Artabanus I - Polski Serwis Naukowy

Artabanus I lub Artabanos I (według dawniejszej numeracji Artabanus II) – władca Partów panujący w latach ok. 127 - 124/123 p.n.e.

Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.

Sakowie (zwani też Scytami ałtajskimi, wschodnimi lub środkowoazjatyckimi) – koczownicze i osiadłe plemiona spokrewnione ze Scytami i Sarmatami, zamieszkujące w I tysiącleciu p.n.e. tereny Azji Środkowej.

Był synem Priapatiusa i bratem Mitrydatesa I. Wstąpił na tron po śmierci swojego bratanka Fraatesa II w bitwie z Sakami, którym Artabanus był zmuszony płacić trybut. Sądząc po datach panowania jego ojca Priapatiusa w chwili obejmowania tronu musiał być już raczej w podeszłym wieku. Podobnie jak jego poprzednik Artabanus I musiał walczyć z koczowniczymi Sakami i Tocharami - ci ostatni prawdopodobnie byli tożsami z Yuezhi z chińskich źródeł. Ta koncentracja sił na wschodzie pozwoliła Hyspaosynesowi, władcy państwa Characene w południowej Mezopotamii, na uniezależnienie się, a nawet zdobycie kosztem Partów Babilonu. Panowanie Artabanusa I było zatem trudnym okresem dla monarchii Arsacydów, skończyło się zaś jego śmiercią w walce z Tocharami w 124 lub 123 p.n.e.

Yuezhi - lud koczowniczy pochodzenia indoeuropejskiego, który ok. 130 p.n.e. zajął Baktrię i założył w niej państwo, przekształcone następnie w Królestwo Kuszanów.

Mezopotamia (gr.: Μεσοποταμία Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe. Powszechnie uważa się, że właśnie na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.

Bibliografia

Bobodżan Gafurow Dzieje i kultura ludów Azji Centralnej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978

K. Schippmann: ARTABANUS (ang.). Encyclopaedia Iranica. [dostęp 29 lipca 2010].

Bogdan Składanek Historia Persji, Tom I, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2004, ISBN 83-88238-09-4