Arpad Elo - Polski Serwis Naukowy

Arpad Elo, właściwie Árpád Emrick Élő (ur. 25 sierpnia 1903 w Pápa, zm. 5 listopada 1992 w Milwaukee) – amerykański fizyk węgierskiego pochodzenia, szachista. Był twórcą systemu klasyfikacji szachistów, obowiązującego do dziś i uznawanego przez Międzynarodową Federację Szachową.

Federacja Szachowa Stanów Zjednoczonych (United States Chess Federation, USCF) – organizacja zarządzająca rozgrywkami szachowymi w Stanach Zjednoczonych, członek Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Ranking szachowy

Osobny artykuł: Ranking szachowy.

Profesor Arpad Elo był miłośnikiem gry w szachy i aktywnym członkiem Federacji Szachowej Stanów Zjednoczonych (USCF) od chwili jej założenia w 1939 roku. USCF używała opracowanego przez Kennetha Harknessa liczbowego systemu rankingowego, który pozwalał szachistom śledzić własne postępy w porównaniu z osiągnięciami innych szachistów. System Harknessa był prosty, ale czasami dawał wyniki sprzeczne z intuicyjną oceną umiejętności szachistów. Na prośbę USCF profesor Elo opracował nowy system, oparty na regułach stosowanych w statystyce.

Statystyka – nauka, której przedmiotem zainteresowania są metody pozyskiwania i prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisujących zjawiska, w tym masowe.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Elo uznał, że najważniejszym, co musi uczynić jest zadanie sobie pytania: w jakim stopniu różnica rankingów przekłada się na oczekiwany wynik? Do wyliczenia tego, zaproponował potraktowanie oczekiwanego wyniku jako zmiennej losowej o rozkładzie normalnym.

Arpad Elo dokładnie opisał model swojego autorstwa w książce The Ratings of Chess Players: Past and Present (Ranking szachistów: przeszłość i teraźniejszość), wydanej w 1978 roku.

Zmienna losowa – funkcja przypisująca zdarzeniom elementarnym liczby. Intuicyjnie: odwzorowanie przenoszące badania prawdopodobieństwa z niewygodnej przestrzeni probabilistycznej do dobrze znanej przestrzeni euklidesowej. Zmienne losowe to funkcje mierzalne względem przestrzeni probabilistycznych.

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

Źródła

W.Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom I, Warszawa 1986, str. 227

Linki zewnętrzne

Arpad Elo – wybrane partie szachowe (ang.)

Professor Arpad E. Elo – a fond remembrance (ang.)