenty wojskowe innym państwom.

Królik Bugs – postać fikcyjna z serii kreskówek Warner Brothers, wymyślony w 1938 r. przez Teksa Avery’ego i Chucka Jonesa. Po raz pierwszy pojawił się w A Wild Hare (27 lipca 1940). Bugs chrupie marchewkę i często powtarza Co jest, doktorku? (What’s up, doc?). Jego stałym antagonistą jest myśliwy Elmer Fudd.
Hesja-Kassel (niem. Landgrafschaft Hessen-Kassel) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Państwo to powstało w 1567 roku w następstwie śmierci ostatniego Landgrafa Hesji Filipa I, który rządzone przez siebie terytoria podzielił między swoich czterech synów. Najstarszy syn Wilhelm IV odziedziczył północną część ze stolicą w Kassel. Pozostali synowie otrzymali Hesję-Marburg, Hesję-Rheinfels i Hesję-Darmstadt. Na dwa lata przed wcieleniem do Prus, w 1864 roku, w Hesji-Kassel na powierzchni 9581 km2 żyło 745 063 mieszkańców.

Najbardziej znany jest fakt wypożyczenia znakomicie wyposażonych i wyszkolonych wojsk heskich przez landgrafa Fryderyka II swemu siostrzeńcowi, królowi Wielkiej Brytanii Jerzemu III, by pomogły przywrócić do posłuszeństwa amerykańskie kolonie podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. Uzyskane z tego tytułu pokaźne środki finansowe Fryderyk użył do utrzymania swego dworu i prace budowlane w państwie. Dzięki handlowi żołnierzami był jednym z najbogatszych niemieckich książąt.

Pułk Fizylierów von Knyphausen - pułk fizylierów w armii najemnej niemieckiego landgrafstwa Hesja-Kassel. W 1776 wraz z wieloma innymi oddziałami heskimi znalazł się na żołdzie brytyjskim, by walczyć przeciwko amerykańskim koloniom.
Filadelfia (wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/)) (ang. Philadelphia) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

1687-1775

W roku 1687 Karol I Heski pożyczył Wenecjanom tysiąc żołnierzy do walk przeciw Turcji. W 1702 roku Wielka Brytania i Holandia wypożyczyły łącznie 9.000 żołnierzy. W 1706 roku, 11 000 Hesów walczyło we Włoszech przeciw Francuzom. Z wszystkich państw zatrudniających armię najemną Wielka Brytania zawsze była najlepszym klientem.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Bitwa pod Lexington i Concord – pierwsza bitwa (a w zasadzie potyczka) wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Rozegrała się 19 kwietnia 1775 roku.

W 1743 roku (wojna o sukcesję austriacką) Hesi walczyli po obydwu stronach frontu; w armii króla Wielkiej Brytanii Jerzego II i walczącego przeciw Brytyjczykom bawarskiego władcy Karola, który nosił tytuł cesarza Karola VII. W 1745 roku odmówili walki przeciw Jakobitom, ponieważ nie uzgodniono dostatecznie warunków wymiany jeńców.

George Washington, (pol. Jerzy Waszyngton), (ur. 22 lutego 1732 [1], zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason [2]. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.
Princeton – niewielkie miasto w stanie New Jersey w USA w zespole miejskim Trenton będącym w hrabstwie Mercer County. Liczy ono kilkanaście tysięcy mieszkańców. Jest silnym, znanym w świecie ośrodkiem naukowym. Jest tu bardzo znany Princeton University (założony w 1746 jako College of New Jersey w Elizabeth, w roku 1756 przeniesiony do Princeton, zreorganizowany w 1924) oraz wiele instytutów badawczych (wśród nich Institute for Advanced Study).

Gdy w 1756 roku wybuchła wojna siedmioletnia landgraf Wilhelm VIII Heski poparł Prusy i Wielką Brytanię. Księstwo Hessen-Kassel stało się też polem bitwy i jej terytorium było kilkakrotnie okupowane przez Francję.

1775-1783

W 1775 roku, gdy wybuchł zatarg Londynu z amerykańskimi kolonistami, Wielka Brytania wypożyczyła 16 992 heskich żołnierzy. Odpowiednia umowa została zawarta 15 stycznia 1776. Była dość korzystna dla Hesji-Kassel. Król brytyjski zawiązał oficjalny sojusz obronny z tym państwem, a Hesi zachowali własne dowództwo, generałów i komendę w języku niemieckim.

Wirginia (ang. Virginia), albo Wspólnota Wirginii (ang. Commonwealth of Virginia) – stan w USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Wirginia na północy graniczy ze stanami Wirginia Zachodnia i Maryland, oraz z Dystryktem Kolumbii, na zachodzie ze stanem Kentucky, a na południu z Tennessee oraz z Karoliną Północną. Od wschodu znajduje się wybrzeże Oceanu Atlantyckiego oraz zatoka Chesapeake.
Bitwa o Fort Ticonderoga odbyła się 5 i 6 lipca 1777 i była właściwie manewrem bojowym niż bezpośrednim starciem w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Armia brytyjska prowadzona przez Johna Burgoyne zajęła Fort Ticonderoga i zmusiła amerykańskich obrońców generała Arthura St. Clair do wycofania się z placówki.

Kontrowersje w Niemczech

Na przełomie 1775/1776 roku proceder wywołał po raz pierwszy krytykę w całych Niemczech, tym bardziej, że żołnierzy do armii czasem po prostu brutalnie porywano. Pokusa stosowania takich drastycznych środków była duża, ponieważ użyczanie najemników było bardzo popłatne. Nie dotyczyło to jedynie armii Hesji-Kassel, choć była ona największa z wynajmowanych armii Europy, lecz min. również demokratycznej Szwajcarii.

Wilhelm VIII Heski (Wilhelm VIII z Hesji-Kassel) (Kassel, 1682 — Rinteln, 1760) — władca (landgraf) niemieckiego państwa Hesja-Kassel w latach 1751-1760.
Dezercja (łac. desertio (opuszczenie), ang. desertion, fr. désertion, niem. Fahnenflucht, szw. desertering) jest podlegającym karze przestępstwem, samowolnym uchyleniem się od obowiązków wojskowych w czasie wojny lub pokoju. Żołnierz taki jest zwany dezerterem. Występek jest tak dawny jak armie świata, był znany w starożytnej Grecji i Rzymie. Do XIX wieku dezercja była z reguły karana śmiercią, w tym stuleciu wprowadzono w wojskowych kodeksach karnych rozróżnienie między dezercją a samowolnym oddaleniem się od oddziału, co utrzymało się do dziś.

Przeciw rekordowo wielkiemu przymusowemu werbunkowi najemników (dla Jerzego III) przez Hesję-Kassel, Księstwo Brunszwik-Lüneburg, Księstwo Ansbach i Księstwo Anhalt-Zerbst w okresie 1775-1777 wystąpiło wielu niemieckich pisarzy, takich jak: Johann Gottfried Seume, Johann Pezzl, Maximilian Klinger i Andreas Gearg Rebmann.

Hudson - rzeka w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Jej długość wynosi 492 km, a powierzchnia dorzecza 35 tys km2. Rzeka Hudson wypływa z obszaru wyżynno-górskiego Adirondack, w pobliżu szczytu Marcy, następnie płynie głębokim obniżeniem przez północne pasma Appalachów, po czym uchodzi do zatoki Upper New York Bay, (Ocean Atlantycki). Rzeka Hudson posiada połączenia kanałowe z systemem Wielkich Jezior (New York State Barge Canal) i Rzeką Świętego Wawrzyńca (Champlain Canal)
Garnizon – to stałe miejsce stacjonowania danej jednostki wojskowej w czasie pokoju. Funkcje garnizonu pełnią najczęściej miasta, miasteczka, forty, zamki, czy osady. Miasto garnizonowe to powszechne określenie miasta, w którym wybudowano koszary.

Przeprawa do Ameryki

W lutym 1776 roku Fryderyk II Heski przeprowadził inspekcję pierwszej fali oddziałów mających zostać wysłanymi do Ameryki. Inspekcja miała miejsce w asyście wielkiego tłumu cywilów, co bardzo poprawiło morale żołnierzy. Podróż rozpoczęła się dopiero 29 lutego. Regiment, którym dowodził płk. Minnigerode i kilka innych pułków pomaszerowały w kierunku Bremy, gdzie armię obserwował tłum gapiów. Zaokrętowanie I heskiej dywizji odbyło się, po ostatnim przeglądzie oddziałów, w porcie Bremerlehe (dziś: Bremerhaven) w dniach od 15 do 23 kwietnia 1776.

New Jersey ([nuːˈdʒɜ˞ːzi]) - stan w północno-wschodniej części USA, nad Oceanem Atlantyckim. Powierzchnia 20,2 tys. km²; 8,7 mln mieszkańców (2008).
Staten Island - jedna z pięciu dzielnic Nowego Jorku mieszcząca się na wyspie o tej samej nazwie leżąca w cieśninie będącej wejściem do Zatoki Nowojorskiej. Pokrywa się z hrabstwem Richmond (najbardziej na południe wysuniętym hrabstwem stanu Nowy Jork). Jako dzielnica funkcjonuje od 1898 r. gdy doszło do reorganizacji Nowego Jorku jako miasta (m.in włączono wtedy Brooklyn w granice metropolii). Do 1975 r. dzielnica była znana jako Richmond.

Kwatery na statkach były bardzo zatłoczone. Żołnierze mieli materace, poduszki z wełnianą poszewką, drewniane łyżki i żelazne kubki. W niedziele żołnierze otrzymywali porcję groszku i boczku (2 kg na 6 ludzi), masło, ser i po 2 kg mięsa na osobę każdego dnia z wyj. niedzieli. Co szósty dzień żołnierze dostawali cztery małe kubki piwa i kubek rumu, wraz ze zwiększona racją chleba i sera.

East River - cieśnina (wł. estuarium) znajdująca się w granicach administracyjnych Nowego Jorku, łącząca Upper New York Bay (południowy koniec) z Long Island Sound (na północnym wschodzie) oraz inną cieśninę - Harlem River (na północnym zachodzie), poprzez którą ma dostęp do rzeki Hudson. Oddziela Long Island (z leżącymi na niej dzielnicami Brooklyn i Queens) od Manhattanu i Bronxu.
W 1701 r. Elektorat Brandenburgii-Prus zyskał rangę królestwa. Powstało nowe Królestwo - Królestwo Prus. Wiek XVIII był okresem pomyślności i wzrostu potęgi dość słabego i biednego państwa u początków stulecia do pozycji regionalnego mocarstwa militarnego i ekonomicznego.

27 kwietnia flota 44 statków z Hesami osiągnęła Portsmouth w Anglii, gdzie brytyjscy żołnierze urządzili heskim serdeczne powitanie.

28 kwietnia odprawiono nabożeństwo. Każdy żołnierz miał modlitewnik. Dnia 6 maja ogromna brytyjska flota 150 statków z 12.500 Hesami opuściła Portsmouth. Flocie towarzyszyły zbrojne fregaty. Podróż była niewygodna i długa.

17 sierpnia flota dotarła do Sandy Hook przy porcie Nowego Jorku. W podróży stracono tylko 12 ludzi, ale wielu cierpiało na szkorbut. Niemców przyjęto z entuzjazmem.

Pułk Muszkieterów von Donop (niem. Infanterie Regiment von Donop) – pułk muszkieterów w armii najemnej niemieckiego Landgrafostwa Hesja-Kassel. W 1776 wraz z wieloma innymi oddziałami heskimi znalazł się na żołdzie brytyjskim, by walczyć przeciw amerykańskim koloniom.
Brema (niem. Bremen) – miasto w północnych Niemczech, położone nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego. Brema jest stolicą najmniejszego z krajów związkowych Niemiec – "Wolnego Hanzeatyckiego Miasta Brema" (Freie Hansestadt Bremen), na które składa się miasto Brema i leżące około 60 km na północ Bremerhaven.

Hescy żołnierze w opinii Amerykanów i Anglików

Fryderyk II Heski

Ponieważ 16.992 z wszystkich 30 067 żołnierzy pochodziło z Hesji-Kassel, brytyjscy generałowie nazywali wszystkie niemieckie oddziały pomocnicze Hesami ("Hessians").

W sumie landgraf Fryderyk II Heski wysłał do Ameryki w 1776 roku 4 bataliony grenadierów, 15 batalionów piechoty, 2 kompanie łowców (Jäger) i 3 kompanie wojsk artyleryjskich. Jego syn i następca, ówczesny hrabia Hanau Wilhelm i landgraf od 1785 roku, również wysłał w 1776 kilka kompanii. Żołnierze mieli zazwyczaj błękitne lub niebieskie mundury z wyjątkiem "łowców" (Jaeger), którzy mieli je zielone.

Wilhelm I, elektor Hesji-Kassel (ur. 3 stycznia 1743, zm. 27 lutego 1821). Był landgrafem Hesji-Kassel Wlhelmem IX od 1785 do 1803 roku, kiedy to został księciem-elektorem. W latach 1807-1813 państwo Hesja-Kassel nie istniało samodzielne, lecz było włączone w Królestwo Westfalii. W latach 1813-1821 znów istniało jako Elektorat.
Jerzy III (ur. 4 czerwca 1738 w Londynie, zm. 29 stycznia 1820 w Windsorze, Berkshire) – ostatni (od 25 października 1760) król Wielkiej Brytanii i Irlandii i pierwszy (od 1801) król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, ostatni elektor i książę oraz pierwszy król (od 1814) Hanoweru. Jedyny król Anglo-Korsyki w latach 1794-1796.

Hesi byli uzbrojeni zwykle w muszkiet gładkolufowy. Heska artyleria używała 3-funtowych dział. Regimenty liczyły początkowo po 500–600 ludzi. W dalszej fazie wojny tylko 300–400 ludzi.

Według opinii brytyjskiego porucznika o heskich żołnierzach z 23 marca 1778 żołnierze hescy byli bitni i świetnie wyszkoleni, lecz zbyt mało mobilni jak na warunki amerykańskie. Hesi byli doskonali w ataku na bagnety, które mieli przytwierdzone do muszkietów. Ich ataki wywoływały panikę wśród kolonistów z Armii Kontynentalnej.

Wojna siedmioletnia (1756-1763) – wojna pomiędzy Wielką Brytanią, Prusami i Hanowerem a Francją, Austrią, Rosją, Szwecją i Saksonią. Była to pierwsza wojna o zasięgu światowym – walki toczyły się w Europie, Ameryce Północnej, Indiach i na wyspach karaibskich. W późniejszej fazie konfliktu do wojny przyłączyły się Hiszpania i Portugalia oraz starająca się początkowo zachować neutralność Holandia, której siły zostały zaatakowane w Indiach. W związku z tym wojna ta może być uznana za wojnę hegemoniczną.
Termin rewolucja amerykańska odnosi się do wydarzeń oraz idei, których rezultatem było oddzielenie się trzynastu kolonii północnoamerykańskich od Wielkiej Brytanii oraz ich przekształcenie w Stany Zjednoczone Ameryki.

W amerykańskiej historiografii zakorzeniły się opowieści o okrucieństwie Hesów, najprawdopodobniej rozpowszechniane przez kolonistów, którzy wymyślali je by przekonać niezdecydowanych o wzięciu broni do rąk.

Amerykanie próbowali wpłynąć na Hesów stosując odpowiednia propagandę. Próbowano namawiać ich by dezerterowali i dołączyli do dużej już wówczas niemieckiej społeczności w Ameryce. W tym celu zostawiano specjalne ulotki. Jedna z nich zawierała obietnicę 50 akrów (0,2 km²) ziemi dla każdego dezertera. W sierpniu 1777 pojawił się list satyryczny The Sale of the Hessians ("Sprzedaż Hesów"), którego nieznany autor przekonywał, że dowódce heskiego cieszy bardziej śmierć niż życie jego żołnierzy. W 1874 John Bigelow przetłumaczył list z francuskiego na angielski i zasugerował, że jego autorem mógł być Benjamin Franklin.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.
Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych toczona w latach 1775-1783 pomiędzy Wielką Brytanią a jej trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej. Była decydującą fazą rewolucji amerykańskiej.

Działania w Ameryce

Bitwa pod Lexington i Concord pierwsza bitwa Amerykańskiej Wojny o Niepodległość rozegrała się 19 kwietnia 1775 roku, jeszcze bez udziału Hesów.

1776

Tuż po wylądowaniu w Nowym Jorku Hesi musieli usunąć wszystkie srebrne ozdoby z mundurów, jak to uczynili wcześniej Brytyjczycy, by nie stanowić zbyt łatwego celu dla amerykańskich snajperów.

Dnia 22 sierpnia brytyjsko-heska armia została załadowana na statki, a 24 tego miesiąca o 10:00 22 tys. żołnierzy wylądowało na Long Island i podjęło marsz przez New Utrechtdo Flatbush. W Bitwie pod Long Island (27 VIII) 10 000 Amerykanów zostało pobitych i cofnęło się ku Brooklyn Heights tracąc 1400 ludzi. Armia brytyjsko-heska straciła tylko 375.

New Utrecht - dzielnica Brooklynu w Nowym Jorku. Nazwa wywodzi się od miasta Utrecht w Holandii. Zostało zasiedlone w 1652 roku przez Corneliusa van Werckhovena, który pochodził właśnie z Utrechtu. W 1657 roku New Utrecht otrzymało status miasteczka, a w 1661 roku otrzymało statut. W tamtym czasie tereny te należały do kolonii Nowa Holandia. 1 lipca 1884 miasto zostało włączone do miasta Brooklyn, które 1 stycznia 1898 roku stało się częścią Nowego Jorku.
Wilhelm zu Innhausen und Knyphausen (4 listopada 1716, Luksemburg-7 grudnia 1800, Kassel) walczył w amerykańskiej wojny o niepodległość po stronie Brytyjczyków.

15 września Brytyjczycy idąc z Long Island, przekroczyli East River i zniszczyli amerykańskie siły pod Kip's Bay (obecna 34th Street). George Washington wycofał się na północno-zachodni Manhattan (dziś znajduje się tam Columbia University). Pewna grupa brytyjsko-heska szturmowała bez powodzenia wzgórza Harlemu (Bitwa na wzgórzach Harlemu).

Wielka Brytania (Królestwo Wielkiej Brytanii) - powstała jako nowe państwo w wyniku unii realnej ze Szkocją w roku 1707. Unia realna była następstwem dotychczasowej unii personalnej Anglii i Szkocji. Wiek XVIII był wielkim okresem w historii tego kraju. Brytyjczycy doznawali dobrodziejstw nieznanej wcześniej dobrej koniunktury (ang. prosperity). Rodzące się oświecenie było inspirowane angielskimi rozwiązaniami ustrojowymi.
Prowincja New Jersey - brytyjska kolonia, istniejąca w granicach dzisiejszego stanu New Jersey przed wojną o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Granice prowincji były początkowo większe i obejmowały również część terytorium dzisiejszego stanu Nowy Jork.

12 października 1776 gen. William Howe nie zdołał przekroczyć mostu na cieśninie Long Island. 18 października (Bitwa pod Pell's Point) Howe próbował zaatakować pod Pelham (Nowy Jork). Amerykanie opóźniali jego marsz wycofując si w stronę White Plains. 27 października Brytyjczycy zaatakowali Fort Washington i doznali (zwłaszcza Hesi) ciężkich strat.

Delaware – stan w USA, na wschodnim wybrzeżu, na Nizinie Atlantyckiej, nad Zatoką Delaware. Na zachodzie i południu graniczy ze stanem Maryland, na północy ze stanem Pensylwania, a na wschodzie z New Jersey. Jeden z trzynastu stanów pierwotnych. Stan leży na obszarze Niziny Nadbrzeżnej i obok Florydy jest najniżej położonym stanem USA. Duża część ziem uprawnych leży poniżej 18 m n.p.m. Na południu tereny bardziej piaszczyste i mniej urodzajne. Drugi najmniejszy stan USA po Rhode Island. Pierwszy stan, który ratyfikował Konstytucję Stanów Zjednoczonych.
Trenton - miasto w USA, stolica stanu New Jersey, nad rzeką Delaware. — 86 tys. mieszkańców (2003), zespół miejski 328 tys. mieszk. (2003); różnorodny przemysł, m.in.: maszynowy, gumowy (od 1852 fabryki Goodyear Tire i Rubber Company), elektrotechniczny, metalowy, materiałów budowlanych, włókienniczy, hutnictwo żelaza; ważny ośrodek handlowy; węzeł kolejowy i drogowy; stanowe centrum kulturalne z muzeum, planetarium, audytorium oraz biblioteką; port dostępny dla statków morskich, liczne zabytki z XVIII i XIX wieku.

Bitwa pod White Plains (poniedziałek, 28 X 1776), (dziś hrabstwo Westchester) przyniosła zwycięstwo armii brytyjsko-heskiej. Szczególnie spisali się grenadierzy hescy na prawym skrzydle. Około godziny 18:00 armia Washingtona wpadła w panikę i zaczęła uciekać, trudny teren uniemożliwił zwycięską pogoń. Washington zbudował wiec nowe umocnienia. Heski kapitan Ewald z kompanii strzelców (Jäger) oceniał straty na 1.000 żołnierzy. Amerykanie mieli podobnie.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.
William Howe, 5. wicehrabia Howe (ur. 10 sierpnia 1729, zm. 12 lipca 1814 w Plymouth, Anglia) był brytyjskim oficerem. Wicehrabią został w 1799 roku, gdy zmarł jego starszy brat admirał Richard Howe, 1. hrabia Howe (1726-1799).

6 listopada III kolumna grenadierów heskich sformowała straż chroniącą armie przed wypadami amerykańskimi. 9/10 listopada Washington schronił swe wojska za rzeką Croton, a z częścią armii przekroczył też rzekę Hudson wchodząc do płn-zachodniego New Jersey. 12 listopada brytyjsko-heska armia wycofała się do Van Cortlandt Manor, 16/17 listopada 1776 podeszła pod Fort Washington. Po stracie ok. 450 ludzi Amerykanie w liczbie 2800 wojska poddali fort. W szturmie rozstrzygającym brał udział żołnierz Nicolaus Schilling [1]. W bitwie wyróżnił się heski dowódca Wilhelm von Knyphausen.

Bitwa pod Saratogą - właściwie seria starć między siłami brytyjskimi i amerykańskimi podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, między 17 września i 8 października 1777, która doprowadziła do kapitulacji armii brytyjskiej 17 października 1777. Bitwa była punktem zwrotnym wojny, gdyż amerykańskie zwycięstwo skłoniło Francję do przystąpienia do wojny po stronie amerykańskiej.
Oblężenie Yorktown miało miejsce od 28 września do 17 października 1781 podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, w miasteczku Yorktown w stanie Wirginia. Zakończyło się kapitulacją armii brytyjskiej liczącej 7,5 tys. żołnierzy, obleganej przez sojusznicze siły amerykańskie (8845 żołnierzy) i francuskie (10,8 tys. żołnierzy).

19 listopada hescy grenadierzy pomaszerowali do Phillipsburga nad rzeką Hudson (ich misja jest dziś niejasna). 20 listopada część armii brytyjsko-heskiej pod Lordem Cornwallis, przekroczyło Hudson (łodziami płaskodennymi) by zaatakować Fort Lee, który został porzucony przez przestraszonych obrońców.

Armia dalej maszerowała od Bergen Point to Tappan (21 XI), New Bridge i Hackensack (23 XI) i rozłożyła obóz wokół ostatniego. Podeszła do Second River (25 XI) (Passaic-Acquackanonck), następnie (26 XI) obozowała w Newark (New Jersey). 29 listopada minęła Newark i Elizabethtown. Korpus płk. Carla von Donopa (z heskimi grenadierami) zajął Rahway nocą 30 listopada.

Harlem – dzielnica Nowego Jorku, zajmuje większość północnej części gminy Manhattan. Jej populacja w większości składa się z Afroamerykanów. W 1658 roku została tu założona przez Holendrów wioska Nieuw Haarlem, nazwa pochodzi od miasta Haarlem w Holandii. Od około 1900 roku dzielnica rozwijała się jako centrum populacji murzyńskiej. W latach dwudziestych stała się ośrodkiem czarnej literatury i ruchu intelektualnego zwanego renesansem Harlemu. Pod koniec II wojny światowej warunki mieszkaniowe w dzielnicy pogorszyły się. Dziś duże obszary dzielnicy zajmują zarówno slumsy jak i nowoczesne biura. Tu mieści się najsłynniejsze boisko do streetballa - Rucker Park. Znajduje się tam sklep odzieżowy, HARLEM który jest jednym z największych źródeł odzieży luźnej. W sklepie jest ściana z podpisami gwiazd hip-hopowych takich jak THE GAME i wiele innych.
Kassel (do 1926 roku nazwa Cassel), miasto na prawach powiatu w Niemczech w kraju związkowym Hesja. Położone nad rzeką Fuldą. Trzecie co do wielkości (106,7 km²), po Frankfurcie nad Menem i Wiesbaden, miasto Hesji zamieszkane przez 193,8 tys. mieszkańców (stan 30.06.2006). Ważny ośrodek przemysłowy, głównie przemysłu maszynowego. Kluczowy węzeł komunikacji kolejowej (stacje Kassel-Wilhelmshöhe i Kassel-Oberzwehren) i drogowej.

W dniach 1-5 grudnia cała armia maszerowała wzdłuż rzeki Raritan do stanu New Brunswick. Dnia następnego hescy grenadierzy biwakowali wzdłuż drogi. 8 grudnia armia powędrowała do Trenton pułkownik von Donop (z heskimi grenadierami) znalazł się na prawo od miasta. Dnia następnego Donop i 300 Grenadierów dotarło do Burlington (5 godzin od Trenton nad rzeką Delaware, gdzie znajdował się prom do Filadelfii.

Fryderyk II, niem. Friedrich II von Hessen-Kassel (ur. 14 sierpnia 1720; zm. 31 października 1785) - landgraf Hesji-Kassel w latach 1760-1785. Wprowadził Hesję-Kassel w epokę oświecenia.
Kara pozbawienia wolności – jedna z najpowszechniejszych rodzajów kar polegający na przymusowym umieszczeniu skazanej osoby na określony czas w zamkniętym i strzeżonym zakładzie karnym. Oprócz konieczności przebywania w zakładzie karnym, dalsze dolegliwości dla osoby skazanej polegają na poddaniu jej rygorom regulaminu więziennego, ograniczeniom w dostępie do niej osób spoza zakładu karnego oraz w kontaktach z takimi osobami, ograniczeniom lub braku możliwości wyjścia na wolność w ramach przepustek oraz stosowaniu kar regulaminowych za przewinienia przeciw dyscyplinie.

14 grudnia płk. Rall zajął Trenton. 26 grudnia 1776 Washington i jego armia przekroczyły rzekę Delaware zaskakując trzy regimenty heskie pod Trenton (New Jersey). Płk. Rall zginał w ataku, dowodząc trzema regimentami.

Do Kassel dotarła fałszywa wiadomość od wzięciu do niewoli 8.000 Hesów, co wywołało panikę w stolicy Hesji-Kassel. Tylko 800 miało uciec. W rzeczywistości pod Trenton wzięto tylko 900 jeńców). Heskie bataliony Von Minnigerode i Von Linsing i Jaegerzy byli wtedy w Bordentown.

1777

2 stycznia 1777 płk. Donop z grenadierami i Jaegerami i lekką piechotą był w Maidenhead. Niedługo potem Lord Cornwallis przybył z całą armią. Wieczorem armia wyruszyła do Trenton. Batalion Von Minnigerode wraz z resztą rozbitego oddziału zajął pozycję na miejscowym wzgórzu widząc drogę z Allentown do Trenton. Washington stał za Assunpink w Trenton.

Generał John Burgoyne (ur. 1722, zm. 1792) – brytyjski wojskowy, generał i dramaturg. Walczył przeciwko buntownikom Georga Washingtona. 17 października 1777 roku, po bitwie pod Saratogą poddał się wraz ze swymi ludźmi (ok. 6000 żołnierzy).
Carl Emil Kurt von Donop (zm. 25 października 1777) był heskim pułkownikiem, który zginął walcząc przeciw kolonistom amerykańskim po stronie Brytyjczyków.

3 stycznia Brytyjczycy i Hesi dowiedzieli się o wymarszu Washingtona i po kanonadzie wyruszyły szybko do Princeton. Bitwa pod Princeton zakończyła się zwycięstwem Washingtona. Od 1 do 14 lutego Washington miał kwaterę główną w Morristown (New Jersey).

Okres 15 II-13 VI to potyczki wokół Bound Brook; w Princeton, Rahway, Westfield, Quibbletown, i Amboy. 13 kwietnia rozegrała sie Bitwa pod Bound Brook, zakończona zwycięstwem Hesów i Brytyjczyków.

13 czerwca Brytyjczycy i Hesi opuścili Nowy Brunszwik i powędrowały ku rzece Millstone (Milestone). Grenadierzy hescy (trzy bataliony) zajęły pozycję w Hillsborough.

Armia Kontynentalna – zjednoczona struktura sił zbrojnych trzynastu kolonii, wystawionych przeciw siłom Królestwa Wielkiej Brytanii podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
Landgraf (łac. comes magnus, comes patriae, comes provinciae, comes terrae, comes principalis, lantgravius, niem. Landgraf) - tytuł władcy feudalnego w Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego, który jako hrabia, bezpośrednio podlegał cesarzowi - zarządzając ziemią nadaną bezpośrednio przez samego władcę.

14 czerwca Brytyjczycy i Hesi założyli na planie kwadratu obóz między Millstone i Middlebush. Washington wysyłał grupy by nękały tych którzy dopiero rozbijali namioty. 22 czerwca amerykański dowódca zajął Quibbletown i Samptown. 23 czerwca Brytyjczycy i Hesi wyruszyli ku Amboy 35 czerwca hescy grenadierzy zaatakowali amerykanów atakiem na bagnety i zadali im znaczne straty odzyskując trzy działa uprzednio stracone pod Trenton w grudniu 1776 poprzedniego roku.

Nowy Brunszwik, New Brunswick, Nouveau-Brunswick – prowincja Kanady. Największa z trzech nadmorskich prowincji. Nowy Brunszwik znajduje się w całości na stałym lądzie. Od zachodu i północy graniczy z prowincją Quebec. Od północy poprzez Cieśninę Northumberland z Wyspą Księcia Edwarda, Od wschodu z Nową Szkocją i od południa ze stanem USA Maine. Największymi miastami prowincji są Saint John, Moncton i stolica prowincji Fredericton. 33% ludności Nowego Brunszwiku jest frankofonami i używa francuskiego jako pierwszego języka.
Ang. Elizabeth II, By the Grace of God, of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and of Her other Realms and Territories Queen, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith

26 czerwca 1777 20 ludzi zmarło z gorąca w marszu. Następnego dnia Brytyjczycy i Hesi wycofali się w dwóch kolumnach do Rahway, chronionego przez rzekę Rahway. 28 czerwca powrócili do Amboy. W nocy z 28 na 29 czerwca większość armii przekroczyła Prince's Bay podążając ku Staten Island. 30 czerwca cała armia obozowała przy przeprawie promowej w Billop.

Szkorbut (gnilec) (łac. scorbutus) - choroba wielonarządowa wywołana niedoborem kwasu askorbinowego w pożywieniu. Główne objawy dotyczą tkanki łącznej, ponieważ witamina C jest koenzymem hydroksylaz prolinowej i lizynowej, które katalizują powstanie poprzecznych wiązań kowalencyjnych między cząstkami tropokolagenu. Brak kwasu askorbinowego oznacza brak aktywności tych enzymów a co za tym idzie brak dojrzewania kolagenu.

W dniach 4-9 lipca 1777 batalion von Minnigerode i pozostałe 3 bataliony grenadierów załadowały się na prom w Decker's Ferry, Cole's Ferry, Simonsen's Ferry i Reisen's Ferry na Staten Island. 5 i 6 lipca odbyła się zwycięska dla armii brytyjsko-heskiej Bitwa o Fort Ticonderoga (1777).

20 lipca 1777 260 statków z 15 000 wojska brytyjsko-heskiego pod gen. wyruszyło z Staten Island w Nowym Jorku i wylądowało w Turkey Point przejściu rzeki Elk River.

19 sierpnia rozegrała się Bitwa o Paulus Hook (Prowincja New Jersey) – skuteczna amerykańska szarża kawalerii.

W okresie 17 września-8 października 1777 Brytyjczycy i Hesi przegrali serie starć znaną jako Bitwa pod Saratogą. John Burgoyne musiał kapitulować. Około 2000 Brytyjczyków i 1900 Niemców zostało zamkniętych w Albemarle Barracks – obozie jenieckim w Charlottesville, (stan Virginia), gdzie przebywali do 1781, a następnie zostali przeniesieni do Lancaster, (stan Pensylwania, gdzie spędzili jeszcze dwa lata do końca wojny w 1783.

1778-1781

Pewna ilość Hesów brała udział w niemal każdej bitwie wojny z lat 1776-1783, lecz po 1777 roku byli używani głównie jako wojska garnizonowe.

Gdy w grudniu 1779 generał Henry Clinton (1738–1795) pożeglował z 8.500 ludźmi do Savannah, by dołączyć do Marca Prevosta, heski generał Wilhelm von Knyphausen (1716 – 1800) miał strzec miasta Nowy Jork. Nieco Hesów walczyło w kampanii południowej lat 1778–1780.

Po kapitulacji Yorktown (28 września-17 października 1781) do niewoli dostało się też wielu Hesów. W samej bitwie brały udział dwa heskie regimenty.

Niemieckie jednostki wojskowe w amerykańskiej wojnie o niepodległość

Księstwo Anhalt-Zerbst

"von Rauschenplatt" Pułk księżnej Anhaltu

von Nuppenau kompania strzelców (Jäger).

Księstwo Ansbach-Bayreuth

I Pułk Ansbach-Bayreuth (potem znany jako Pułk von Volt; 1 batalion Anspach)

II Pułk Ansbach-Bayreuth (potem znany jako Pułk Seybothen; 2 batalion Anspach)

Anspach Jäger

Herb książąt Brunszwiku i Lüneburga

Mapa Hesji-Kassel

Księstwo Brunszwik-Lüneburg

Pułk Dragonów Prinz Ludwig Ernst

Pułk Grenadierów Breymann

Pułk Lekkiej Piechoty von Barner

Pułk Muszkieterów Riedesel

Pułk Muszkieterów Specht

Pułk Prinz Friedrich

Pułk von Rhetz

kombinowany Pułk von Ehrenkrook

kombinowany Pułk von Barner

Hesja-Kassel

Chasseurs

kombinowany Pułk von Loos

Pułk Fizylierów von Ditfurth

Pułk Fizylierów Erbprinz (potem Pułk Muszkieterów Księcia Fryderyka (1783))

Pułk Fizylierów von Knyphausen

Pułk Fizylierów von Lossburg

Pułk Grenadierów von Rall (potem von Wolhwarth (1777); von Trümbach (1779); von d'Angelelli (1781))

1 batalion grenadierów von Linsinge

2 batalion grenadierów von Block (potem von Lengerke)

3 batalion grenadierów von Minnigerode (potem von Lowenstein)

4 batalion grenadierów von Koehler (potem von Graff; von Platte)

Pułk garnizonowy von Bünau

Pułk garnizonowy von Huyn (potem von Benning)

Pułk garnizonowy von Stein (potem von Seitz; von Porbeck)

Pułk garnizonowy von Wissenbach (potem von Knoblauch)

korpus strzelców (Jäger) Hesji-Kassel

Przyboczny Pułk Piechoty (potem Pułk Muszkieterów Erbprinz)

Pułk Muszkieterów von Donop

Pułk Muszkieterów von Trümbach (potem von Bose (1779))

Pułk Muszkieterów von Mirbach (potem Jung von Lossburg (1780))

Pułk Muszkieterów Prinz Carl

Pułk Muszkieterów von Wutgenau (potem Landgraf (1777); Przyboczny Pułk Piechoty (1783))

Herb Hanau

Hanau

kompania artylerii Pausch

korpus strzelców (Jäger) Creuzbourga

Freikorps Janecke'go

Pułk Erbprinz

Waldeck

3 Pułk Waldeck

Powrót lub osiedlenie się w USA

Razem w latach 1776-1782 zostało wysłanych 30 067 żołnierzy, z których 12 562 nie powróciło (7754 zginęło, a 4808 pozostało w Ameryce osiedlając się tam).

17 313 powróciło do Niemiec. Około 5000 osiedliło się w USA i Kanadzie, zazwyczaj żeniąc się z kobietami nie-niemieckiego pochodzenia. Niektórzy nie mogli nawet wrócić do Niemiec, ponieważ w niektórych przypadkach niechętnie na to patrzyli ich macierzyści dowódcy. Niektórzy byli bowiem heskimi bandytami siłą wcielonymi do najemnej armii. Wielu zostało rzemieślnikami i farmerami. Liczba ich potomków dziś jest trudna do ustalenia.

W roku 1786 landgrafstwo Hesja-Kassel otrzymało od Wielkiej Brytanii 471 000 funtów tytułem odszkodowania za utraconych żołnierzy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)