Artur z Bretanii - Polski Serwis Naukowy

Artur I Plantagenet, Artur Pogrobowiec (ur. 1187, zm. w kwietniu 1203), był pogrobowym synem Godfryda II Plantageneta (syna króla Anglii – Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej) i Konstancji – księżnej Bretanii.

Podczas pobytu króla Anglii Ryszarda Lwie Serce na III krucjacie, Konstancja ogłosiła Bretanię niepodległą i w 1196 r. zrzekła się korony na rzecz Artura. Kiedy Ryszard zmarł w 1199 r., jego młodszy brat Jan bez Ziemi natychmiast ogłosił się królem Anglii, ale francuska szlachta odmówiła uznania go królem – woleli Artura, który złożył hołd lenny z Bretanii, królowi Francji Filipowi II Augustowi i został przezeń pasowany na rycerza (Artur zresztą został ogłoszony przez Ryszarda następcą tronu na Sycylii w marcu 1191 r., ale król wycofał się z tego postanowienia w 1194 r.). W odpowiedzi na to posunięcie Jan w 1202 r. najechał na Francję.

Królowie Jerozolimy - chrześcijańscy władcy Królestwa Jerozolimskiego utworzonego podczas pierwszej krucjaty w 1099 r. Przestało ono istnieć w 1291 r. po upadku Akki.

Filip II August (ur. 21 sierpnia 1165 w Gonesse, zm. 14 lipca 1223 w Mantes-la-Jolie) - król Francji w latach 1180 - 1223. Syn Ludwika VII, z dynastii Kapetyngów i jego trzeciej żony, Adeli z Szampanii.

Filip August uznał Artura za prawowitego księcia Bretanii, Andegawenii, Maine i Poitou a nawet za następcę tronu Anglii. Następnie Artur zaatakował Poitou. Tam, 31 lipca 1202 r., zaskoczył go Jan bez Ziemi w zamku Mirebeau (gdzie trzymał on w niewoli swoją babkę – Eleonorę Akwitańską), wziął go do niewoli i uwięził w Falaise (jego strażnikiem był Hubert de Burgh). W tym samym czasie mała siostra Artura – Eleonora została również pojmana i uwięziona w Corfe. W następnym roku przeniesiono go do Rouen (tam jest strażnikiem był Wilhelm de Braose) – w kwietniu (najprawdopodobniej 6) 1203 Artur zniknął bez śladu.

William Szekspir (ang. William Shakespeare; ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, data chrztu: 26 kwietnia 1564, miejsce ur. Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia 1616 tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.

Henryk II Plantagenet lub Andegaweński, Curtmantle, Fitzempress (ur. 5 marca 1133 w Le Mans, zm. 6 lipca 1189 w Chinon) – od 1151 hrabia Andegawenii, od 1154 król Anglii, w różnych czasach kontrolował także część Walii, Szkocji, północną Irlandię i zachodnią Francję.

Wokół tajemniczej śmierci Artura narosło wiele hipotez. Jedna z nich głosi, że strażnicy bali się wyrządzić młodemu księciu jakąkolwiek szkodę, więc został on zabity osobiście przez króla Jana, a jego cialo wrzucono do Sekwany. Roczniki Margam tak opisują śmierć księcia:

Andegawenia (fr. Anjou) – kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary. W okresie rzymskim była zamieszkiwana przez galijskie plemiona Andekawów. W X wieku hrabstwo francuskie. Od 1154 jest posiadłością Plantagenetów. W 1205 roku odzyskana dla Francji przez Filipa II Augusta. Od 1360 znajdowała się jako księstwo w rękach dynastii Andegawenów neapolitańskich. W 1487 została ostatecznie włączona do Francji.

Konstancja Bretońska (ur. 1161, zm. 5 września 1201 w Nantes), księżna Bretanii w latach 1186-1196. Jedyne dziecko Conana IV, księcia Bretanii i hrabiego Richmond, oraz jego żony Małgorzaty, córki Henryka Szkockiego, 3. hrabiego Huntington (wnuczki króla Dawida I Świętego).

Po tym jak król Jan pojmał księcia Artura, trzymał go w więzieniu żywego, ale później, w zamku Rouen, po obiedzie w czwartek przed Wielkanocą, kiedy król był pijany i w mocy szatana (ebrius et daemonio plenus), udusił on księcia własnymi rękoma, po czym przywiązawszy do jego ciała ciężki kamień, wrzucił je do rzeki Sekwany. Ciało zostało odkryte przez rybaka, po tym, jak zaplątało się w jego sieci. Wyciągnięte na brzeg zostało rozpoznane. Urządzono mu, w obawie przez gniewem tyrana, sekretny pogrzeb w opactwie Bec zwany Norte Dame de Pres.

Sekwana (fr. Seine) – rzeka w północnej Francji. Długość Sekwany wynosi 776 km, a powierzchnia dorzecza około 78 tys. km²; swe źródła bierze na Wyżynie Langres, a uchodzi w formie estuarium do Zatoki Sekwańskiej koło Hawru (kanał La Manche).

Jan I (ur. 24 grudnia 1167 w Oksfordzie, zm. 18 lub 19 października 1216 w Newark), zwany "Janem bez Ziemi" (ang. John the Lackland, fr. Jean sans Terre) - król Anglii od 6 kwietnia 1199, brat Ryszarda I. Jego przydomek pochodzi stąd, że w odróżnieniu od swych starszych braci nie otrzymał od ojca Henryka II Plantageneta żadnych posiadłości ziemskich. Dopiero w roku 1189, kiedy tron objął jego brat Ryszard Lwie Serce, otrzymał od niego hrabstwo Gloucester.

De Braose pozostawał długo w zaszczytach u króla po śmierci Artura. Był więc uznawany za wspólnika zbrodni. Żona Wilhelma, Maud, oskarżyła pewnego razu króla o zabicie księcia Bretanii. Ona i jej najstarszy syn zostali za to uwięzieni i zagłodzeni. De Braose uciekł do Francji, gdzie miał opublikować historię śmierci Artura, ale dokument ów zaginął.

Szymon z Montfort, Simon V de Montfort, 6. earl Leicester (ur. 1208, zm. 4 sierpnia 1265), przywódca buntu możnowładców przeciwko królowi Anglii, Henrykowi III Plantagenetowi, przez około rok dyktatorski władca Anglii, prekursor parlamentaryzmu, jedna z wybitniejszych i ciekawszych postaci epoki.

III wyprawa krzyżowa odbyła się w latach 1189-1192. Była to próba odzyskania Ziemi Świętej z rąk sułtana ajjubidzkiego Saladyna, której podjęło się rycerstwo europejskie dowodzone przez cesarza Fryderyka I Barbarossę, króla francuskiego Filipa II Augusta i króla angielskiego Ryszarda Lwie Serce.

Postać Artura występuje w sztuce Williama Shakespere'a Król Jan. W sztuce książę ginie skacząc z okna wieży podczas próby ucieczki. W XIX w. bretoński poeta Auguste Brizeux napisał wiersz La chasse du Prince Arthur. Książę jest również głównym bohaterem książki Fredericka Rolfe'a Hubert's Arthur, która przedstawia alternatywną historię księcia, który jakoby został ocalony przez Huberta de Burgh i udał się wraz z nim na pielgrzymkę do Ziemi Świętej, zostając królem Jerozolimy. Artur wraca następnie do Anglii i pokonuje króla Jana i jego syna Henryka, zabijając ich obydwu. Po latach rządów przegrywa walkę z buntownikami Szymona z Montfort i ginie.

Hubert de Burgh (ur. ok. 1165, zm. 12 maja 1243 w Banstead w hrabstwie Surrey), angielski możnowładca, jeden z najbardziej wpływowych ludzi w Anglii za ponowania królów Jana bez Ziemi i Henryka III.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Na podstawie poematu Brizeux, bretoński kompozytor Joseph-Guy Ropatz napisał poemat symfoniczny pod tym samym tytułem. Bretońska grupa folkowa Tri Yann napisała piosenkę o życiu księcia Artura [1].