Arnold Venrade - Polski Serwis Naukowy

Arnold Coster de Venrade (ur. 1398 zm. po 15 maja 1461 we Fromborku ?), kanonik warmiński, prawnik; niedoszły biskup warmiński.

Pochodził z holenderskiego miasta Vendrai. Jako kleryk z diecezji leodyjskiej przybył na Warmię. Został sekretarzem kolejnych biskupów - Jana Abeziera (1421) i Franciszka Kuhschmalza. Otrzymał wiele godności kościelnych - był kanonikiem i dziekanem w Dobrym Mieście (1425), proboszczem w Lidzbarku Warmińskim (1426), kanonikiem warmińskim (1437), kantorem i oficjałem kapituły (1438).

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Kalikst III, (włoski Alfons de Borja), (ur. 31 grudnia 1378 r. w Xàtivie w Hiszpanii, zm. 6 sierpnia 1458 r. w Rzymie) - papież od 8 kwietnia 1455 roku do 6 sierpnia 1458 roku.

Opowiedział się po stronie zakonu krzyżackiego po wybuchu wojny trzynastoletniej; w kwietniu 1455 trafił do niewoli powstańców antykrzyżackich w Pieniężnie, był więziony w Lidzbarku. Udało mu się zbiec do Krzyżaków.

Po śmierci F. Kuhschmalza (1457) został wybrany na biskupa warmińskiego przez grupę kanoników warmińskich, popierających wielkiego mistrza krzyżackiego. Tymczasem stronnicy królewscy wybrali Jana Lutka z Brzezia, a ponadto grupa kanoników wybrała kandydata neutralnego, Eneasza Sylwiusza Piccolominiego; ten ostatni uzyskał zatwierdzenie papieża Kaliksta III, w związku z czym zarówno Jan Lutek, jak i Venrade musieli wycofać się ze swoich roszczeń.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Jan V Lutek z Brzezia herbu Doliwa (ur. ok. 1405, zm. 24 maja 1471) – biskup kujawsko-pomorski, biskup krakowski, niedoszły biskup warmiński, podkanclerzy koronny.

Piccolomini nie objął diecezji (został rychło powołany na następcę Kaliksta III jako Pius II); z kolejnym biskupem warmińskim, Pawłem Legendorfem Venrade współpracował, a nawet zapisał mu w testamencie swój majątek.

Venrade cieszył się uznaniem jako prawnik. Był także bibliofilem, w jego zbiorach znajdowały się m.in. dzieła Seneki, Petrarki, proroctwa Hildegardy z Bingen (Speculum futurorum temporum), kodeksy; kolekcja uległa rozproszeniu, sprzedana po śmierci właściciela (zgodnie z jego testamentem).

Frombork (niem. Frauenburg, łac. Castrum Dominae Nostrae) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frombork. Jest położony na Równinie Warmińskiej, nad Zalewem Wiślanym. W miejscowości znajduje się port morski oraz morskie przejście graniczne.

Warmia lub Warmija (pruskie Wormjan – czerwona ziemia, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, Warmia, niem. Ermland lub Ermeland) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².

Bibliografia

Tadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, Olsztyn 1988.