Arnaldo Otegi - Polski Serwis Naukowy

Arnaldo Otegi (ur. 6 lipca 1958 w Elgoibar, prowincja Gipuzkoa) nacjonalistyczny polityk baskijski, były członek ETA, czołowy polityk partii Batasuna, obecnie zdelegalizowanej.

Z wykształcenia filozof, w połowie lat 70. związał się z ETA. Jego komando miało na koncie m.in. wysadzenie stacji benzynowej, rabunek samochodów z bronią w ręku, atak na dowództwo wojskowe w San Sebastián, liczne rozboje i uwolnienie członka ETA internowanego w szpitalu. W wyniku tych działań Otegi musiał w 1977 uciekać do Francji.

Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

ETA (bask. Euskadi Ta Askatasuna — Baskonia i Wolność) — organizacja terrorystyczna walcząca o niezależność Baskonii, założona w lipcu 1958 roku przez radykalnych działaczy Nacjonalistycznej Partii Basków (PNV); działa głównie na terytorium Hiszpanii.

W styczniu 1989 został oczyszczony z zarzutów udziału w porwaniu byłego deputowanego Javiera Rupéreza. Jednak już 21 lutego tego samego roku uznano go winnym porwania przedsiębiorcy Luisa Abaituy i skazano na sześć lat więzienia. W 1990 wyszedł z więzienia po odbyciu połowy kary.

Kraj Basków (dawniej także: Baskonia; bask. Euskadi, Euskal Herria, hiszp. Pais Vasco, Vascongadas; nazwa oficjalna: Euskal Autonomia Erkidegoa - Comunidad Autónoma Vasca) — wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, położona nad Zatoką Biskajską. Tworzą ją prowincje: Gipuzkoa/Guipúzcoa, Bizkaia/Vizcaya i Araba/Álava. Zajmuje ona powierzchnię 7,3 tys. km². W roku 2001 zamieszkiwało ją w sumie około 2,1 mln ludzi. Najwięcej Basków mieszka w prowincjach Bizkaia i Gipuzkoa. Stolicą wspólnoty jest Vitoria-Gasteiz.

Terroryzm – pojęcie najczęściej definiowane jako użycie siły lub przemocy przeciwko osobom lub własności z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie na danej grupie ludności lub państwie ustępstw w drodze do realizacji określonych celów. Działania terrorystyczne mogą dotyczyć całej populacji, jednak najczęściej są one uderzeniem w jej niewielką część, aby pozostałych obywateli zmusić do odpowiednich zachowań.

W lokalnych wyborach parlamentarnych 1994 znalazł się na siódmym miejscu listy Batasuny z prowincji Gipuzkoa. Jego partia otrzymała jednak tylko 6 mandatów i Otegi nie dostał się do parlamentu baskijskiego. Udało mu się to rok później, kiedy zastąpił deputowaną Begoñę Arrondo, pozbawioną mandatu po skazaniu za współpracę z grupą zbrojną.

Gipuzkoa (hiszp. Guipúzcoa) – prowincja w północnej Hiszpanii, współtworząca wspólnotę autonomiczną Kraju Basków, ze stolicą w Donostii-San Sebastián. Gipuzkoa jest najmniejszą prowincją Hiszpanii; zajmuje obszar 1980 km².

Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) to kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Nawarra obejmuje część historycznego Kraju Basków. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).

W listopadzie 1997 Sąd Najwyższy skazał na siedem lat więzienia członków prezydium krajowego partii za rozpowszechnianie filmu propagandowego ETA. Wyrok został później uchylony przez Trybunał Konstytucyjny, ale zatrzymani członkowie prezydium zostali już zastąpieni przez nowych. Do nowych władz Batasuny wszedł wówczas m.in. Otegi.

Hugo Rafael Chávez Frías (ur. 28 lipca 1954), wenezuelski wojskowy i polityk socjalistyczny. Dowódca nieudanego zamachu stanu z 1992, od 1999 prezydent Wenezueli. Przywódca ruchu rewolucyjnego, zwanego "rewolucją boliwariańską".

Wenezuela (Boliwariańska Republika Wenezueli, República Bolivariana de Venezuela, nazwa wprowadzona przez Hugo Cháveza w 1999 roku) – państwo położone w północnej części Ameryki Południowej.

12 września 1998 Otegi złożył swój podpis pod Deklaracją z Estelli/Lizarry, która proponowała rozwiązanie konfliktu baskijskiego poprzez rozpoczęcie dialogu bez niemożliwych do zrealizowania warunków wstępnych. Kolejne zdanie deklaracji mówiło jednak o całkowitym pozbyciu się wszelkich form przemocy, który to warunek nigdy nie został spełniony.

Baskowie – naród zamieszkujący tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską. W chwili obecnej żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w Ameryce Łacińskiej).

Słowo filozofia (gr. φιλοσοφία, łac. philosophia) pochodzi (prawdopodobnie) od matematyka i filozofa Pitagorasa żyjącego w VI wieku p.n.e. Pierwotnie miało sens dosłowny i oznaczało poszukiwanie, umiłowanie mądrości lub posiadanie mądrości (gr. φιλέω phileo – kochać, σοφία sophia – mądrość). Obecnie terminu filozofia używa się w różnych znaczeniach. Trudno o jego definicję, gdyż zakres rozważań filozoficznych i ich metoda ulegały zmianom w historii, a rozumienie filozofii jest uzależnione od wielu czynników, w tym od przyjętej tradycji filozoficznej. W uproszczeniu można powiedzieć, że filozofia zajmuje się ogólnymi, podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi natury świata i człowieka. Filozofowie rozważają kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i inne.

W wyborach autonomicznych z 1998 był kandydatem Euskal Herritarrok (wspólna koalicja nacjonalistów i skrajnej lewicy) z prowincji Gipuzkoa. Porozumienie z Estelli, które sugerowało zawieszenie broni przez ETA, dały koalicji kredyt zaufania w społeczeństwie – nacjonaliści uzyskali najlepszy od 10 lat wynik (14 deputowanych) i stali się trzecią siłą polityczną w Kraju Basków i Nawarze.

Batasuna (Herri Batasuna, w latach 1998-2001 Euskal Herritarrok) zdelegalizowana 26 sierpnia 2003 roku baskijska partia polityczna powiązana ze zbrojną organizacją ETA. Partia została zdelegalizowana na okres trzech lat, z możliwością przedłużenia do lat pięciu. Herri Batasuna została założona w 1978 r. jako nacjonalistyczna formacja o lewicowym zabarwieniu i od tego czasu jej przedstawiciele zasiadali w lokalnym parlamencie. Jej najbardziej znanym działaczem jest Arnaldo Otegi. W wyborach do parlamentu autonomicznego Kraju Basków w kwietniu 2005 roku zdelegalizowana Batasuna poparła nieznaną dotąd Komunistyczną Partię Kraju Basków (PCTV-EHAK), która zdobyła 12,5% głosów.

Komando (niem. Kommando) - podstawowa komórka w organizacji pracy w niemieckich obozach koncentracyjnych, składająca się z kilku, kilkudziesięciu bądź nawet kilkuset więźniów, na czele których stał więzień funkcyjny kapo.

W sierpniu 2000 r. został oskarżony o pochwałę terroryzmu, kiedy złożył hołd czterem członkom ETA, poległym w eksplozji samochodu-pułapki, który sami zamierzali wysadzić.

W listopadzie 2004 Otegi zaproponował utworzenie stołów dialogu dla rozwiązania konfliktu baskijskiego. Jego propozycja wywołała żywą dyskusję i w końcu podniosły się głosy o możliwości negocjacji pomiędzy rządem a ETA. 26 maja 2005, w szczycie debaty na temat negocjacji, został prewencyjnie aresztowany pod zarzutem udziału w grupie zbrojnej. Opuścił areszt po zapłaceniu kaucji 400 tys. euro. Nie był to jednak jego jedyny problem z prawem w tym okresie. W listopadzie 2005 został skazany przez Sąd Najwyższy za znieważenie króla Jana Karola I, kiedy obwołał go szefem katów. Odwołał się od wyroku do Trybunału Konstytucyjnego.

Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios (ur. 24 lipca 1783 w Caracas w Wicekrólestwie Nowej Granady, obecnie na terenie Wenezueli; zm. 17 grudnia 1830 w Santa Marta w Kolumbii) - bohater walk o wyzwolenie Ameryki Południowej spod władzy Hiszpanów.

Pod koniec 2005 roku ukazał się w zbiór wywiadów z Otegim pod tytułem Mañana, Euskal Herria (hiszp./bask. Jutro, Ojczyzna Basków). Otegi przyznał się do sympatii do prezydenta Wenezueli Hugo Cháveza i kilkakrotnie odwoływał się do osoby Simona Bolivara, wenezuelczyka pochodzenia baskijskiego, przywódcy ruchu niepodległościowego i oporu przeciw Hiszpanii w Ameryce Południowej.