Portal:
Astronomia

Wyobrażenie chińskiego astronoma

Kilka z kilkunastu teleskopów w obserwatorium Roque de los Muchachos na wyspie La Palma na Wyspach Kanaryjskich. Od lewej Teleskop Williama Herschela, Otwarty Teleskop Holenderski, Teleskop Zenitowy Carlsberg, Szwedzki Teleskop Słoneczny, Teleskop Izaaka Newtona i Teleskop Jacobus Kapteyna.

Astronomia (gr. ἀστρονομία Astronomía) – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem). Astronomia, a ściślej jej dział zwany kosmologią, zajmuje się także Wszechświatem jako całością. Nazwa astronomia pochodzi z greki: ἄστρον astron (gwiazda) + νόμος nómos (prawo).

Astronomię można inaczej określić jako naukę o wszelkich obiektach i zjawiskach znajdujących się poza Ziemią.

Dzisiejsza astronomia jest ściśle związana z astrofizyką, która jest zastosowaniem praw fizyki do interpretacji wyników obserwacji astronomicznych. Związek ten jest tak głęboki, że dziś obie dziedziny są właściwie jednością. Mógł on powstać dzięki odkryciu, że ciała niebieskie składają się z takiej samej materii, jak wszystkie inne otaczające nas obiekty.

Obiekty, którymi zajmuje się astronomia, to ogół ciał niebieskich: planety, księżyce, planetoidy, gwiazdy, gwiazdozbiory, asocjacje gwiazdowe, gromady gwiazd, galaktyki, mgławice, gromady galaktyk, materia międzygwiazdowa, gaz międzygalaktyczny, materia egzotyczna, antymateria, materia ciemna, kwazary, czarne dziury i wiele innych. Astronomia zajmuje się badaniem procesów dotyczących tych ciał.

Historia

Początki astronomii sięgają czasów starożytnych, kiedy pierwotne cywilizacje zaczęły prowadzić regularne obserwacje nieba. Już ok. 3000 r. p.n.e. starożytne cywilizacje Babilończyków, Chińczyków i Egipcjan zaczęły dostrzegać pewne, powtarzalne prawa, jakimi rządzi się niebo. Astronomia, jako osobna nauka wyodrębniła się dopiero w starożytnej Grecji. W mitologii greckiej muzą astronomii (łącznie z astrologią) była Urania.

Duży wpływ w tamtych czasach miał Kościół. Przekonywał, że wiedza nie jest potrzebna człowiekowi, gdyż służy życiu doczesnemu i nie pomaga w zdobywaniu wiecznej szczęśliwości w niebie. W tamtych czasach głoszono poglądy cofające astronomię o wiele wieków wstecz. Np. Lucius Coecilius Firmianus Lactantius zwany Laktancjuszem (ok. 250-330) wyśmiał twierdzenie o kulistości Ziemi i dowodził, że jest ona płaska. Tak samo mnich Kosmas Indikopleustes na podstawie błędnie interpretowanych informacji zawartych w Biblii uznał, że wszechświat to gigantyczna skrzynia, w której na samym dnie leży płaska Ziemia.