Astana - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy stolicy Kazachstanu. Zapoznaj się również z: grupa kolarska o tej samej nazwie.

Na mapach: 51°10′N 71°25′E / 51.167, 71.417

Astana (kaz. Астана) – stolica Kazachstanu (od 10 grudnia 1997), położona w północnej części kraju na Pogórzu Kazachskim, na północny zachód od Karagandy nad rzeką Iszym. Dawniej Akmolińsk (do 1961), Celinograd (do 1992), Akmoła (do 1998). Obecnie miasto szybko się rozwija. Gwałtownie rośnie liczba mieszkańców, którzy przybywają z całego kraju, także z dawnej stolicy, Ałma-Aty. Na dzień 1 czerwca 2010 roku Astanę zamieszkiwało 701 378 osób.

Rosjanie (ros. русские/russkije) - jedna z grup etnicznych należąca do wschodnich Słowian, zamieszkująca głównie Rosję i sąsiadujące kraje. Potocznie słowo Rosjanie jest używane do określenia wszystkich obywateli Rosji, podobnie jak często czyniono to wobec obywateli Związku Radzieckiego. Natomiast we współczesnym języku rosyjskim dla określenia osoby o dowolnym pochodzeniu etnicznym, która jest obywatelem Rosji, używa się poprzednio uznawane za przestarzałe i książkowe słowo россиянин/rossijanin. Etniczni Rosjanie stanowią około 80% ludności Rosji. Pochodzenie Rosjan (jako wspólnoty narodowo-etnicznej) nie jest jasne.
Stadion Każymukana Mungajtpasuly – wielofunkcyjny stadion w Astanie, stolicy Kazachstanu. Nosi imię kazachskiego zapaśnika, Każymukana Mungajtpasuly. Swoje spotkania rozgrywa na nim drużyna FK Astana-64. Obiekt może pomieścić 12 343 widzów.

Historia

1824 - Rosjanie zbudowali fortecę Akmolińsk. Warownia Akmoły (kaz. biała mogiła) służyła również jako ośrodek handlowy, bowiem znajdował się tu punkt zborny dla karawan z Taszkentu i Buchary do Rosji.

1862 - osada otrzymała prawa miejskie.

1868 - Akmoła pełniła funkcję centrum administracyjnego dla obwodu akmolińskiego.

2 marca 1918 - władzę w mieście przejął Sowiet Narodnych Deputatow – rada delegatów robotniczych, chłopskich i żołnierskich.

25 maja 1918 - od Kazania do Władywostoku wybuchło powstanie Białej Gwardii. Od 3 czerwca 1918 miastem rządziła Armia generała Kołczaka.

25 listopada 1919 - Armia Czerwona z powrotem zajęła Akmołę.

1941-1945 - podczas II wojny światowej miasto stało się ważnym centrum przemysłowym, do którego ewakuowały zakłady i fabryki z terenów okupowanych przez Niemców. Jednocześnie Kazachstan, w szczególności jego północ, wybrano na miejsce deportacji ludności z całego ZSRR (także Polaków). Niedaleko Akmoły znajdowały się łagry dla żon i dzieci "zdrajców Ojczyzny".

1961 - Chruszczow ogłosił program Ziem Dziewiczych, tj. przekształcenia 250 000 km² stepu w pola uprawne pszenicy, równocześnie przemianował Akmolińsk na Celinograd (ros. miasto na ugorze, celina=ugór, calizna), który powołał do pełnienia roli centrum tego projektu. Miasto rozwijało się i wzrastało jego znaczenie.

po uzyskaniu przez Kazachstan niepodległości miasto przyjęło nazwę Akmoła.

1994 - rząd przyjął uchwałę o przeniesieniu stolicy z Ałma-Aty do Akmoły; z chwilą ukończenia tego procesu – w 1998 zmieniła się również nazwa miasta na Astana (w języku kazachskim: stolica).

Geografia

Klimat Astany

Astana usytuowana jest na bezludnych półpustynnych stepach. Temperatura zimą spada do -40 °C.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Tour de France (pol. Wyścig Dookoła Francji) - znany też, jako: Le Grand Boucle (pol. Wielka Pętla) lub Le Tour (pol. Wyścig) – wieloetapowy, trzytygodniowy szosowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Francji - a nierzadko również krajów ościennych - najczęściej w lipcu (czasami na przełomie czerwca i lipca).

Wzrost liczby ludności w mieście:

287 tys. – 1993 rok

500 tys. – 2003 rok

600 tys. – 2004 rok

701 tys. – 2010 rok

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Liczba ludności – liczba osób zamieszkujących dany obszar (np. jednostkę osadniczą, jednostkę administracyjną, państwo, kontynent itp.) w danym momencie.

Język kazachski (także: język kazaski, kaz. қазақ тілі, қазақша) – język należący do podgrupy kipczacko-nogajskiej, grupy kipczackiej języków tureckich (wraz z z językiem karakałpackim, nogajskim i północnymi dialektami uzbeckiego). Jest on językiem ojczystym dla około 12 milionów ludzi. Poza Kazachstanem używa się go między innymi w Chińskiej Republice Ludowej, Uzbekistanie, Rosji i Mongolii. Mniejsze skupiska Kazachów znajdują się także w Afganistanie, Iranie, Turcji i Niemczech.

Bajterek (kaz.: Бәйтерек, Bäjterek, dosł. "wysoka topola") – monument i wieża widokowa w Astanie, stolicy Kazachstanu. Budowlę ukończono w 2002 roku. Symbolizuje ona nowy status miasta Astana jako stolicy Kazachstanu, stając się jego symbolem i atrakcją turystyczną popularną wśród zagranicznych turystów, a także rodzimych Kazachów.

Port lotniczy Astana - międzynarodowy port lotniczy położony 14 km od Astany. Jest drugim co do wielkości portem lotniczym w Kazachstanie. W 2006 obsłużył 834 299 pasażerów.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.

Piramida Pokoju i Pojednania (zwana także Pałacem Pokoju i Pojednania, oraz Pałacem Pokoju i zgody) – budynek w stolicy Kazachstanu, Astanie, w którego wnętrzu mieści się m.in. Kazachstański teatr operowy. Piramida została skonstruowana na polecenie prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa z okazji organizacji III Kongresu Liderów Religii Światowych i Tradycyjnych, który odbywał się 1 do 2 lipca 2009 roku.