|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Wiosną, nad zachodnią częścią Ameryki Północnej, odnotowuje się większą koncentrację ozonu, głównie za sprawą powietrza napływającego ze wschodu znad Oceanu Spokojnego - jak pokazują wyniki nowych badań. Odkrycia, opisane w czasopiśmie Nature, stanowią dorobek finansowanego ze środków unijnych projekt... Działania zmierzające do przywrócenia funkcji przyrodniczych prowadzone są w dolinie rzeki Biała Tarnowska (woj. małopolskie). Planowane jest odnowienie populacji łososia i innych zwierząt oraz przywrócenie lasów łęgowych w zasięgu wód powodziowych. Proje... 12 sierpnia w wieku 92 lat zmarł w Warszawie Borys Malkin – antropolog, podróżnik, pasjonat kultur indiańskich. W latach 1957-1994 prowadził badania terenowe wśród tubylczych ludów Ameryki Południowej. Przebadał ponad 40 grup tubylczych zamieszkuj... Nowe badania europejskie wskazują, że powiązanie między spożywaniem alkoholu a uszczerbkiem na zdrowiu jest ściślejsze w krajach bałtyckich i Szwecji niż we Włoszech. Odkrycia opublikowane w czasopiśmie Alcoholism: Clinical & Experimental Research s... Już wkrótce ruszą nowe badania unijne nad zdrowiem migrantów z Afryki Północnej. Przeprowadzi je 6 uczelni wyższych z Europy i Afryki Północnej, a UE przeznaczyła na nie kwotę 2 mln EUR.
Źródłem wsparcia badań jest projekt EUNAM (UE i migranci z Afryki Północ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 AssiniboinowieCzy wiesz że...? Język assiniboine albo nakoda - język z rodziny siouańskiej, używany w przeszłości przez plemiona Assiniboinów w prowincji Saskatchewan na terytorium Kanady i w stanie Montana w USA. Obecnie językiem tym jako ojczystym posługuje się około 200 ludzi, w większości ze starszego pokolenia. . Są to drugorzędne jednostki podziału administracyjnego, wyznaczane na podstawie przeprowadzanego co 5 lat spisu ludności. Mogą służyć jako samorząd i wtedy nazywane są (podana nazwa angielska i francuska, w nawiasach propozycje tłumaczeń): Etnonim (gr. éthnos – lud, naród), nazwa danego narodu, plemienia, grupy etnicznej, np. Francuzi, Japończycy, Nawahowie. Wyróżnia się dwa rodzaje etnonimów: 
 Assiniboinowie (zwani również Assiniboin, Assiniboine, Stonies, Stony, Nakoda) – Indianie Ameryki Północnej z Wielkich Równin kanadyjskich, w czasach swej świetności zamieszkiwali na zachód od jeziora Winnipeg. Byli sprzymierzeni z Kri. Uprawiali myślistwo, handlowali skórami. Stracili znaczenie w XIX wieku wskutek licznych epidemii. Posługują się językiem assiniboine. Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Sjuksowie, Lakoci – Indianie Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.
Saskatchewan (ang. Saskatchewan River, fr. Rivière Saskatchewan) – rzeka w Kanadzie, w prowincjach Saskatchewan i Manitoba. Powstaje z połączenia rzek Saskatchewan Południowy i Saskatchewan Północny. Długość rzeki od tego miejsca wynosi 550 km, a licząc od źródeł Saskatchewanu Południowego - 1928 km. Saskatchewan uchodzi do jeziora Winnipeg (wcześniej przepływając przez jezioro (Cedar) - tym samym należy do dorzecza rzeki Nelson i zlewiska Zatoki Hudsona. NazwaNazwa plemienia jest etnonimem, została im nadana przez Odżibwejów i oznacza "Ci, którzy gotując używają kamieni" lub "kamienni Siuksowie". HistoriaPlemię Assiniboinów wywodziło się z grupy Yanktonai Dakotów, od których jednakże oddzielili się jeszcze przed 1640 rokiem i wyemigrowali na północny zachód w okolice jeziora Winnipeg. Assiniboinowie byli sprzymierzeńcami Kri, a zajadłymi wrogami Dakotów. Inwazja Brytyjczyków i Francuzów zepchnęła ich znad jeziora Winnipeg na Wielkie Równiny Kanady i Montany, co skonfliktowało ich z konfederacją Czarnych Stóp. Osiedli się w końcu w rejonie górnych biegów rzek Missouri i Saskatchewan. Byli przyjaźnie nastawieni do białych. Na początku XIX wieku plemię zostało przetrzebione przez epidemię ospy. W 1851 roku podpisali traktat z rządem USA, na mocy którego zamknięto ich w rezerwatach. Kri (franc. Cri, ang. Cree - nazwa pochodzi z jęz. francuskiego - Kristinaux, sami Kri nazywali siebie Kenistonoag) - jedno z najliczniejszych plemion Indian kanadyjskich, zamieszkujące także północną część USA, posługujące się językiem kri.
Missouri – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ rzeki Missisipi. Wraz z rzeką Missisipi stanowią najdłuższy system rzeczny Ameryki Północnej o długości ok. 5970 km. TeraźniejszośćObecnie nadal wielu Assiniboinów żyje w rezerwatach Fort Belknap i Fort Peck w Montanie oraz w prowincjach Saskatchewan i Alberta w Kanadzie. LiczebnośćWedług danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 3946 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia wyłącznie Assiniboine, zaś 4838 - wyłącznie lub między innymi Assiniboine. Ponadto 1740 osób zadeklarowało pochodzenie wyłącznie Assiniboine Sioux, zaś 2145 - wyłącznie lub między innymi Assiniboine Sioux. Wielkie Równiny to rozległa kraina geograficzna, a zarazem krąg kulturowy na obszarze Kanady i USA, u podnóża Kordylierów. Obszar ten, zbudowany z mezozoicznych i trzeciorzędowych wapieni i piaskowców, charakteryzuje się płaskim ukształtowaniem terenu i niemal wyłącznie trawiastą roślinnością (poza lasami łęgowymi w dolinach rzecznych), tzw. prerią. Obszar ten leży w kilku strefach klimatycznych. Silny wpływ na jego klimat ma bliskość Kordylierów.
Odżibwejowie lub Czipewejowie (ang. Ojibwa, Ojibwe, Ojibway, Chippewa) – nazwa własna Anishinabe (Anishinaubag, Neshnabek, Mississauga, spotykane inne nazwy spolszczone: Odżibueje, Czipeweje, Odżibwa, Odżibwe, Chipewa, Chipewe, Hakatonwan) – Indianie Ameryki Północnej, najliczniejsze plemię obszaru Wielkich Jezior. Odżibwejowie (sami preferują nazwę Ojibwa [potrzebne źródło]) są trzecią co do wielkości grupą Indian amerykańskich. Nazwa "Ojibwa" pochodziła od algonkińskiego "kurczyć przez przypiekanie" i oznaczała charakterystyczne szwy wypalane na mokasynach i odzieży Anishinabe. "Chippewa" jest zniekształconą nazwą "Ojibwa". W Kanadzie mieszka ok. 1500 osób, w USA - 7000 osób (2000). Bibliografia
Czy wiesz że...? beta Montana – stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od hiszpańskiego słowa „montaña”, które znaczy „góra”. Chociaż Montana kojarzona jest przede wszystkim z położonymi na jej obszarze górami, około 60% terytorium stanu pokrywa preria, wchodząca w skład Wielkich Równin. Region nazywany jest Stanem Skarbów, Krainą lśniących gór i Krainą wielkiego nieba. Montana jest czwartym co do wielkości stanem USA, co w połączeniu ze stosunkowo małym zaludnieniem plasuje ją wśród regionów o wyjątkowo niskiej gęstości zaludnienia. Gospodarka Montany bazuje na rolnictwie, górnictwie i przemyśle drzewnym. Duże znaczenie ma także rozwinięta turystyka. W Montanie znajduje się Park Narodowy Glacier i duża część Parku Narodowego Yellowstone.
Winnipeg (ang. Lake Winnipeg, fr. Lac Winnipeg) – jezioro słodkowodne w środkowej części Ameryki Północnej. Leży w Kanadzie, w prowincji Manitoba, około 55 km na północ od miasta Winnipeg. Z powierzchnią 24 400 km² jest szóstym co do wielkości jeziorem w Kanadzie, wyprzedzając Ontario, jedno z Wielkich Jezior Ameryki Północnej. Długość jeziora wynosi 416 km, głębokość maksymalna 18 m, a położenie nad poziomem morza 217 m.
Alberta – prowincja Kanady. Alberta graniczy z prowincjami, od zachodu z Kolumbią Brytyjską, od wschodu z Saskatchewan, z Terytoriami Północno-Zachodnimi na północy i ze stanem USA Montana od południa.
Saskatchewan – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Manitobą, od zachodu z Albertą, od północy z Terytoriami Północno-Zachodnimi oraz na południu ze stanami USA Montana i Dakota Północna. Saskatchewan posiadając prostoliniowe granice ma kształt niemal idealnego trapezu. Największym miastem prowincji jest Saskatoon. Drugim co do wielkości i zarazem stolicą prowincji jest Regina. Do innych znaczniejszych miast należą Prince Albert, Moose Jaw, North Battleford, Yorkton i Swift Current. Zobacz też pełną listę jednostek samorządowych Saskatchewanu
Czarne Stopy (Siksika, Blackfoot) - federacja trzech blisko spokrewnionych plemion Indian Ameryki Północnej zamieszkujących prowincję Alberta w Kanadzie i stan Montana w Stanach Zjednoczonych. W skład grupy wchodziły plemiona: Pikuni (Piegan), Kainah i Siksika, które w XIX w. obejmowały swoją opieką także sąsiednie mniejsze plemiona Gros Ventre i Sarsi. Do dziś wielu z nich zamieszkuje rezerwaty po obu stronach granicy amerykańsko-kanadyjskiej i posługuje się językiem siksika z grupy języków algonkińskich.
Rezerwat Indian – autonomiczny obszar przeznaczony dla tubylczych ludów Ameryki (Indian), ustanowiony przez dane państwo (lub jego jednostkę administracyjną, np. stan, prowincję) – zazwyczaj w celu ochrony terytorium, tożsamości, integralności, odrębności i innych praw tubylczej grupy, będącej jego właścicielem lub użytkownikiem.
. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy). Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
