Askari - Polski Serwis Naukowy

Askarys

Askarysi (arab. عسكري = askari) - żołnierz tubylczy sił kolonialnych w XIX i XX w. w Afryce. Oddziały te, początkowo nieregularne, formalizowano formując np. East African Rifles (Wlk. Brytania), następnie przekształcony w King's African Rifles, pułk, który walczył w obydwu wojnach światowych. Włoska armia kolonialna licząca ok. 256 tys. ludzi, miała ok. 180 tys. lokalnych żołnierzy.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Gruppenführer – stopień paramilitarny w SS i SA, oraz Volksturmie. Od dnia 1 grudnia 1939 roku stopień w SS został uznany za równorzędny stopniowi wojskowemu generała porucznika.

Sławną armią złożoną w znacznej części z askarysów były Schutztruppe z Niemieckiej Afryki Wschodniej, która pod dowództwem gen. Paula von Lettow-Vorbecka, skutecznie wiązała znaczne siły brytyjskie przez całą I wojnę światową (w latach 60. rząd niemiecki wypłacił żyjącym jeszcze uczestnikom walk renty).

Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej, powstałe po I wojnie światowej, jeden z krajów nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO.

Rusini (Rusnacy, Ruśniacy lub Rusowie, dawniej też Rusacy, Rosjanie od gr. Ρωσία = Ruś/Русь) – termin odnoszący się do wschodniosłowiańskich narodów bądź grup etnicznych:

III Rzesza

Zdjęcie z Raportu Stroopa z podpisem "Askarysi użyci podczas operacji"

W czasie drugiej wojny światowej, nazwę te nosiły oddziały Wehrmachtu i Waffen-SS, składające się z byłych żołnierzy Armii Czerwonej. Członkowie łotewskiego Arajs Kommando oraz członkowie litewskiej policji Sauguma, w latach 1943-44 byli nazywani "Askarysami". Także Ukraińcy oraz Rosjanie, walczący po stronie Niemców, w czasie tłumienia Powstania Warszawskiego w 1944r, mieli taki przydomek. Sformowani z Ukraińców Askarysi, byli odpowiedzialni m.in. za zbrodnię w Chatyniu na Białorusi - dokonaną przez Rusinów na Rusinach. Oddziały łotewskie - jako jednostki pomocnicze, wraz z żołnierzami SS, pod komendą SS-Gruppenführera Jürgena Stroopa stłumiły powstanie w Gettcie Warszawskim. Stroop w odniesieniu do tych jednostek używa określenia Askarysi.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Waffen-SS (niem. Zbrojne SS) – zbrojne oddziały niemieckiej nazistowskiej formacji paramilitarnej Schutzstaffel (SS, niem. eskadra ochronna), znane również pod skrótem SS.

Bibliografia

Stanisław Piotrowski, "Sprawozdanie Juergena Stroopa", Warszawa 1948, Spółdzielnia Wydawnicza Książka

Linki zewnętrzne

Raport Jurgena Stroopa online w wersji niemieckiej i angielskiej

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Askarysi

Przypisy

Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem
Raport Jurgena Stroopa online w wersji niemieckiej i angielskiej