Arnulf z Karyntii - Polski Serwis Naukowy

Portret Arnulfa

Arnulf z Karyntii (ur. wrzesień lub październik 850, zm. 8 grudnia 899 w Regensburgu) – król wschodniofrankijski z dynastii Karolingów w latach 887-899. Król Włoch w latach 894-895 i od 896 cesarz rzymski.

Życie

Arnulf był nieślubnym synem Karlomana. Możliwe jest, że Karloman i matka Arnulfa - Liutswinda (?) mogli później wziąć ślub. Arnulf dorastał w Moosburgu w dolinie Mozy. W 875 został prefektem Marchii Wschodniej i do śmierci swojego ojca w 880 księciem Karyntii. Prowadził wiele wojen z Świętopełkiem I morawskim, a także uwikłał się w sprawy związane z Wikingami.

Karloman (ur. 830, zm. 29 listopada 880) – pochodził z dynastii Karolingów. Był królem wschodniofrankijskim w latach 876 - 880 i Królem Włoch od 877 do 879. Najstarszy syn Ludwika Niemieckiego i Hemmy, córki hrabiego Welfa.

Karol III Prostak (17 września 879 - 7 października 929) - król zachodniofrankijski w latach 898 - 922, syn Ludwika II Jąkały, z dynastii Karolingów francuskich.

Arnulf w listopadzie 887 brał udział w wojnie przeciwko swojemu stryjowi Karolowi III Otyłemu, królowi wschodniofrankijskiemu. W 888 przybył do Italii po śmierci Karola III i walczył z Berengarem I o władzę w królestwie Włoch. Berengar I został lennikiem Arnulfa, gdy w 889 stracił swoje włości na rzecz księcia Gwidona III ze Spoleto. Po śmierci Gwidona, Arnulf w 894 został królem Włoch, abdykując w 895 na rzecz Berengara i syna Gwidona – Lamberta II. Dopiero po abdykacji Lamberta w 896 Arnulf został cesarzem niemieckim. Pod koniec lutego tego samego roku został koronowany przez papieża Formozusa, jednakże ta koronacja nie została uznana po odejściu i śmierci papieża przez jego następcę Jana IX.

Państwo wschodniofrankijskie - jedno z trzech państw powstałych na mocy traktatu z Verdun z 843 r. Jego królem został Ludwik II Niemiecki. Na terenie tego państwa wykształcało się przez wieki państwo niemieckie. Państwo wschodniofrankijskie określane od XI wieku mianem regnum teutonicorum, było poprzednikiem Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Do początku XII wieku nazywało się oficjalnie regnum francorum orientalium, czyli Królestwo Wschodnich Franków.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

W roku 888 zatwierdził Odona z Paryża jako króla zachodniofrankijskiego; nie zaakceptował tego Karol III Prostak i w 893 został drugim królem. W 895 Arnulf stanął po stronie Odona. Dopiero w 898 Karol, po śmierci Odona, zasiadł samodzielnie na tronie zachodniofrankijskim z aprobatą Arnulfa. W 891 Arnulf odniósł znaczące zwycięstwo nad Wikingami w bitwie nad rzeką Dijle.

Książę – tytuł monarchów państw nie będących królestwami, tytuł feudalny władców wielkich jednostek terytorialnych w ramach monarchii, podległych królowi lub cesarzowi, tytuł członków rodziny monarchy i tytuł arystokratyczny. Jego źródłosłów związany jest ze staropolskim słowem kniądz (ksiądz), staroruskim kniaź, czeskim knieze czy południowosłowiańskim knez. Książę różnił się od króla tym, że nie był koronowany. Książę może władać lub być właścicielem księstwa. Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz książę oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt (princepsów, duksów), królów (reksów) i cesarzy (cezarów, imperatorów).

Cesarz Rzymski Narodu Niemieckiego (niem. römischer kaiser Deutscher Nation) - potoczna, ale stosowana powszechnie w historiografii, formuła "cesarz rzymski narodu niemieckiego" odnosi się do władców państwa niemieckiego, którzy używali tytułu cesarza rzymskiego.

Arnulf cierpiał prawdopodobnie jak inni Karolingowie na epilepsję. Umarł w 899 w wyniku ataku apopleksji, został pochowany w klasztorze św. Emeramma w Ratyzbonie, gdzie także pochowano jego syna Ludwika IV Dziecię i jego małżonkę Odę Konradównę.

Tablica pamiątkowa z podobizną Arnulfa znajduje się w Walhalli koło Ratyzbony.

Rodzina

Arnulf ożenił się w 888 z Odą, pochodzącą z rodu Konradynów - (zm po 30 listopada 903). Miał z nią jednego syna:

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Glismouda, także Glismut (ur. 865 - zm. 26 kwietnia 924) – nieślubna córka króla wschodniofrankijskiego Arnulfa z Karyntii, pochodzącego z dynastii Karolingów. W 880 wyszła za mąż za Konrada Starszego z rodu Konradynów.

Ludwik IV Dziecię (ur. 893 - zm. 911), król wschodniofrankijski od 900

Ponadto miał jeszcze 4 nieślubnych dzieci:

Glismouda (ur 866 - zm. 26 kwietnia 924), wyszła za mąż w 880 za hrabiego Konrada Starszego (zm. 27 lutego 906 w Fritzlar);

Zwentibold (ur. 870 lub 871 - zm 900), król Lotaryngii w 895, w 897 ożenił się z Odą Saską, córką księcia Ottona I Dostojnego z dynastii Ludolfingów

Ellinrat (zm. po 24 maja 914), uprowadzona przez Engelschalka II, murgrabiego Wschodu, jej matka miała również na imię Ellinrat i zmarła po 23 maja 914;

Ratold (ur. koło 889).

Przypisy

Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 266. ISBN 83-7425-568-4.

Literatura

Ernst Dümmler: Geschichte des Ostfränkischen Reiches. Dritter Band. Die letzten Karolinger, Konrad I. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1960 (Nachdruck der 2. Auflage, Leipzig 1888).

Zobacz też

Bitwa pod Leuven

Dijle (holenderski, francuski: Dyle) jest rzeką w centralnej Belgii. Długość około 100 km. Płynie przez belgijską prowincję Brabancję Flamandzką, Brabancję Walońską i Antwerpię. Jej źródło znajduje się w Houtain-le-Val, niedaleko Nivelles.

Świętopełk również Światopełk, Zventapu, Zwentibald, Zuendibolch, Suatopluk, grecki Σφενδοπλόκος, Σφεντοπλικος, starosłowiański Свѧтопълкъ, staroruski Свѧтополкъ/Святополкъ, słowacki Svätopluk (rok urodzenia nieznany – zm. 894) był w latach 871 – 894 trzecim i najważniejszym władcą Państwa Wielkomorawskiego, w średniowieczu uznawanym za króla. Pochodził z dynastii Mojmirowców.