Arnold Stapil - Polski Serwis Naukowy

Arnold Stapil, OT (ur. po 1360 zm. 31 maja 1416 w Lubawie) – biskup chełmiński, kanclerz oraz kapelan Zakonu krzyżackiego. Wybrany przez kapitułę chełmińską na biskupa 17 marca 1402, zatwierdzony przez papieża Bonifacego IX 26 lipca 1402, konsekrowany na biskupa w Chełmży 22 października 1402 przez ordynariusza diecezji pomezańskiej Jana Möncha.

Diecezja pomezańska - jedna z czterech diecezji pruskich położona pomiędzy Warmią a ziemią chełmińską. Katedrą diecezjalną była katedra w Kwidzynie.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Studiował w Pradze, gdzie w 1388 został magistrem, w 1392 rozpoczął studia w Bolonii. Zanim został biskupem chełmińskim związany był z Gdańskiem zostając tam proboszczem kościoła św. Mikołaja . Później został kanonikiem w Chełmży. Jako biskup zaangażowany w wojnę polsko-krzyżacką, po klęsce w bitwie pod Grunwaldem, gdzie dowodził oddziałami chorągwi ziemi chełmińskiej i ucieczce do Chełmży złożył hołd królowi Władysławowi Jagielle w 1411. Prowadził proces beatyfikacyjny Doroty z Mątowów. Uczestniczył w podpisaniu rozejmu po tzw. wojnie głodowej 7 października 1414 w Brodnicy. Rozbudował zamek w Lubawie, gdzie też zmarł 31 maja 1416.

Bonifacy IX (łac. Bonifacuis IX), faktycznie Pietro Tomacelli (ur. ok. 1350 w Neapolu, we Włoszech - zm. 1 października 1404 r. w Rzymie). Papież od 2 listopada 1389 do 1 października 1404.

Kapelan – duchowny w Kościele rzymskokatolickim, prawosławnym, greckokatolickim, anglikańskim i ewangelickim, spełniający funkcje liturgiczne przy kaplicy zakonnej, szpitalnej lub przydzielony przez władzę kościelną do obsługi duszpasterskiej pewnej grupy osób lub środowisk (np. kapelan wojskowy, więzienny, szpitalny, uczelniany). Kapelanem nazywany bywa także duchowny diecezjalny bądź zakonny pomagający biskupowi przy czynnościach biskupich i będący jego sekretarzem.

Źródła

Diecezja Chełmińska, zarys historyczno-statystyczny, Pelplin 1928.

Polski Słownik Biograficzny, PAN/PAU, Kraków 1935-2007

Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce. w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Warszawa, Instytut Wydawniczy PAX, 2000, ISBN 83-211-1311-7

Alfons Mańkowski, Prałaci i kanonicy katedralni chełmińscy od założenia kapituły do naszych czasów, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, 1928

Władysław II Jagiełło, , zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377-1381 i 1382-1392, król Polski i najwyższy książę litewski w latach 1386-1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

Ziemia chełmińska (niem. Kulmerland) – kraina historyczna i region geograficzny, do których początkowo zaliczano obszar leżący w łuku Wisły pomiędzy jej prawym, wschodnim brzegiem a Drwęcą na południu i Osą aż do jej ujścia na północy. Dwa główne i najstarsze (prawa miejskie 1233 r.) miasta ziemi chełmińskiej to Chełmno – od którego pochodzi nazwa regionu i Toruń, położone nad Wisłą.